kidem-tazminati

Kıdem tazminatı, kanunda sayılan hallerde iş sözleşmesi sona eren işçiye en az 1 yıl çalışmış olma şartıyla, hizmet süresi (kıdemi) ve aldığı ücret miktarına göre değişen işveren tarafından işçiye ödenmesi gereken bir paradır.

Kıdem tazminatında ödenecek ücret her tam yıl için işverence 30 günlük giydirilmiş (brüt) ücret üzerinden ödenir. Bir yıldan fazla süreler için de aynı oran üzerinden artırım yapılmaktadır.

Belirtmek gerekir ki işçi eğer farklı dönemlerde ama aynı işverene ait farklı işyerlerinde çalışmış ise kıdem tazminatının hesabında farklı iş yerlerinde çalıştığı her dönem ayrı ayrı değil toplam işyerlerinde çalıştığı süre üzerinden kıdem tazminatının hesabı yapılır.

İşçi, iş sözleşmesi sona erdiğinde kıdem tazminatına hak kazanabilmesi için:

  • İş Kanununa tabi işçi olması
  • İş sözleşmesinin kanunda öngörülen hallerden biri nedeniyle sona ermesi
  • İşçinin asgari 1 yıl kıdeme sahip olması gerekir.

İş kanununa tabi işçiler kıdem tazminatına hak kazanabilirler. Ancak belirtmek gerekir ki İş kanununa tabi olmayan ancak İş kanunu hükümlerinden faydalanan işçiler de kıdem tazminatına hak kazanabileceklerdir. Bu işçiler:

  • Havacılığın bütün yer tesislerinde yürütülen işler
  • Tarım işletmelerinde yapılan yapı işleri
  • Kıyılarda veya liman ve iskelelerde gemilerden karaya veya karalardan gemiye yapılan yükleme ve boşaltma işleri
  • Tarım sanatları ve tarım aletleri, makine ve parçaların yapıldığı fabrika ve atölyede görülen işler
  • Deniz İş Kanunu kapsamına girmeyen ve tarım işlerinden sayılmayan, denizlerde çalışan su ürünleri üreticileri ile ilgili işler
  • Halkın faydalanmasına açık veya işyerinin eklentisi durumunda olan park ve bahçe işleri          

İş sözleşmesi kanunda öngörülen hallerden biri nedeniyle sona ererse işçi kıdem tazminatına hak kazanabilecektir. Kanunda sayılan bu sebepler:

  • İş sözleşmesinin işveren tarafından İK madde 25/2’de sayılan ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırılık hariç başka bir nedenden dolayı feshedilmesi
  • İş sözleşmesinin işçi tarafından İK madde 24 uyarınca feshedilmesi
  • İş sözleşmesinin işçi tarafından yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı yahut toptan ödeme almak amacıyla feshi
  • Kadın işçinin evlenme nedeniyle iş sözleşmesinin feshetmesi
  • 506 Sayılı Kanunun (5510 Sayılı Kanunun) yaş dışındaki yaşlılık aylığı koşullarını dolduran veya aylığı bağlanması için öngörülen sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayısını tamamlayan işçinin kendi isteğiyle işten ayrılması
  • İş sözleşmesinin işçi tarafından muvazzaf askerlik hizmeti nedeniyle feshi
  • 6356 Sayılı Kanuna göre işçi kuruluşu yöneticisi olması nedeniyle işçinin iş sözleşmesinin feshetmesi
  • İşçinin ölümü (Bu durumda mirasçıları hak kazanıyor)

Dolayısıyla işçi istifa etmesi durumunda ya da işverenin iş akdini haklı nedenle feshetmesi durumunda işçi kıdem tazminatına hak kazanamayacaktır.

KIDEM TAZMİNATINA ESAS ALINACAK ÜCRET

İşçinin kıdem tazminatının hesaplanmasında dikkate alınacak ücret son brüt (giydirilmiş) ücret üzerinden kıdem tazminatı hesaplanmaktadır. Giydirilmiş ücret hesaplanırken işçinin aldığı temel ücret dışında üzerine yol yardımı, yemek yardımı, prim vs. gibi ücretlerin eklenmesi ile elde edilen ücrettir.

KIDEM TAZMİNATINDA ZAMANAŞIMI

7036 Sayılı Kanun ile işçinin hak kazandığı kıdem tazminatlarındaki değişmiştir. 7036 Sayılı Kanun ile 25.10.2017 tarihinde ve sonrasında iş sözleşmesi sona eren işçilerin kıdem tazminatlarının zamanaşımı süresi 5 yıl iken; 25.10.2017 tarihinden önce sona ermiş iş sözleşmelerinde işçinin zamanaşımı süresi 10 yıldır.

Scroll Up