İstanbul Sözleşmesi Nedir?

İstanbul Sözleşmesi Nedir?, İstanbul Sözleşmesi, 2011 yılında Türkiye’nin ev sahipliğinde imzalanan ve kadına yönelik şiddeti önlemeyi amaçlayan uluslararası bir anlaşma olarak hukuk gündemine girdi. Avrupa Konseyi Kadınlara Yönelik Şiddet ve Aile İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadele Sözleşmesi resmi adıyla bilinen bu metin, Türkiye’nin 2021 yılında ayrılma kararıyla tekrar tartışma konusu haline geldi. Bizler avukat olarak müvekkillerimizden gelen sorularda bu sözleşmenin içeriği, sakıncalı bulduğu maddeler ve 6284 sayılı Kanun ile ilişkisi sıklıkla karşımıza çıkıyor.

Bu sözleşme yalnızca kadına yönelik şiddeti ele almakla kalmıyor, aynı zamanda toplumsal cinsiyet eşitliği, aile yapısı ve hukuki süreçlerde ispat yükü gibi hassas konulara da değiniyor. Özellikle 2020 sonrası dönemde toplumun farklı kesimleri tarafından desteklenen veya eleştirilen maddeler neticesinde sözleşme Türkiye açısından önemli bir dönüm noktası yaşadı.

İstanbul Sözleşmesi Nedir?

İstanbul Sözleşmesi Nedir?, Sözleşme dört temel sütun üzerine inşa edilmiş durumda. Bu sütunlar önleme, koruma, kovuşturma ve bütünleşik politikalar şeklinde özetlenebilir. Metin toplam 81 maddeden oluşuyor ve imzacı ülkelerin kadına yönelik şiddeti önlemek için kapsamlı tedbirler almasını gerektiriyor.

Sözleşmenin amacı her türlü kadına yönelik şiddeti ortadan kaldırmak, mağdurları korumak ve failleri cezalandırmak olarak belirlenmiş. Bununla birlikte kadın-erkek eşitliğini sağlamak ve toplumsal cinsiyet temelli ayrımcılığı yok etmek de sözleşmenin hedefleri arasında yer alıyor.

Özellikle aile içi şiddet, psikolojik şiddet, ekonomik şiddet, cinsel şiddet ve zorla evlendirme gibi konularda devletlerin sorumluluğu açıkça tanımlanmış. Her imzacı ülkenin bu konularda ulusal mevzuat oluşturması ve etkin koruma mekanizmaları kurması bekleniyor.

Sözleşmenin Uygulama Alanı

İstanbul Sözleşmesi yalnızca fiziksel şiddeti değil, psikolojik, cinsel ve ekonomik şiddet türlerini de kapsamına alıyor. Bu geniş perspektif sayesinde mağdurların karşılaştığı farklı şiddet biçimleri hukuki koruma altına giriyor.

Sözleşme hem kamu hem de özel alanda gerçekleşen şiddet eylemlerini kapsıyor. Bu yaklaşım evlilik içinde, iş yerinde, kamusal mekanlarda ve dijital ortamlarda yaşanan şiddetin tamamını ele almayı hedefliyor.

Metnin ilgi çekici bir yönü de şiddet mağdurlarının sadece kadınlar olmadığını kabul etmesi. Erkek mağdurlar, çocuklar ve dezavantajlı gruplar da sözleşmenin koruma şemsiyesi altında bulunuyor.

Tartışmalı Maddeler ve Hukuki Sorunlar

Bazı maddeler Türkiye’de yoğun tartışmalara neden oldu. Özellikle toplumsal cinsiyet kavramının tanımı, aile kurumuna yaklaşım ve erkek mağdurların durumu eleştiri alan noktalar arasında.

4. madde sözleşmenin temel haklarla ilgili hükümlerini içeriyor. Bu maddede imzacı tarafların sözleşme kapsamındaki haklardan yararlanmada ayrımcılığı yasaklaması gerektiği belirtiliyor. Ancak maddenin devamında cinsiyet, cinsel yönelim ve toplumsal cinsiyet kimliği gibi unsurlara atıfta bulunulması tartışmalara yol açtı.
5. madde genel yükümlülükler başlığı altında devletlerin kadına yönelik şiddeti önlemek için gerekli tedbirleri almasını zorunlu kılıyor. Burada devletlerin toplumsal cinsiyet eşitliğini gerçekleştirmek ve kadınların güçlendirilmesini desteklemek gibi yükümlülükleri var.

