İstinaf Mahkemesi Ne Kadar Sürer?

İstinaf mahkemesi ne kadar sürer ve istinaf nedir sorularının cevabını ele aldık. Davanın türüne, mahkemenin iş yüküne ve delillerin incelenme süresine göre değişiklik gösterebilir.

İstinaf Mahkemesi süresi, davanın niteliğine, yoğunluğuna ve mahkemenin iş yüküne göre değişiklik gösterebilir. İstinaf sürecinin tam olarak ne kadar süreceği konusunda kesin bir zaman dilimi vermek mümkün olmasa da, ortalama süreler hakkında genel bilgiler vermek mümkündür.

İstinaf Kanun Yolunun Amacı Nedir?

İstinaf Nedir Ne Anlama Gelir?

İstinaf, ilk derece mahkemesi kararlarının yeniden incelendiği bir kanun yoludur. Bu süreçte, hem maddi vakıa denetimi hem de hukuki doğruluk denetimi yapılır. Üst mahkemeler, hatalı olduğu düşünülen kararları belli sınırlar çerçevesinde tekrar değerlendirir. Ve eksik incelenen veya hiç incelenmeyen hususları gözden geçirir.

Bölge adliye mahkemesi, ilk derece mahkemesinin vermiş olduğu hükmü hem maddi hem de hukuki yönden bir kez daha inceler.

İstinaf mahkemesi, ilk derece mahkemelerinin (asliye hukuk, ceza, ticaret vb.) vermiş olduğu kararların maddi veya hukuki yönden yeniden incelenmesi amacıyla kurulan bir üst mahkemedir. İlk derece mahkemesinde verilen kararın hatalı olduğu düşünüldüğünde, bu kararın hukuka uygunluğunun denetlenmesi için istinafa başvurulabilir.

Hangi Kararlara Karşı İstinaf Yoluna Gidilebilir?

İstinaf Kanun Yoluna Başvuru:

Nihai karara karara karşı yapılır. Nihai karar, mahkemenin davadan el çekmesini gerektiren ve yargılamanın usule ve esasa ilişkin bütün kararlarını ifade eder.

İhtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararlarıyla ilgili süreçler aşağıdaki gibidir:

1. İhtiyati Tedbir ve İhtiyati Haciz Taleplerinin Reddi Kararları
2. Karşı Tarafın Yüzüne Karşı Verilen İhtiyati Tedbir ve İhtiyati Haciz Kararları
3. Karşı Tarafın Yokluğunda Verilen İhtiyati Tedbir ve İhtiyati Haciz Kararlarına Karşı Yapılan İtiraz Üzerine Verilen Kararlar

Bu kararlar, mahkemelerin önleyici ve geçici hukuki koruma sağlama amaçlı verdiği kararları ifade eder.

Miktar veya değeri 28.253,418 Türk Lirasını geçmeyen malvarlığı davalarına ilişkin kararlar kesindir.

(Ek cümle: 24/11/2016-6763/41 md.) Ancak manevi tazminat davalarında verilen kararlara karşı, miktar veya değere bakılmaksızın istinaf yoluna başvurulabilir.

Alacağın bir kısmının dava edilmiş olması durumunda otuz bir bin Türk Liralık kesinlik sınırı alacağın tamamına göre belirlenir.

Alacağın tamamının dava edilmiş olması durumunda, kararda asıl talebinin kabul edilmeyen bölümü 28.253,418 Türk Lirasını geçmeyen taraf, istinaf yoluna başvuramaz.

İlk derece mahkemelerinin diğer kanunlarda temyiz edilebileceği veya haklarında Yargıtaya başvurulabileceği belirtilmiş olup da bölge adliye mahkemelerinin görev alanına giren dava ve işlere ilişkin nihai kararlarına karşı, bölge adliye mahkemelerine başvurulabilir.

İstinaf Kanun Yoluna Ne Kadar Süre İçerisinde Gidilir?

Yargılamanın taraflarına, usulüne uygun yapılan gerekçeli kararın tebliğinden itibaren taraflar, iki hafta içinde, istinaf başvuru dilekçesi ile istinaf kanun yoluna başvuru yapabilir. İcra mahkemesi için ise istinafa başvuru süresi 10 gündür.

İstinaf mahkemesine yapılan başvuruların sonuçlanma süresi genellikle 6 ay ile 2 yıl arasında değişmektedir. Ancak bu süre, dosyanın karmaşıklığına, delillerin toplanmasına ve mahkemenin iş yoğunluğuna göre kısalabilir ya da uzayabilir. İstinaf mahkemeleri, özellikle büyük şehirlerde daha yoğun çalıştığı için, İstanbul, Ankara gibi yerlerde süreç biraz daha uzun sürebilir.

