Kademeli Emeklilik Şartları Nedir?

EYT Nedir?, kişinin emekli olabilmesi için gerekli olan çalışma süresini ve prim gününü doldurmuş ancak kanunda belirtilen yaşa gelmeyi bekleyenlerdir.

Kısacası 1999 yılından önce çalışmaya başlayan ancak 1999 yılında yapılan sosyal güvenlik yasası değişikliği nedeniyle prim gün sayısı ve emeklilik yaşı açısından olumsuz etkilenen kişiler, EYT’li olarak biliniyor.

Kademeli Emeklilik Şartları Nedir?

Kademeli Emeklilik Şartları Nedir? Emekli olmak için yaşa takılan ve prim günlerini doldurmalarına rağmen sigortalılık süresini bekleyenlerin sorunu Resmî Gazete’de 03.03.2023 tarihinde yayımlanan EYT Kanunu ile çözülmüştür. Bu Kanun ile 1999 tarihi öncesinde sigorta girişi olan kişiler yaş şartına bakılmaksızın emekli olabilecektir.

EYT’nin Başvuru Şartları Nelerdir?

EYT başvurusunu SGK’ ya dilekçe vererek ya da e- devlet üzerinden yapabilirsiniz. Resmi Kanunda 3.3.2023 tarihinde yayımlanan EYT Kanununa göre yaşlılık aylığına hak kazanma koşullarını yerine getiren sigortalılara aylık bağlanabilmesi için işverenleri tarafında işten ayrılış bildirgelerinin verilmesi sonrası Sosyal Sigortalar Kurumuna ‘‘Gelir/ Aylık/ Ödenek Talep Belgesi’’ ile başvurulması yeterlidir.

EYT koşulları şunlardır;

SGK EYT Koşulları

1.Kadınlar için 20 yıl hizmet süresi ve 5 bin prim günü

2. Erkekler için 25 yıl hizmet süresi ve 5 bin prim günü

BAĞ-KUR EYT Koşulları

Kadınlar için 20 yıl hizmet süresi, 7 bin 200 prim günü

Erkekler için 25 yıl hizmet süresi, 9 bin prim günü

Bu Kanun, 8 Eylül 1999 ve öncesinde sigorta girişi yapılanlar için geçerlidir.

Emekli Sandığı EYT Koşulları

Normal emeklilikte erkek 25 yıl yani 9000 gün, kadın 20 yıl yani 7200 gün hizmet

Erkek 25 yıl, kadın 20 yıl sigortalılık süresi

Kısmi emeklilikte ise 60 yaş ve 10 yıl 3600 gün

EYT Kimleri Kapsamaktadır?

EYT, sigorta başlangıcı 9 Eylül 1999 tarihi öncesindeki kişileri ilgilendirmektedir. Emekli olmak için gerekli olan sigortalılık süresi ve prim gününü sağlamış ancak yaş şartını sağlayamayanlara uygulanır.

Sigorta başlangıcı 9 Eylül 1999 tarihinden önce olmalıdır. Sigortalılık süresi erkeklerde 25 yıl, kadınlarda 20 yıl olmalıdır. Prim günü kadınlarda 5000, erkeklerde 5975 olmalıdır. Eğer bu şartlar sağlanmışsa 3 Mart 2023 tarihinde Resmi Gazete ’de yayımlanan kanun gereğince emekli olabileceklerdir.

EYT Kapsamında Emekli Olan İşçi İçin İşveren Tarafından Yapılabilecek Ödemeler Nelerdir?

EYT kapsamında emekli olan işçiye işveren tarafından kıdem tazminatı, fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışma ücreti, ödenmemiş maaş, yıllık izin ücreti, hafta tatili ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti şeklinde ödemeler yapılır. Bu ödemeler, işçinin işten ayrıldığı tarihte işçiye ödenmesi gerekir.

Kıdem Tazminatı: Bu tazminat işçinin işten ayrıldığı tarihteki brüt ücreti üzerinden hesaplanır. Bu da işçinin işyerinde çalıştığı her tam yıl için 30 günlük brüt ücrettir.

Ödenmemiş Maaş: İşçinin, işyerinden ayrıldığı tarihe kadar ödenmemiş maaşı varsa bu ücreti işverenin işçiye ödemesi gerekir.

Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Ücreti: İşçi fazla çalışma ya da fazla sürelerle çalışma yapmışsa bunun sonucunda hak kazandığı ücretinde işveren tarafından ödenmesi gerekir.