Toplumsal Cinsiyet Kavramı Sorunu

3. maddede yer alan toplumsal cinsiyet tanımı en çok eleştiri alan unsurlardan biri oldu. Madde metni toplumsal cinsiyeti belirli bir toplumun kadınlar ve erkekler için uygun gördüğü sosyal roller şeklinde tanımlıyor.

Eleştirenlere göre bu tanım biyolojik cinsiyeti göz ardı ediyor ve toplumsal yapıyı temelden değiştirmeyi amaçlıyor. Destekleyenler ise tanımın kadınlara dayatılan geleneksel rolleri sorgulamak için gerekli olduğunu savunuyor.

Bizim hukuk pratiğimizde bu kavram özellikle boşanma ve velayet davalarında farklı yorumlanabiliyor. Mahkemelerin bu tanımı nasıl ele aldığı her somut olayda değişiklik gösterebiliyor.

Erkek Mağdurlar ve Eşitlik Sorunu

İstanbul Sözleşmesinin erkekleri mağdur edip etmediği sorusu sıkça gündeme geliyor. Sözleşme metninde erkeklerin de şiddet mağduru olabileceği kabul ediliyor ancak odak noktası kadına yönelik şiddet olarak belirleniyor.

11. madde veri toplama ve araştırma konusunu ele alıyor. Bu maddede cinsiyet ve yaş ayrımı yapılarak veri toplanması gerektiği belirtiliyor. Teoride erkek mağdurlar da bu kapsamda değerlendirilmeli ancak uygulamada durum farklı işleyebiliyor.

Bazı hukukçular sözleşmenin erkek mağdurları yeterince korumadığını düşünüyor. Özellikle aile içi şiddette erkeklerin de mağdur olabildiği ancak sözleşmenin bunu yeterince vurgulamadığı eleştirisi yapılıyor.

Koruma Tedbirlerinde Cinsiyet Ayrımı

Uygulamada koruma tedbirleri genellikle kadın mağdurlara yönelik veriliyor. Erkek bir müvekkilimiz tehditle karşı karşıya kaldığında aynı hızda koruma tedbiri alamayabiliyor. Bu durum eşitlik ilkesi açısından sorun yaratıyor.

6284 sayılı Kanun her ne kadar cinsiyete göre ayrım yapmasa da pratikte kadın mağdurlara daha hızlı ve kapsamlı koruma sağlanıyor. Erkek mağdurların şikayetleri bazen yeterince ciddiye alınmıyor.

Mahkemelerde erkek mağdurların beyanları kadın mağdurlara göre daha fazla sorgulanabiliyor. İspat yükü konusunda dengesizlik yaşanması mümkün oluyor.

Türkiyenin Sözleşmeden Ayrılma Süreci

Türkiye 20 Mart 2021 tarihinde Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile İstanbul Sözleşmesinden çekildi. Bu karar hem ulusal hem uluslararası platformlarda geniş yankı uyandırdı. Resmi Gazete’de yayımlanan kararnameye göre sözleşme Türkiye için geçerliliğini yitirdi.

Çekilme kararının gerekçeleri arasında sözleşmenin aile yapısına zarar verdiği, toplumsal cinsiyet kavramının Türk toplum yapısına uygun olmadığı ve LGBTI propaganda aracı haline geldiği savları yer aldı. Hükümet yetkilileri 6284 sayılı Kanunun kadınları korumak için yeterli olduğunu açıkladı.

Karara itiraz eden kesimler ise kadına yönelik şiddetin artacağını ve Türkiye’nin uluslararası taahhütlerinden geri adım attığını iddia etti. Birçok sivil toplum örgütü ve baro kararı yargıya taşıdı.

Anayasa Mahkemesi Süreci

Sözleşmeden çekilme kararı Anayasa Mahkemesine taşındı. Başvurular cumhurbaşkanının tek başına uluslararası sözleşmeden çekilme yetkisinin olup olmadığı noktasında yoğunlaştı.

