Miras Hukuku

Muris Muvazaası Nedir?

muris-muvazaasi-nedir

Murisin kendi iradesiyle mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla yaptığı tasarruf işlemleridir. Muris bu şekilde davranarak ölümünde terekeye dâhil olacak taşınmazın ölümünden önce başkalarına devrini sağlar.

Genelde mirasçılardan birine bir taşınmaz bağışlayarak resmi olarak satış sözleşmesi veya ölünceye dek bakma sözleşmesi olarak gösterilmesi durumuyla sıkça karşılaşılmaktadır. Murisin bu muvazaalı işlemleri genel olarak nispi muvazaa türünü oluşturmaktadır.

Murisin bu terekeden mal kaçırma faaliyetinin sebebi;  erkek çocuklarını kızlara nazaran üstün görmesi, birden fazla evlilik yapması ve son eşi ve çocuklarını üstün görmesi, durumunun daha kötü olduğunu düşündüğü bir mirasçıyı güçlendirmeye çalışması, yaşlılığında kendisinin bakımını yapan mirasçıyı üstün tutması gibi sebepler olabilir.

MUVAZAANIN GERÇEKLEŞMESİ AÇISINDAN MURİSİN KASTI ÖNEMLİ MİDİR?

Yargı uygulamalarında murisin kastı çok önemli görülmektedir.

Yargıtay, murisin iradesinin ve kastının ne olduğu tespit ederken:  örf-adet, gelenek-görenekler, olay akışı, murisin sözleşmeyi yapmakta geçerli makul bir sebebinin bulunup bulunmadığı,  davalının ekonomik durumu, satış bedeli-gerçek bedel arasında farkın bulunması, muris ile mirasçılar arasındaki ilişkiler göz önüne almaktadır.

MURİS MUVAZAASININ ŞARTLARI NELERDİR?

01.04.1974 tarihli 1/2 sayılı Yargıtay İ. B. K.:

hakkında şu şartların varlığına dikkat çekmiştir:

  1. Muris muvazaasının konusu tapuya kayıtlı taşınmazlardır.
  2. Murisin amacı bir malın terekeye girmesini engellemek mirasçılardan kaçırmak olmalıdır.
  3. Tüm mirasçılar dava açabilir. (Muvazaalı işlemden sonra mirasçı olanlar ve saklı paylı veya saklı paylı olmayan tüm mirasçılar)
  4. Dava aslen tapu sicilinin düzeltilmesi davasıdır. Buna ek olarak terditli olarak tenkis de istenebilir.
  5. Zamanaşımı yoktur.
  6. Nispi muvazaa(danışıklı) söz konusu olan işlemlerde bir görünen bir de gizli işlem bulunur. Muris muvazaası da nispi muvazaa türüdür. Nispi muvazaalarda gizli işlem görünür işlem ve muvazaa anlaşması bulunmalıdır. Muris muvazaasında gizli işlem bağışlama şeklinde gerçekleşmektedir. Görünürdeki işlem ise resmi olarak yapılan işlemdir. Gizli işlem bağışlama sözleşmesi şekil şartına uyulmadığı için geçersiz olmaktadır. Görünürdeki işlem ise danışıklı yapıldığı için geçersizdir. Muvazaa anlaşması ise danışıklı işlemi yapan kişilerin aralarında belirledikleri yapılan görünür işlemin hüküm ifade etmeyeceğine yönelik anlaşmadır.

HANGİ DURUMLARDA MİRAS MUVAZAASINDAN SÖZ EDEMEYİZ?

Kadastro çalışmaları sırasında murisin taşınmazı devretmek istediği kişinin üzerine tespitini sağladığı durumlar görülmektedir. Bu durumda muris muvazaası yoktur. Dava yolsuz tescilin düzeltilmesi davası olarak açılması gerekecektir.

Muris bazen kabul edilebilir ölçüde hak ve adalet ölçülerini gözeterek kendisi bir paylaştırma yapmaktadır. Bu paylaşmalar mal kaçırma kastı olarak değerlendirilmemektedir. Ancak bunun da şartları vardır. Muris adil ve tüm mirasçıları kapsayacak şekilde paylaşım yapmalı bu durumlarda muris muvazaası oluşmaz ama Yargıtay mal kaçırma ve paylaştırma arasındaki iradenin araştırılması gerektiğini ortaya koymaktadır.

Ayrıca Muris hayatta iken muris muvazaasına dayalı tapu iptal ve tescili davası açılamaz. Uygulamada birçok kişi muris hayatta iken miras muvazaasının yapılacağını öğrenip avukatlara danışmaktadır. Eğer yaşlı veya akıl sağlığı yerinde olmayan bir muris söz konusu ise hayatta iken muvazaaya engel olabilmek adına hakkında kısıtlılık kararının alınması uygun olacak böylece muvazaalı satışların önüne geçilebilecektir.

KİMLER MİRAS MUVAZAASINA DAYALI TAPU İPTAL VE TESCİLİ DAVASI AÇABİLİR?

Miras muvazaası davasını sadece kendisine karşı muvazaa yapılan mirasçı değil tüm mirasçılar açabilir.

GÖREVLİ VE YETKİLİ MAHKEME NERESİDİR?

Taşınmazın bulunduğu yer Asliye Hukuk Mahkemeleridir.

Scroll Up