Hafta Tatili Ücreti: İşçi, haftada en az 1 gün hafta tatili hakkına sahiptir. İşçi, eğer işyerinden ayrıldığı tarihe kadar hafta tatili haklarını kullanmamışsa, bunların ücreti de işveren tarafından ödenmesi gerekir.

Ulusal Bayram ve Genel tatil Ücreti: Eğer işçi ulusal bayram ve genel tatillerde çalışmak zorunda kalmışsa, bu çalışması karşılığında hak kazanmış olduğu ücretin de işveren tarafından ödenmesi gerekir.

5000(BEŞBİN) Günden Emeklilik

5000 günden emeklilik, 9 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olan ve erkek ise 25 yıllık, kadın ise 20 yıllık sigortalılık süresi ile 5000 gün prim ödeme koşulunu sağlayan kişilerin yaş şartına bakılmaksızın emekli olmasıdır.

Bu düzenleme 7438 sayılı Kanun ile 3 Mart 2023 tarihinde hayata geçmiştir. Bu düzenlemeyle 1999 öncesi sigortalılık şartını taşıyıp da yaş şartı nedeniyle emekli olamayan yaklaşık 2 milyon kişi emeklilik hakkı kazanmıştır.

EYT Emekli Maaşı Nasıl Hesaplanır?

Emekli maaşı hesaplaması şu şekildedir: Emekli maaşı= (Ortalama kazanç x Sigortalılık süresi)/3600 ‘dür.

Emekli maaşı: Emeklinin alacağı aylık maaşı ifade etmektedir.

Sigortalılık süresi: Emekli olan kişinin sigortalılık süresini ifade etmektedir.

Ortalama Kazanç: Emekli olan kişinin son 7 yıllık ortalama kazancını ifade etmektedir.

3600: Aylık çalışma gün sayısını ifade etmektedir.

Bir EYT’li 32 yıl sigortalılık süresi ve 9000 prim ödeme günü ile emekli olduğunu varsayalım. Bu EYT’linin son 7 yıllık ortalama kazancı da 6.000 TL olsun.

Bu örneğe göre EYT’li emeklinin maaşı şu şekildedir;

Emekli maaşı= (32 x 6.000 TL) /3600

Emekli maaşı=5.333,34 TL

EYT emekli maaşı hesaplanırken bazı indirimler ve arttırımlar yapılabilir.

EYT emekli maaşı hesaplanırken yapılan indirimler;

Erkek işçi indirimi: Erkek işçiler, emekli maaşlarından %10 oranında indirim yaparlar.

Kadın işçi indirimi: Kadın işçiler de emekli maaşlarından %8,5 oranında indirim yaparlar.

Yaş indirimi: EYT’liler emeklilik yaşlarına kadar geçen süre için de yaş indirimi alırlar.

EYT emekli maaşı hesaplanırken yapılan arttırımlar;

Toplu sözleşme artışı: EYT’lilerin emekli maaşları, toplu sözleşme ile arttırılabilmektedir.

Enflasyon artışı EYT’lilerin almış oldukları emekli maaşı, her yıl enflasyona göre arttırılabilmektedir.

Kademeli Emeklilik

9 Eylül 1999 sonrası Bağ-kur, Emekli Sandığı ve SGK girişi olan erkekler için 45 yaş ve 6.250 prim gün şartı, kadınlar için ise 43 yaş ve 6.250 prim gün şartı aranacak.

2000 sonrası Bağ-kur, Emekli Sandığı ve SGK girişi olan erkekler için 45 yaş ve 6.325 prim gün şartı, kadınlar için ise 43 yaş ve 6.325 prim gün şartı aranacak.

2001 sonrası Bağ-kur, Emekli Sandığı ve SGK girişi olan erkekler için 45 yaş ve 6.400 prim gün şartı, kadınlar için ise 43 yaş ve 6.400 prim gün şartı aranacak.

2002 sonrası Bağ-kur, Emekli Sandığı ve SGK girişi olan erkekler için 45 yaş ve 6.475 pirim gün şartı, kadınlar için ise 43 yaş ve 6.475 prim gün şartı aranacak.

2003 sonrası Bağ-Kur, Emekli Sandığı ve SGK girişi olan erkekler için 46 yaş ve 6.550 prim gün şartı, kadınlar için ise 44 yaş ve 6.550 prim gün şartı aranacak.

2004 sonrası Bağ-Kur, Emekli Sandığı ve SGK girişi olan erkekler için 47 yaş ve 6.625 prim gün şartı, kadınlar için ise 45 yaş ve 6.625 prim gün şartı aranacak.