Anayasa Mahkemesi 2022 yılında verdiği kararla çekilme işleminin usul açısından yetkisizlik nedeniyle iptaline karar verdi. Ancak bu karar sözleşmenin Türkiye için yeniden yürürlüğe girmesi anlamına gelmedi.

İstanbul Sözleşmesi ve 6284 Sayılı Kanun Karşılaştırması

6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun 2012 yılında yürürlüğe girdi. Bu kanun İstanbul Sözleşmesinin iç hukuka aktarılması amacıyla hazırlandı.

İki düzenleme arasında önemli benzerlikler ve farklar bulunuyor. 6284 sayılı Kanun şiddet mağdurlarına koruma tedbiri sağlarken İstanbul Sözleşmesi daha geniş bir perspektifle önleme, koruma ve rehabilitasyon süreçlerini kapsıyor.

Kanunun Uygulama Şekli

6284 sayılı Kanun şiddet mağdurlarına hızlı ve etkili koruma sağlamayı hedefliyor. Mahkemeler tedbir kararlarını 24 saat içinde verebiliyor. Şiddet uygulayan kişiye uzaklaştırma, yaklaşma yasağı ve elektronik kelepçe gibi tedbirler uygulanabiliyor.

Kanunun 1. maddesi koruma amacını açıkça belirtiyor. Şiddet mağduru veya şiddete uğrama tehlikesi bulunan kadınlar, çocuklar, aile bireyleri ve tek taraflı ısrarlı takip mağdurları korunuyor.

Kolluk kuvvetleri şiddet ihbarını aldıktan sonra derhal olay yerine gitmek ve gerekli tedbirleri almakla yükümlü. Bu hızlı müdahale sistemi pratikte hayat kurtarabiliyor.

Kadının Beyanı Esastır İlkesi

Kadının beyanı esastır ifadesi hukuki bir terim olmaktan çok toplumsal tartışmalarda kullanılan bir söylem haline geldi. Gerçekte ne İstanbul Sözleşmesinde ne de 6284 sayılı Kanunda bu ifade birebir geçmiyor.

Ancak 6284 sayılı Kanunun uygulamasında mağdurun beyanı koruma tedbiri verilmesi için önemli bir delil olarak kabul ediliyor. Hakim şiddet iddiasını değerlendirirken mağdurun anlatımını dikkate alıyor.

Bu durum bazı çevrelerce kadına ayrıcalık tanınması şeklinde eleştiriliyor. Oysa hukuk sistemimizde hiçbir davada tek taraflı beyan kesin hüküm için yeterli sayılmıyor.

Boşanma Davalarında Beyan

Boşanma davalarında kadının beyanının tek başına yeterli olduğu düşüncesi yanlış bir algıya neden oluyor. Boşanma sebepleri Türk Medeni Kanunu’nda belirlenmiş ve ispat yükü iddiada bulunan tarafa ait.

Kadın eş şiddet görmesi nedeniyle boşanma davası açarsa bu iddiasını delillerle desteklemek zorunda. Mahkeme rapor, tanık beyanı, mesajlaşmalar gibi kanıtları değerlendirerek karar veriyor.

Ancak 6284 sayılı Kanun kapsamında verilen koruma tedbirleri için durum farklı. Tedbir kararı acil bir koruma önlemi olduğundan mağdurun beyanı ve elde mevcut deliller yeterli görülebiliyor. Tedbir sonrası açılacak asıl davada ise normal ispat kuralları geçerli oluyor.

Hangi Maddelerde Beyan Esas Alınır

6284 sayılı Kanunun 3. maddesi koruyucu tedbirleri düzenliyor. Bu maddede geçici tedbir niteliğindeki kararlar için mağdurun başvurusu ve anlatımı önemli bir rol oynuyor. Mahkeme acil durumda mağduru dinleyerek karar verebiliyor.

Kanunun 5. maddesi ise şiddet uygulayanlar hakkında verilecek tedbirleri sayıyor. Uzaklaştırma, yaklaşma yasağı, iletişim yasağı gibi tedbirler mağdurun talebi üzerine verilebiliyor.

