Enerji Ve Madencilik Hukuku

Yenilenebilir Enerji Kaynakları ve Biyogaz

yenilenebilir-enerji-kaynaklari-ve-biyogaz

Yenilenebilir Enerji Kaynakları ve Biyogaz

Yenilenebilir enerji kaynakları ve biyogaz, doğadan üretilen ve dolayısıyla doğa tarafından daimi olarak takviye edilen enerji kaynaklarıdır. Bu kaynaklar;

  • Güneş Enerjisi,
  • Jeotermal Enerji,
  • Rüzgâr Enerjisi,
  • Hidrolik Enerji,
  • Dalga Enerjisi,
  • Biyokütle Enerji Olarak sıralanabilir. Bu makalenin konusu yenilenebilir enerji kaynaklarından olan biyokütle enerji (biyogaz) olduğu için biz bu makalemizde sadece biyokütle enerjisinden bahsedeceğiz.

Biyokütle Enerji (Biyogaz)

Dünya nüfusunun artması ve sanayileşme faaliyetlerinin iyice gelişmesi sonucu dünyada enerji ihtiyacı hızla artmaktadır. Günümüzde dünya enerji ihtiyacının yaklaşık olarak %24.2 doğalgaz, %29 kömür ve %32.8 petrolden karşılanmaktadır. Geriye kalan %14 ise sadece hidro enerji, nükleer enerji ve yenilenebilir enerjiden karşılanmaktadır. Dünyamızda doğalgaz, petrol rezervleri ve kömür tükenmekte olan enerji kaynaklarındandır. Ayrıca belirtmek gerekir ki bu enerji kaynakları atmosferdeki karbondioksit emisyonunu artırdığından bu enerji kaynakları aynı zamanda doğa için oldukça zararlıdır. Yenilebilir enerji kaynaklarından bir tanesi olan biyokütle enerjisinde ise durum çok farklıdır. Zira, biyokütle enerjisinin bileşenlerinden bir tanesi olan karbondioksit, doğanın kullandığı karbondioksite eşittir ve bu nedenle atmosfere zararlı değildir ve kirlilik de yaratmaz. Biyokütleden elde edilen biyogaz ise içeriğindeki metan gazı sayesinde dünyada artık tükenmekte olan doğalgazın yerini doldurabilecek en büyük potansiyel gazdır.

Biyokütlenin diğer enerji kaynaklarından farkı farklı ihtiyaç alanlarına göre biyokütlenin katı, sıvı ve gaz formunda kullanılabilmesidir. Aynı şekilde biyokütle enerjisinin kolay depolanabilir olması da diğer yenilebilir enerji kaynaklarına kıyasla bir kolaylık sağlamaktadır. Biyokütle genelde 6 farklı metodla kullanılabilmektedir. Bu metodlar;

  • Gazlaştırma,
  • Aneorobik çürütme,
  • Doğrudan yakma,
  • Piroliz,
  • Kömür yatakları kullanılarak,
  • Co-firing metoduyla enerji üretiminde kullanılabilmektedir.

Biyokütle enerjisi, dünya birincil enerji ihtiyacının %10’unu oluşturan ısı ve ulaşımdaki kullanımı yanı sıra elektrik üretmek amacıyla da kullanılmaktadır. Bu bakımdan elektrik üretiminde biyokütle enerjisi, yenilenebilir enerji kaynakları içerisinde rüzgar enerjisinden sonra ikinci sırada yer alır, güneş enerjisi dayanılarak üretilen elektrik ise üçüncü sırada yer almaktadır.

Türkiye, organik atık kaynakları ve biyokütle kaynakları açısından oldukça zengin bir potansiyele sahiptir. Ancak belirtmek gerekir ki ülkemiz ürettiği enerjinin yaklaşık 3 katını da kullanan bir ülkedir. Bu yüzden ülkemizin enerji ihtiyacı bakımından dışarıya bağımlılığı %70’in üzerindedir. Ayrıca yine belirtmek gerekir ki Türkiye’nin biyokütle potansiyeli mevcut doğalgaz kullanımının %88’ine yakındır.

Biyogaz birçok biyokütleden elde edilebilen bir enerji kaynağıdır. Bu bakımdan biyogaz çeşitli organik atıklar ve çeşitli organik maddelerden üretilebilen bir enerji kaynağı olarak karşımıza çıkmaktadır.