İstinafa Başvurma Parasal Sınırı Kaçtır?

İlk derece mahkemesi kararları hakkında istinafa başvurulabilmesi belirli bir değerle sınırlandırılmıştır. Bu miktar her yıl yeniden değerleme oranı uyarınca değişmektedir. 2024 yılı için istinafa başvurma sınırı 28.253 TL’dir.

İstinaf Kanun Yoluna Kimler Gidebilir?

Aleyhine hüküm verilen taraf istinaf kanun yoluna gidilebilir.İstinaf kanun yoluna başvurunun bir diğer yöntemi ise katılma yoluyla istinaftır.

Katılma yoluyla istinaf, bir tarafın istinaf kanun yoluna başvuru süresini başvuru yapmadan geçirmiş olmasına rağmen, diğer tarafın istinaf dilekçesine vereceği cevap ile istinaf başvurusuna imkan veren durumdur. Ancak katılma yoluyla istinaf diğer tarafın başvurusuna bağlıdır.

İstinaf Başvurusu Nasıl Yapılır?

İstinaf kanun yoluna, dilekçe ile başvuru yapılmaktadır. İlk derece mahkemesinde uygulanan yargılama usulüne bakılmaksızın bu yargılama sonucu hükmedilen karara karşı istinaf ancak dilekçe ile yapılabilir. Aleyhine karar verilen tarafın, istinaf dilekçesi vermemesi halinde kararın re’sen mahkeme tarafından istinaf edilmesi mümkün değildir.

Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren istinaf mahkemesinde hitaben yazılmış istinaf dilekçesi 2 haftalık süre içerisinde kararı veren mahkemeye ibraz edilir.İstinaf dilekçesi özel yetki aranmaksızın vekil tarafından sunulabilir.

İstinaf Başvurusu Nereye Yapılır?

İstinaf başvuru dilekçesi, kural olarak, kararı veren ilk derece mahkemesine sunulur.

Taraflar doğrudan bölge adliye mahkemesine istinaf başvurusu yapamaz.

İstinaf dilekçesinin bölge adliye mahkemesine verilmesi halinde kanun yolu başvuru süresi olan iki haftalık hak düşürücü süre işlemeye devam eder.

İstinaf Süreci Nasıl İşler?

1. Başvuru Süresi: İlk derece mahkemesinin kararının ardından, taraflar karar tebliğ edildikten sonra 2 hafta içinde istinaf başvurusunda bulunabilirler.
2. Dosyanın İncelenmesi: Başvurudan sonra, dosya bölge adliye mahkemesine (istinaf mahkemesi) iletilir ve dosyanın incelemesine başlanır. Mahkeme, hem maddi hem de hukuki açıdan dosyayı yeniden inceler.
3. Karar Aşaması: Mahkeme, dosyanın incelenmesi sonucunda ya ilk derece mahkemesinin kararını onaylar ya da kararı bozarak yeniden bir yargılama yapılmasına karar verir.

İstinaf dilekçesinde bulunması gereken unsurlar nelerdir?

İstinaf dilekçesinde yer alması gerekli unsurlar;

• Başvuran ile karşı tarafın davadaki sıfatları, adı, soyadı
• Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası ve adresleri
• Varsa kanuni temsilci ve vekillerinin adı, soyadı ve adresleri
• Kararın hangi mahkemeden verilmiş olduğu ve tarihi ile sayısı

Kararın başvurana tebliğ edildiği tarih, kararın özeti, başvuru sebepleri ve gerekçesi, talep sonucu, başvuranın veya varsa kanuni temsilci yahut vekilinin imzasıdır

Zorunlu unsurlardan birinin eksikliği halinde ne olur?

Başvuru reddedilmez ancak yapılacak olan inceleme kamu düzenine aykırılık hali ile sınırlı olarak yapılmaktadır.

İstinafa Başvurma Harcı Ne Kadardır?

İstinafa başvurma harcı, 2024 yılı itibarıyla 656,90 TL olarak belirlenmiştir. Bu harç, istinaf mahkemesine başvuru yaparken ödenmesi gereken bir ücret olup, başvuru sürecinin başlaması için zorunludur.

Başvuru Harcının Yatırılmaması Durumunda Ne Olur?