Ceza davalarında ise beyan tek başına yeterli değil. Savcılık iddialarını ispat etmek zorunda. Kasten yaralama, tehdit, hakaret gibi suçlarda mağdurun beyanı önemli bir delil ancak mutlaka destekleyici kanıtlar aranıyor.

Koruma Tedbirlerinin Hukuki Sonuçları

Koruma tedbirleri kısa sürede hayata geçiyor ancak hukuki sonuçları uzun vadeli olabiliyor. Haksız tedbir talebinde bulunulması halinde karşı taraf tazminat davası açabiliyor.

Tedbire uymayan kişi hakkında 6 aya kadar hapis cezası verilebiliyor. Bu durum tedbir kararlarının ciddiyetini gösteriyor. Ancak tedbir kararı kesinleşmiş mahkumiyet anlamına gelmiyor.

Uzaklaştırma tedbiri uygulanan kişi evinden çıkarılabiliyor. Bu durum özellikle evin ortak malı olması halinde sorun yaratıyor. Mahkemeler mülkiyet hakkı ile can güvenliği arasında denge kurmaya çalışıyor.

Elektronik Kelepçe Uygulaması

6284 sayılı Kanunla birlikte elektronik izleme sistemi devreye girdi. Tedbire uymayan veya şiddeti tekrarlayan kişilere elektronik kelepçe takılabiliyor.

Bu uygulama mağdurun güvenliğini artırmayı hedefliyor. Şiddet uygulayan kişi yasak bölgeye yaklaştığında sistem hem mağduru hem kolluk kuvvetlerini uyarıyor.

Pratikte elektronik kelepçe uygulaması bütün illerde aynı etkinlikte çalışmıyor. Teknik altyapı ve personel eksikliği bazı bölgelerde sorun yaratıyor.

Ceza Hukuku Açısından Değerlendirme

Türk Ceza Kanunu şiddeti çeşitli suç tipleri altında düzenliyor. Kasten yaralama, cinsel saldırı, tehdit, hakaret gibi suçlar kadına yönelik şiddet bağlamında sıkça karşımıza çıkıyor.

Kadına yönelik şiddet suçlarında ceza artırımı uygulanıyor. Özellikle eş veya eski eş tarafından işlenen suçlarda cezalar ağırlaştırılıyor. Bu düzenleme kadınların korunmasını güçlendirmeyi amaçlıyor.

Sadece kadının beyanı ile ceza verilir mi sorusunun cevabı net bir şekilde hayır. Ceza yargılamasında şüpheden sanık yararlanır ilkesi geçerli. İddia edilen suçun maddi delillerle veya en azından güçlü emarelerle desteklenmesi gerekiyor.

İspat Yükü ve Delil Değerlendirmesi

Ceza davalarında savcılık suçu ispat etmekle yükümlü. Mağdurun beyanı önemli bir delil olmakla birlikte mahkeme diğer kanıtları da inceliyor.

Adli tıp raporları fiziksel şiddet vakalarında kritik önem taşıyor. Yaralanmanın derecesi, oluş şekli ve tarihi raporda belirtiliyor. Bu bilgiler mağdurun anlatımını desteklemeli.

Tanık beyanları şiddet olayının ispatında yardımcı olabiliyor. Özellikle komşular, akrabalar veya olay sırasında hazır bulunan kişilerin ifadeleri mahkemece değerlendiriliyor.

Mesajlaşmalar, arama kayıtları ve sosyal medya paylaşımları günümüzde önemli deliller arasında. Tehdit içeren mesajlar veya şiddet sonrası özür diyen mesajlar dava açısından güçlü kanıt oluşturabiliyor.

Uluslararası Karşılaştırma

İstanbul Sözleşmesi imzalayan diğer ülkelerde uygulamalar farklılık gösteriyor. Avrupa ülkelerinin çoğu sözleşmeyi tam olarak uygularken bazı ülkeler çekince koydu.

İngiltere, Almanya, Fransa gibi ülkeler sözleşme hükümlerini kendi ulusal mevzuatlarına entegre etti. Bu ülkelerde şiddet önleme programları, sığınma evleri ve rehabilitasyon merkezleri kapsamlı şekilde işliyor.