2005 sonrası Bağ-Kur, Emekli Sandığı ve SGK girişi olan erkekler için 48 yaş ve 6.700 prim gün şartı, kadınlar için ise 46 yaş ve 6.700 prim günü aranacak.

2006 sonrası Bağ-Kur, Emekli Sandığı ve SGK girişi olan erkekler için 49 yaş ve 6.775 prim gün şartı, kadınlar için 47 yaş ve 6.775 prim günü aranacak.

2007 sonrası Bağ-Kur, Emekli Sandığı ve SGK girişi olan erkekler için 50 yaş ve 6.850 prim gün şartı, kadınlar için ise 48 yaş ve 6.850 prim günü aranacak.

Kademeli Emeklilik Sisteminin Avantajı Nedir?

Kademeli emeklilik sisteminin en önemli avantajlarından biri de emeklilik yaşını sigorta başlangıç tarihine göre öne çekmesidir. Öne çekilen bu emeklilik yaşı sayesinde kişiler emeklilik haklarına daha kısa bir zamanda sahip olabileceklerdir.

Bu sistemin hedefleri arasında yaş ve prim ödeme gün sayısının kademeli olarak arttırılması yer alır. Kademeli olarak artırım sağlandığında kişilerin emekli olabilmeleri de kademeli şekilde gerçekleşecektir. Bu sayede kişilerin maaşları da dengeli bir biçimde ödenecektir. Kişilerin çalışma hayatına devam etme istekleri artar.

Kademeli emekliliğin diğer bir avantajı ise düzenli gelir elde eden emeklilerin işten ayrılmasıdır. Böylece genç nesil için iş imkânları artar.

Yurt Dışında Çalışan Türk vatandaşları EYT’den Emekli Olabilir mi?

Türkiye’de sigorta girişi olmayan Türk vatandaşının 2000 yılından önce yurt dışında herhangi bir iş girişi bulunduğu yurt dışı borçlanması yaparak emekli olabilirler. Bu borçlanma süreleri için yazılı olarak başvuru yapmak gerekir.

Türkiye’nin 35 ülke ile arasında sosyal güvenlik anlaşması vardır. Bu ülkeler arasında yer alıyorsa ve bu ülkelerin sosyal güvenlik sistemleri ile Türkiye arasında yapılan anlaşmalar kapsamında belirli şartları sağladıkları takdirde borçlanma yolu ile Türkiye sosyal güvenlik sistemi için prim ödeyerek, EYT kapsamında emekli olabilirler.

Bunun için kişilerin belirli şartları sağlaması gerekir. Buna ek olarak da her ülkenin kendi kuralları kendi prosedürleri bulunmaktadır, bu nedenle ayrıntılı olarak incelenmesi gerekir.

EYT’ linin Kıdem Tazminatı Nasıl Hesaplanır?

Kıdem tazminatı 1475 sayılı mülga İş Kanunu 14. maddesinde düzenlenmiştir. Bu madde hükmü uyarınca EYT’li olan çalışan aynı işyerinde çalışmaya devam etmeyecekse kıdem tazminatı ödenmesi gerekir.

Ancak çalışan aynı işyerinde çalışmaya devam edecekse bu takdirde işveren ile anlaşarak kıdem tazminatını daha sonra almayı kabul edebilir.

Eğer çalışan aynı işyerinde çalışmaya devam ediyorsa ve daha sonra kıdem tazminatını gerektirecek bir sebeple işten ayrılıyorsa, EYT çıkışında hak kazandığı da dâhil 2. çıkış tarihi itibariyle hak kazanmış olduğu toplam kıdem tazminatını alır.

Çalışan EYT’li olmasına rağmen devam etmiş sonraki bir tarihte kıdem tazminatına hak kazanamayacak şekilde işten ayrılmışsa yalnızca EYT ile çıkış tarihinde kazanmış olduğu kıdem tazminatına hak kazanır.

EYT’li çalışan kıdem tazminatı alarak çalışmaya devam ediyorsa kıdem sıfırlanır. Daha sonraki bir tarihte kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde çıkışta kıdem tazminatı ödenen emeklilikten önceki çalışma süresi, ikinci çıkışta dikkate alınmaz.

Hukuki destek almak, danışmanlık hizmetlerimiz hakkında bilgi edinmek veya sorularınızı iletmek için bizimle iletişime geçebilirsiniz. Size en kısa sürede dönüş yapabilmemiz için iletişim sayfamızı ziyaret edin.

Ayrıca, ilgili yasal düzenlemeleri incelemek için Mevzuat.gov.tr adresinden resmi kaynaklara ulaşabilirsiniz.