İstinaf dilekçesi verilirken, istinaf kanun yoluna başvuru için gerekli harçlar ve tebliğ giderleri de dâhil olmak üzere tüm giderler ödenir.

Bunların hiç ödenmediği veya eksik ödenmiş olduğu sonradan anlaşılırsa, kararı veren mahkeme tarafından verilecek bir haftalık kesin süre içinde tamamlanması. Aksi hâlde başvurudan vazgeçmiş sayılacağı hususu başvurana yazılı olarak bildirilir.

Verilen kesin süre içinde harç ve giderler tamamlanmadığı takdirde, mahkeme başvurunun yapılmamış sayılmasına karar verir.

İstinaf Dilekçesinin Reddi Halinde Ne Yapılır?

İstinaf dilekçesi, kanuni süre geçtikten sonra verilir veya kesin olan bir karara karşı olursa, kararı veren mahkeme istinaf dilekçesinin reddine karar verir ve yatırılan giderden karşılanmak suretiyle ret kararını kendiliğinden ilgiliye tebliğ eder. Bu ret kararına karşı tebliği tarihinden itibaren bir hafta içinde istinaf yoluna başvurulabilir.

İstinaf yoluna başvurulduğu ve gerekli giderler de yatırıldığı takdirde dosya, kararı veren mahkemece yetkili bölge adliye mahkemesine gönderilir.

Bölge adliye mahkemesi ilgili dairesi istinaf dilekçesinin reddine ilişkin kararı yerinde görmezse, ilk istinaf dilekçesine göre gerekli incelemeyi yapar.

İstinaf Mahkemesi’nde İnceleme Nasıl Yapılır?

İstinaf incelemesi, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) Madde 353‘te belirtilen haller dışında, genellikle duruşmalı olarak yapılır. İstinaf başvurusunun incelenme süreci şu adımlarla gerçekleşir:

1. İstinaf Başvurusunun Kabulü

İlk derece mahkemesinin verdiği kararın hukuka aykırı olduğu düşünüldüğünde, taraflardan biri istinaf mahkemesine başvurur. İstinaf başvurusunun kabul edilmesinden sonra, mahkeme dosyayı incelemeye alır.

2. Duruşmalı İnceleme

HMK Madde 353’te belirtilen istisnai haller dışında, istinaf incelemesi duruşmalı yapılır. Duruşma yapılacağı durumlarda, mahkeme, belirlenen duruşma tarihini taraflara yazılı olarak tebliğ eder. Tarafların duruşmaya katılma hakları vardır ve duruşma, tarafların dinlenmesi, delillerin incelenmesi ve gerekli görülürse yeniden değerlendirilmesi şeklinde gerçekleşir.

3. Duruşmasız İnceleme

Bazı durumlarda, istinaf incelemesi duruşmasız yapılabilir. HMK 353’e göre şu durumlarda duruşmasız inceleme yapılır:

• Mahkeme, dosyayı yeterli görüp duruşmaya gerek kalmadan karar verebilir.
• Dava dosyasındaki bilgi ve belgelerden hüküm verilebilecek bir neticeye ulaşılması mümkündür.
• Taraflar, duruşma talep etmemişse mahkeme dosya üzerinden karar verebilir.

4. Tebligat ve İnceleme Süreci

Duruşma tarihi ve diğer bilgiler taraflara tebliğ edilir. Mahkeme, duruşmada hem maddi olguları hem de hukuki meseleleri yeniden değerlendirir. Duruşmada, tarafların savunmaları, itirazları ve delilleri yeniden gözden geçirilir.

5. Karar Verme

Mahkeme inceleme sonucunda, ilk derece mahkemesinin kararını onaylayabilir, bozabilir ya da düzelterek yeni bir karar verebilir. Eğer mahkeme, delillerin yeniden toplanmasını ya da eksik görülen bir hususun düzeltilmesini gerekli görürse, davayı ilk derece mahkemesine geri gönderebilir.

İstinaf mahkemesinde inceleme genellikle duruşmalı olarak yapılır ve duruşma tarihi taraflara tebliğ edilir. Ancak HMK 353’teki hallerde duruşmasız inceleme yapılabilir. Her iki durumda da mahkeme, dosyayı kapsamlı bir şekilde inceleyerek karar verir.

İstinaf Ne Kadar Sürer?

İstinafın ne kadar süreceği istinaf mahkemesinin iş yoğunluğuna ve dava türüne göre değişmektedir. İş davalarının 10 ay kadar istinaf süresi olur. Boşanma davaları yaklaşık 1 sene istinafta kalır. Nafaka ve velayet gibi dosyalar istinafta ortalama 3 ay kadar sürmektedir.