Polonya 2021 yılında sözleşmeden çekilme girişiminde bulundu ancak Avrupa Birliği baskısıyla bu karar askıya alındı. Türkiye ise çekilme kararını uygulamaya koydu.

Avukatlık Pratiğinde Karşılaşılan Sorunlar

Bizler avukat olarak hem şiddet mağdurlarını hem de haksız şiddet iddiasıyla karşı karşıya kalan müvekkilleri savunuyoruz. Her iki tarafta da ciddi mağduriyetler yaşanabiliyor.

Kadın mağdurlar genellikle şiddetin devam ettiği sürede avukata başvurmakta gecikinebiliyor. Korku, utanma veya ekonomik bağımlılık nedeniyle hukuki yollara geç müracaat ediliyor. Bu durum delil toplama sürecini zorlaştırıyor.

Erkek müvekkiller ise haksız tedbir kararlarından şikayetçi olabiliyor. Özellikle boşanma davası açılmadan önce stratejik olarak kullanılan koruma tedbirlerinde sorun yaşanıyor. Evinden uzaklaştırılan ve çocuklarından ayrı düşen müvekkillerin psikolojik durumu ağırlaşabiliyor.

Tedbir kararlarına itiraz süreci uzun sürebiliyor. İtiraz mahkemesi kararını verene kadar tedbir uygulanmaya devam ediyor. Bu süreçte hem mağdur hem de tedbir uygulanan kişi belirsizlik yaşıyor.

Delil Toplama Stratejileri

Müvekkillere şiddet yaşamaya başladıkları andan itibaren delil toplamalarını öneriyoruz. Mesajları, aramaları ve ses kayıtlarını saklamak önemli. Ancak gizli ses kaydının delil değeri tartışmalı olabiliyor.

Şiddet sonrası mutlaka hastaneye gidilmeli ve rapor alınmalı. Adli tıp raporu hem tedbir hem de ceza davası için kritik önem taşıyor. Raporun alınma tarihi gecikmemeli.

Tanık tespiti de önemli bir strateji. Şiddete tanık olan komşular, arkadaşlar veya aile fertlerinin ileride ifade verebileceği göz önünde bulundurulmalı.

Gelecek Perspektifi ve Öneriler

İstanbul Sözleşmesinden çekilme sonrası Türkiye’de kadına yönelik şiddetin önlenmesi tamamen 6284 sayılı Kanuna bağlı hale geldi. Kanunun etkin uygulanması için çeşitli iyileştirmeler yapılması gerekiyor.

Kolluk kuvvetlerinin şiddet olaylarına yaklaşımı standart hale getirilmeli. Tüm illerde aynı hassasiyetle müdahale edilmesi sağlanmalı. Özellikle kırsal bölgelerde farkındalık artırılmalı.

Sığınma evlerinin sayısı artırılmalı ve bu merkezlerde psikolog, avukat ve sosyal hizmet uzmanlarından oluşan ekipler bulundurulmalı. Mağdurların yalnızca fiziksel değil psikolojik ve hukuki desteğe de ihtiyacı var.

Erkek mağdurlar için de eşit koruma mekanizmaları oluşturulmalı. Toplumda erkeklerin de şiddet mağduru olabileceği bilinci yerleştirilmeli.

Mahkemelerde görev yapan hakimlere düzenli eğitimler verilmeli. Şiddet vakalarının özellikleri, delil değerlendirmesi ve tedbir uygulaması konularında uzmanlık kazandırılmalı.

Sonuç Yerine Hukuki Değerlendirme

İstanbul Sözleşmesi Türkiye’nin çekilmesiyle birlikte tartışmaların merkezinde kalmaya devam ediyor. Sözleşmenin kadınları koruma amacı tartışılmaz olsa da uygulama şekli ve bazı maddelerin içeriği toplumun farklı kesimlerinde kaygı yarattı.

6284 sayılı Kanun bugün Türkiye’de kadına ve aile içi şiddete karşı en önemli hukuki araç. Kanunun eksikleri giderilmeli ve uygulamada yaşanan sorunlar çözülmeli. Kadın ve erkek herkes için adil bir koruma sistemi kurulmalı.