Ülkemizdeki genel toplam atıkların %65’i organik atık olup bu bakımdan ülkemiz çok büyük bir organik atık potansiyeline sahiptir. Ancak bu atıkları kontrolsüz bir şekilde çevreye atılmakta ve çürümeye terk edilmektedir. Dolayısıyla da bu atıklar çevre kirliliğine neden olmaktadır. Bu yüzden bu atıkların değerlendirilmesi hem enerji ihtiyacının karşılanması bakımından hem de çevre kirliliğinin azaltılması açısından büyük bir önem taşımaktadır.

Biyogaz Üretiminin Avantajları

  • Atıkların değerlendirilmesini sağlar.
  • Temiz bir enerji kaynağıdır.
  • Çevre dostu ve ucuz bir enerji olmasının yanı sıra gübre kaynağı olarak da nitelendirilebilir.
  • Biyogazın üretilmesi sonucunda hayvan gübresindeki istenmeyen koku tamamen yok olmaktadır.
  • Biyogaz üretimi sonucunda hayvan gübresinde bulunan yabancı otlar çimlenme özelliğini kaybetmektedirler.
  • Belirtmek gerekir ki hayvansal kaynaklarda bulunan yabancı bileşenler yer altı sularını tehdit etmektedir. Ancak bu tehditler biyogaz üretimi sayesinde ortadan kalkmaktadır.
  • Biyogaz üretimi sonucunda hem atıklar yok olmaz hem de çok değerli bir organik gübreye dönüşür.
  • Yine belirtmek gerekir ki içerisinde %95 civarında metan gazı bulunduran biyogaz, doğalgaz saatlerinin ayarlanması durumunda doğalgaz yerine de kullanılabilecektir.
  • Biyogaz çok yönlü bir enerji kaynağı olup hem ısıtma hem de elektrik üretimi için kullanılabilmektedir.
  • Biyogaz, sıvılaştırılmış petrol gazı ile çalışan sobaların meme çaplarında basınç ayarlaması yapılarak kolaylıkla kullanılabilir.

Biyogaz Üretimini Etkileyen Başlıca Faktörler

  • C/N (Karbondioksit/Azot oranı),
  • PH değeri,
  • Organik Yükleme Hızı,
  • Sıcaklık,
  • Toksitite,
  • Karıştırma Hızı,
  • Katı Madde Oranı

Biyogaz Üretiminde Kullanılabilecek Biyokütle Kaynakları

  • Hayvan Gübreleri,
  • Kentsel Katı Atıklar,
  • Kanatlı Gübresi,
  • Yer Fıstığı Kabuğu,
  • Tarımsal Atıklar,
  • Pancar Küspesi,
  • Zeytin Karasuyu,
  • Atık Su Çamuru,
  • Çay Atıkları,
  • Diğer Biyokütle Kaynakları (keten, kenevir, meyve ve sebze atıkları, dökülmüş ağaç yaprakları vs.)

Sonuç olarak biyogaz enerjisinin diğer enerji kaynaklarından farkı çıkardığı karbondioksitin doğaya zarar vermeden bitkilerin kullandığı karbondioksit ile eş değerde olmasıdır. Bu nedenle bu kaynakların yerini tutan ve ülkemizde çok büyük bir potansiyeli bulunan yenilenebilir eneri kaynaklarının üretim yöntemlerinin hızla kullanılması ve geliştirilmesi gereklidir. Zira biyogaz üretimi organik madde ve bazı minerallerin geri kazanılması bakımından yararlı olup ayrıca enerji kazanılması, atıkların bertaraf edilmesi ve organik gübre olarak kullanılması bakımından da büyük önem arz etmektedir.

Yukarıda da detaylıca bahsettiğimiz üzere ülkemiz oldukça fazla organik atık olarak bilinen biyokütle kaynaklarına sahiptir. Ancak bu kaynaklar yeteri kadar enerjiye dönüştürülerek değerlendirmemekte ve dolayısıyla çevre kirliliğine neden olmaktadır. Bunların sebeplerinden birisi de ülkemizde çok az biyogaz üretim tesisinin olmasıdır. Bu nedenle biyogaz üretim tesislerinin arttırılmasına, biyogaz hakkında yapılan araştırmaların geliştirilmesine ve özellikle de biyogaz üretiminde kullanılacak olan tesislerin kurulumunda ihtiyaç duyulacak maddi desteğe ihtiyaç vardır. Böylelikle ülkemizde oluşturulacak biyogaz üretim tesisleri ile birlikte temiz enerji üretiminin yanında, ülkemizin enerji ihtiyacı bakımından dışa bağımlılığını azaltacak ve ülke ekonomisine katkı sağlayacaktır.