İstinaf mahkemelerindeki sürecin ne kadar süreceği davanın karmaşıklığına ve mahkemenin iş yoğunluğuna bağlıdır. Ortalama olarak 6 ay ile 2 yıl arasında bir süre beklenebilir. Ancak, dosya durumu ve mahkemenin yoğunluğu göz önünde bulundurulmalıdır.

Daha ayrıntılı bilgi almak isterseniz, yargı süreçleri ve başvurular için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

Emsal Kararlar

”…6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 342/3. maddesinde; “İstinaf dilekçesi, başvuranın kimliği ve imzasıyla, başvurulan kararı yeteri kadar belli edecek kayıtları taşıması durumunda diğer hususlar bulunmasa bile reddolunmayıp, 355 inci madde çerçevesinde gerekli inceleme yapılır” düzenlemesine; aynı Kanun’un 355. maddesinde ise; “İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

Ancak, bölge adliye mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu re’sen gözetir” hükmüne yer verilmiş ve aynı Kanunun 352/1. maddesinde de başvuru şartlarının yerine getirilmemesi ya da başvuru sebeplerinin veya gerekçesinin hiç gösterilmemesi halinde gerekli kararın verileceği belirtilmiştir.

Bu durumda, Bölge Adliye Mahkemesi’nce yapılacak iş, HMK’nun 342/2/e 342/3. maddesinde belirtildiği üzere, istinaf dilekçesi reddedilmeden, HMK’nun 352 ve 355. maddesi uyarınca kamu düzeni ile sınırlı olmak üzere istinaf isteminin incelenip sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

İstinaf yoluyla incelenen mahkeme kararında, kamu düzenine aykırılık denetimi yönünden işin esasına dair inceleme de yapılmış olacağından, HMK’nun 353/1-b-1. maddesi gereği, istinaf isteminin esastan reddine karar verilmesi gerekecektir.

O halde, Bölge Adliye Mahkemesi’nce, süresinde istinaf (süre tutum) dilekçesi verildiği halde, incelenen ilk derece mahkemesi kararında kamu düzenine aykırılık yönünden bir değerlendirme yapılmaksızın HMK’nun 352. maddesi gereği istinaf dilekçesinin reddine karar verilmesi isabetsiz olup, kararın belirtilen nedenle bozulması gerekmiştir.”

Yargıtay 12. HD., E. 2018/11646 K. 2019/1763 T. 11.2.2019

”…İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak

yapılır. Ancak, bölge adliye mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu re’sen gözetir.”

düzenlemesine yer verilmiş ve 352/1. maddesinde de başvuru şartlarının yerine getirilmemesi ya da başvuru

sebeplerinin veya gerekçesinin hiç gösterilmemesi halinde gerekli kararın verileceği belirtilmiştir.

Dava meskeniyet şikayetine ilişkin olup şikayetin reddi yönündeki mahkeme kararının davacılar vekiline

03/10/2017 tarihli duruşmada tefhim edildiği, ilgili karar karşı süresinde, 05/10/2017 tarihinde süre tutum dilekçesi vererek istinaf isteminde bulunduğu ancak; gerekçeli kararın 18/10/2017 tarihinde tebliğine rağmen yasal 10 günlük süre geçtikten sonra 02/11/2017 tarihinde gerekçeli istinaf dilekçesi sunulduğu görülmektedir.

Bu durumda, Bölge Adliye Mahkemesince yapılacak iş, HMK’nun 342/2/e 342/3. maddesinde belirtildiği üzere, istinaf dilekçesini reddetmeden, HMK’nun 352 ve 355. maddesi uyarınca kamu düzeni ile sınırlı olmak üzere istinaf isteminin incelenip sonucuna göre karar verilmesidir.

İstinaf yoluyla incelenen mahkeme kararında kamu düzenine aykırılık denetimi yönünden; işin esasına dair inceleme yapılmış olacağından, HMK’nun 353/1-b-1. maddesi gereği, istinaf isteminin esastan reddine karar verilmesi gerekecektir.

O halde, Bölge Adliye Mahkemesince, süresinde istinaf (süre tutum) dilekçesi verildiği halde, incelenen ilk derece mahkemesi kararında kamu düzenine aykırılık yönünden bir değerlendirme yapılmadan HMK’nun 352. maddesi gereği reddine karar verilmesi isabetsizdir….”

Yargıtay 12. HD., E. 2018/14508 K. 2018/10187 T. 18.10.2018