Hukuk devleti ilkesi gereği hiçbir kişi sadece beyan temelinde cezalandırılmamalı. İspat yükü ve masumiyet karinesi her davada korunmalı. Aynı zamanda gerçek mağdurlar hızlı ve etkili koruma altına alınmalı.

Konuyla ilgili detaylı hukuki danışmanlık almak veya uzman avukatlarımızla görüşmek için buradan ulaşabilirsiniz. Her somut olay kendi şartları içinde değerlendirilmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

İstanbul Sözleşmesi neyi savunur?

İstanbul Sözleşmesi kadına yönelik her türlü şiddetin önlenmesini, şiddet mağdurlarının korunmasını ve faillerin cezalandırılmasını savunur. Sözleşme ayrıca toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanmasını ve kadınlara karşı ayrımcılığın ortadan kaldırılmasını hedefler. Psikolojik, fiziksel, cinsel ve ekonomik şiddet türlerinin tamamını kapsar.

İstanbul Sözleşmesinin sakıncalı maddeleri nelerdir?

Tartışmalı bulunan maddeler arasında 3. maddedeki toplumsal cinsiyet tanımı, 4. maddedeki cinsel yönelim vurgusu ve 12. maddedeki genel yükümlülükler yer alır. Eleştiriler özellikle toplumsal cinsiyet kavramının biyolojik cinsiyeti göz ardı ettiği ve aile yapısını zayıflatabileceği yönünde yoğunlaşır. Ayrıca sözleşmenin LGBTI propaganda aracı olarak kullanılabileceği endişesi dile getirilir.

İstanbul Sözleşmesi 4 madde nedir?

4. madde temel haklar ve ayrımcılık yasağını düzenler. Bu madde uyarınca taraf devletler sözleşmeden doğan hakların uygulanmasında cins, toplumsal cinsiyet, ırk, renk, dil, din, siyasi görüş, ulusal veya sosyal köken, azınlık ile ilişki, cinsel yönelim, toplumsal cinsiyet kimliği gibi gerekçelere dayalı her türlü ayrımcılığı yasaklamakla yükümlüdür.

İstanbul Sözleşmesi erkekleri mağdur mu ediyor?

Sözleşme erkeklerin de şiddet mağduru olabileceğini kabul eder ancak odak noktası kadına yönelik şiddettir. Eleştiriler erkek mağdurların yeterince korunmadığı ve sözleşmenin dengesiz bir yaklaşım içerdiği yönündedir.

İstanbul Sözleşmesinden Türkiye neden ayrıldı?

Türkiye 20 Mart 2021 tarihinde Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile sözleşmeden çekildi. Resmi gerekçeler arasında sözleşmenin aile yapısına zarar verdiği, toplumsal cinsiyet kavramının Türk toplum yapısına uygun olmadığı ve LGBTI propagandası için araç haline geldiği görüşleri yer aldı. Hükümet 6284 sayılı Kanunun kadınları korumak için yeterli olduğunu açıkladı. Karara itiraz eden kesimler ise kadına yönelik şiddetin artacağını ve uluslararası yükümlülüklerden geri adım atıldığını savundu.

İstanbul Sözleşmesi ile 6284 sayılı Kanun arasındaki fark nedir?

İstanbul Sözleşmesi uluslararası bir metin olup önleme, koruma, kovuşturma ve bütünleşik politikaları kapsayan geniş bir çerçeve sunuyordu. 6284 sayılı Kanun ise ulusal mevzuat olarak daha çok koruma tedbirlerine odaklanır. Sözleşme toplumsal cinsiyet eşitliği gibi yapısal konuları ele alırken kanun somut şiddet olaylarına karşı acil müdahale ve koruma sağlar. 6284 sayılı Kanun teoride erkek mağdurlara da eşit koruma sunarken sözleşmenin odağı kadınlardı.

İstanbul Antlaşmasının önemi nedir?

