Memur Hukuku

Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kapsamında Güncel Değişiklikler Nelerdir? 7315 Sayılı Kanun Neleri İçeriyor?

guvenlik-sorusturmasi-ve-arsiv-arastirmasi-kapsaminda-guncel-degisiklikler-nelerdir-7315-sayili-kanun-neleri-iceriyor

Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kapsamında Güncel Değişiklikler Nelerdir? 7315 Sayılı Kanun Neleri İçeriyor?

  1. 7315 Sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu Nedir?

Anayasa Mahkemesinin güvenlik soruşturmasına dair çıkarılan Kanun Hükmünde Kararnameyi İptal etmişti. İptal kararından dolayı eskiden göreve alım sırasından yapılan güvenlik soruşturması, görev sırasında yapılmaya başlamıştı. Bu durum birçok sıkıntıyı da beraberinde getirmişti. Bunun üzerine Türkiye Büyük Millet Meclisi bu sıkıntıları fark ederek 7315 sayılı kanun tasarısını meclise getirdi ve 7.04.2021 tarihinde mecliste oy çoğunluğuyla kabul edildi.

  1. 7315 Sayılı Kanunun Amaç ve Kapsamı Nedir? 

7315 sayılı Kanunun, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının yapılmasına ve elde edilecek verilerin kullanılmasına ilişkin temel ilkeleri, kimler hakkında yapılacağını, araştırma konusu edilecek bilgi ve belgelerin neler olduğunu, bu bilgilerin ne şekilde kullanılacağını, hangi mercilerin soruşturma ve araştırma yapacağını, Değerlendirme Komisyonunun oluşumu ve çalışma usul, esaslarını, veri güvenliği ile verilerin saklanma ve silinme sürelerini düzenlemektedir.

  1. Kimler Hakkında Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yapılabilir? 

Arşiv araştırması ve güvenlik soruşturması kamuda yeni göreve başlayacak veya yeniden göreve atanacak kişiler için yapılır. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılacak kişiler, 7315 sayılı kanunun 3. maddesi 2. fıkrasında sayılmıştır. Belirtilen maddede yer alan kurum ve kuruluşlarda çalışan kişiler hakkında, yeni göreve başladıkları veya yeniden görevlendirildikleri, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılmaktadır. Yeni gelen düzenlemeyle beraber öğretmenler de bu kanun kapsamına alınmıştır. 

  1. Arşiv Araştırması Nedir? 

Arşiv Araştırması;

  1. Kişinin adli sicil kaydının,
  2. Kişinin kolluk kuvvetleri tarafından halen aranıp aranmadığının,
  3. Kişi hakkında herhangi bir kısıtlama olup olmadığının,
  4. Kişi hakkında kesinleşmiş mahkeme kararları ve kamu davası açılmasının ertelenmesi kararı veya hükmün açıklanmasının geriye bırakılması kararları ile kişi hakkında devam eden veya sonuçlanmış olan soruşturma ya da kovuşturmalar kapsamındaki olguların,
  5. Hakkında kamu görevinden çıkarılma ya da kesinleşmiş memurluktan çıkarma cezası olup olmadığının, mevcut kayıtlardan tespit edilmesidir.
  1. Güvenlik Soruşturması Nedir? 

Güvenlik soruşturması arşiv araştırmasındaki hususlara ilave olarak kişinin;

  1. Görevin gerektirdiği niteliklerle ilgili kolluk kuvvetleri ve istihbarat ünitelerindeki olgusal verilerinin,
  2. Yabancı devlet kurumları ve yabancılarla ilişiğinin,
  3. Terör örgütleri veya suç işlemek amacıyla kurulan örgütlerle eylem birliği, irtibat ve iltisak içinde olup olmadığının,
    mevcut kayıtlardan ve kişinin görevine yansıyacak hususların denetime elverişli olacak yöntemlerle yerinden araştırılmak suretiyle tespit edilmesidir.
  1. Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Hangi Birimler Aracılığıyla Nasıl Yapılır? 

Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması Milli İstihbarat Teşkilatı, Emniyet Genel Müdürlüğü ve Mahalli Mülki İdari Amirlikleri tarafınca yapılır. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapmakla görevli birimler kendilerine iletilen taleplerle sınırlıdır. Ayrıca bu birimler kanunun 4. Maddesinin de belirtilen kararları ve kayıtları almaya yetkilidir.

Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılırken hukuka aykırı olarak sorgulama yapılamaz ve bu bilgiler hiçbir şekilde ilgisi olmayan kişilerle paylaşılamaz. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapan birimler tarafında bu hususlarda önleyici tedbirler alınmalıdır.

Elde edilen veriler incelenmek üzere idari organlar tarafından oluşturulan değerlendirme komisyonuna gönderilir. Bu komisyonlar en az 5 kişi ve tek sayıda olacak şekilde kurulur. Milli güvenlik ve stratejik öneme sahip proje ve benzeri sebeplerle yapılan araştırma ve soruşturmaları, ilgili kurumların tarafından oluşturulan komisyonlarca incelenir. 

  1. Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Sonucu Elde Edilen Verilerin Saklanması ve Korunması Nasıl Yapılır? 

Güvenlik soruşturması ve Arşiv araştırmasında kişisel verilerin işlenmesi ve muhafaza edilmesi hassas bir konudur. Bu konuda kanun koyucu 7315 sayılı kanunda bu konuyu düzenlemiştir. Kişisel verilerin korunmasına dair konularda, soruşturmayı ve araştırmayı yürüten birimler sorumludur. Ayrıca kişisel verilerin sadece işlendikleri amaçla ve ölçülü olarak kullanılabilir. Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kapsamında Güncel Değişiklikler Nelerdir 7315 Sayılı Kanun Neleri İçeriyor

Elde edilen kişisel veriler ilgisi olmayan kişilere verilmez ve amacı dışında kullanılamaz. Bu veriler işlenme amacının ortadan kalması halinde veya 2 yıllık sürenin dolması sonucunda elektronik ortamdan silinir ve fiziki olarak yok edilir. Yapılan soruşturma ve araştırma işlemine karşı dava açılması durumunda ise belgeler kararın kesinleşmesi beklenir. Mahkemenin bu verilere dair talepleri, ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından karşılanır. Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kapsamında Güncel Değişiklikler Nelerdir 7315 Sayılı Kanun Neleri İçeriyor

  1. Araştırma ve Soruşturma Sınavdan Önce Mi Yapılacak Sonra Mı? 

Araştırma ve soruşturmanın sınavdan önce mi yoksa sonra mı yapılacağına dair henüz bir düzenleme yapılmamıştır. Bu konu hazırlanacak yönetmelik aracılığıyla düzenlenecektir. Bizim kanaatimiz araştırma ve soruşturmanın, yazılı ve sözlü sınav sonrası yapılması yönündedir. Çünkü hem idarenin işleyişi açısından hem de sınavların itiraz edilebilirliği açısından olması gereken budur. Araştırma ve soruşturmanın sınav öncesinde yapılması, kamu görevine atanmayı bekleyen ve olumsuz sonuçlanan adaylar için hangi konuda itiraz edecekleri hakkında karışıklığa sebep olacaktır. Ayrıca sınava tabi olmuş fakat olumsuz sonuçlanmış kişiler için güvenlik soruşturması yapılması idare için ekstra bir yük anlamına gelmektedir.