İstanbul Sözleşmesi kadına yönelik şiddetle mücadelede ilk kapsamlı uluslararası bağlayıcı metin olma özelliği taşır. Avrupa Konseyi bünyesinde hazırlanan ve Türkiye’nin ev sahipliğinde imzalanan sözleşme devletlere somut yükümlülükler getiriyordu. İmzacı ülkelerde şiddet önleme programları, sığınma evleri ve izleme mekanizmalarının kurulmasını zorunlu kılıyordu. Türkiye açısından 6284 sayılı Kanunun çıkmasında etkili olan önemli bir metindi.

Kadının beyanı esastır ne demek?

Bu ifade hukuki bir terim değil, toplumsal tartışmalarda kullanılan bir söylemdir. Ne İstanbul Sözleşmesinde ne de 6284 sayılı Kanunda bu ifade birebir geçmez. Ancak uygulamada koruma tedbiri verilirken mağdurun beyanı önemli bir delil olarak değerlendirilir. Mahkeme acil koruma için mağdurun anlatımını dikkate alabilir ancak bu kesinleşmiş hüküm anlamına gelmez. Ceza davalarında normal ispat kuralları geçerlidir.

Boşanmada kadının beyanı esas mıdır?

Hayır, boşanma davalarında kadının beyanı tek başına yeterli değildir. Boşanma sebepleri Türk Medeni Kanununda belirlenmiştir ve ispat yükü iddiada bulunan tarafa aittir. Kadın eş şiddet nedeniyle boşanma istiyorsa bu iddiasını delillerle desteklemek zorundadır. Mahkeme adli tıp raporları, tanık beyanları, mesajlaşmalar gibi kanıtları değerlendirerek karar verir. Ancak 6284 sayılı Kanun kapsamında koruma tedbiri için mağdur beyanı daha ön planda tutulabilir çünkü acil bir koruma önlemidir.

6284 sayılı yasa nedir?

6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun 8 Mart 2012 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Kanun şiddet mağduru veya şiddete uğrama tehlikesi bulunan kadınları, çocukları, aile bireylerini ve tek taraflı ısrarlı takip mağdurlarını korumayı amaçlar. Şiddet uygulayan kişilere uzaklaştırma, yaklaşma yasağı, elektronik kelepçe gibi tedbirler uygulanabilir. Mahkemeler 24 saat içinde koruma tedbiri kararı verebilir. Türkiye’de kadına ve aile içi şiddete karşı en önemli hukuki araçtır.

Sadece kadının beyanı ile ceza verilir mi?

Hayır, sadece kadının beyanı ile kesinleşmiş ceza verilemez. Türk ceza yargılaması sisteminde şüpheden sanık yararlanır ilkesi geçerlidir. Savcılık suçu maddi delillerle veya güçlü emarelerle ispat etmek zorundadır. Mağdurun beyanı önemli bir delil olmakla birlikte mahkeme adli tıp raporları, tanık ifadeleri, mesajlaşmalar, ses kayıtları gibi destekleyici kanıtları da inceler. Ancak koruma tedbiri kararı ceza mahkumiyeti değildir ve acil koruma için mağdur beyanı yeterli görülebilir.

Kadının beyanı hangi madde için geçerli?

6284 sayılı Kanunun 3. maddesi koruyucu tedbirleri, 5. maddesi ise şiddet uygulayanlar hakkındaki tedbirleri düzenler. Bu maddelerde geçici tedbir niteliğindeki kararlar için mağdurun başvurusu ve beyanı önemli rol oynar. Mahkeme acil durumda mağduru dinleyerek uzaklaştırma, yaklaşma yasağı gibi tedbirler verebilir. Ancak bu tedbir kararları kesin hüküm değildir. Asıl ceza davası açılırsa normal ispat kuralları uygulanır ve sadece beyan yeterli olmaz, ek deliller aranır.

İçerik Hakkında

Bu makale MDM Hukuk Bürosu avukatları tarafından 2026 yılı mevzuatı ve uygulamaları dikkate alınarak hazırlanmıştır. İçerikte yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut olaylarda mutlaka uzman hukukçu görüşü alınmalıdır.

Kaynaklar

• T.C. Resmi Gazete – İstanbul Sözleşmesi Metni
• Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı – 6284 Sayılı Kanun