Bilişim Hukuku

Bilişim Suçları ve Cezaları Nelerdir?

bilisim-suclari-ve-cezalari-nelerdir

Bilişim Suçları ve Cezaları Nelerdir?

  1. Genel Olarak Bilişim Suçlarının Tanımı:

Bilişim suçları ve cezaları nelerdir; Günümüzde her geçen gün gelişen, devinim halinde olan teknoloji ve teknolojik cihazlar hayatımıza ilk elden tesir etmeye başlamıştır. Pek tabii bunun da etkisiyle bilgisayarlar, telefonlar gibi pek çok teknolojik alet ayrılmaz parçamız haline gelmiştir. Böylesi hızlı gelişen ve değişen yeni bir alanın doğmasıyla hukuk dünyasında da yeni bir kapı açılmış, daha önce düzenlenmeyen bir konu olan bilişim hukuku, olağan hayatın getirileri sebebiyle düzenlenmesi ihtiyacını doğurmuştur. İnsanlar geçmiş tarihlerde tasvir edilemeyen şekillerde suç işlemeye ve bundan ötürü cezalandırılmaya başlanmıştır. Her geçen gün teknolojinin getirdiği yenilikler sebebiyle, kanun koyucu bilişim hukukunun tam tanımını yapmaktan, tipik şekilde bu suçun unsurlarını saymaktan çekinmektedir. 

Teknolojinin sürekli gelişim halinde olması ve bu gelişimin de haliyle suç olarak tanımlanabilecek davranışlara imkân tanıması sebebiyle bu çekince oldukça yerindedir. Bilişim suçlarının yaygın olarak bilgisayar, internet vasıtalarıyla işlenmesi sebebiyle bu suçları bilgisayar suçları, siber suçlar olarak da adlandırmak mümkündür ama bilişim kelimesi yapılan tüm tanımları da içine alan daha geniş bir kavramdır ve bu sebeple de bilişim suçları olarak tanımlamak daha doğru olacaktır.

Bilişim sistemi doktrinde bilginin elektronik ortamda, elde edilmesi, çoğaltılması, işlenmesi değerlendirilmesi gibi eylemlerin gerçekleştirilmesine olanak sağlayan sistem olarak ifade edilir.

Genel hatlarıyla bilişim suçlarını tanımlamak gerekirse eğer cep telefonu, bilgisayar ve hatta pos cihazı gibi her türlü teknolojik alet vasıtasıyla gerçekleştirilen yasa dışı faaliyetlerdir. Burada suçun kritik noktası teknolojik bir alet yoluyla bu suçun hukuk dünyasında var olmasına sebep olunmasıdır. Yapılan bu genel tanım sebebiyle de geleneksel ceza hukuku ilkelerine bazı anlamlarda ters düşülmektedir. Zira kanunsuz suç olmaz ilkesi, maddi ceza hukukunun yaptığı suç tanımlarının kıyas yoluyla genişletilmesi yasağı, şüpheden sanık yararlanır ilkesi gibi ceza hukukuna hâkim ilkelere ters düşer. Bilişim suçunun tam bir tanımı ve unsurlarının kanun koyucu tarafından yapılması bu bağlamda gerekli olsa da bu alanda her geçen gün yeni bir suçun doğma olasılığı da kanun koyucunun tam tanım yapmamak konusundaki haklılığını ortaya koymaktadır.

  1. Bilişim Suçları Nelerdir?

Türk Ceza Kanununun “Topluma Karşı Suçlar” başlıklı kısmında “Bilişim Alanında Suçlar” düzenlenmiştir. Bu suçlar 5237 Sayılı Yasa madde 243, madde 244, madde 245, madde 245/A’ da yaptırımlarıyla birlikte yer bulmuştur.

  • Bilişim Sistemine Girme Suçu (TCK m. 243):

    Bu suçu düzenleyerek yasa koyucu bilişim sitemlerinin içerdiği ve içermesi muhtemel olan bilgilerin, verilerin güvenliğini koruma almayı amaçlamıştır. “…Bir bilişim sisteminin bütününe veya bir kısmına, hukuka aykırı olarak giren veya orada kalmaya devam eden…” şeklindeki madde metninde yer alan cümleye göre suçun oluşması için sisteme girip veri çalmanın, sistemdeki verilere zarar vermenin gerekli olmadığı sadece sisteme girip bilişim sistemlerinin güvenliğini zedelemenin suçun oluşması için yeterli olduğu görülmüştür. Burada korunan hukuki menfaat, bu sistemin güvenliğinin sağlanmasıdır. Günümüzde hemen her alanda bilişim sistemleri vasıtasıyla veri depolanmaktadır. Bu sebeple bu alana yabancı kişilerin girip veri çalması, verileri tahrif etmesi olasılığı ciddi ve kişilerin bilgilerinin korunması açısından bertaraf edilmesi gerekli bir husustur. Maddenin devamında bu sistemden bilgi çalma ve bilgilere zarar verme nitelikli hal olarak kabul edilmiş ve daha fazla ceza öngörülmüştür.

Bu suç bakımından herkes mağdur ve fail (tüzel kişiler hariç) olabilmektedir. Madde devamında suçun işlenmesi halinde verilecek ceza 1 yıla kadar hapis cezası veya adli para cezası olarak düzenlenmiştir.

  • Sistemi Engelleme, Bozma, Verileri Yok Etme Veya Değiştirme (TCK m. 244):

    Madde metnine göre sistemi engelleme, verilerini yok etme, değiştirme, bozma gibi eylemleri yapan kişiler 1 yıldan 5 yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır. Bu madde yukarıda anlatılmış olan suçun nitelikli hali gibi görünse de yasa koyucu bu durumun yaratacağı ihlallerin ciddiyetinden ötürü ayrı madde olarak düzenlemiştir. Fail ve mağdur herkes olabilir.
  • Banka veya Kredi Kartının Kötüye Kullanılması (TCK m. 245):

    Maddeye göre başkasına ait kredi ya da banka kartının kullanılması, gerçek olmayan kredi ya de banka kartı üretme, kabul etme, satma ve son olarak da sahte olan kredi ya da banka kartını kullanmak suretiyle yarar sağlamak olarak 3 farklı tipte suç düzenlenmiştir.

 İlki olan başkasına ait kredi ya da banka kartını kullanmak aslında hırsızlık, nitelikli dolandırıcılık suçlarının bu kart kullanılarak işlenmesi halini ifade eder. Bu suç ayrıca düzenlenerek kişilerin malvarlığı değerlerinin daha etkin korunması amaçlanmıştır. Herkes fail olabilmektedir. Mağdur ise malvarlığında eksilme olan kişidir. Bu suçun yaptırımı 3 yıldan 6 yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır.

İkinci durum sahte kredi ya da banka kartı üretmek, devretmek, satışını yapmak, almak veya kabul etmektir. Bu suçla sahte olarak kredi ya da banka kartlarının piyasaya girmesinin ve kullanılmasının önüne geçilmesi amaçlanmıştır. Fail ve mağdur herkes olabilmektedir. Madde fıkrasında sayılan fiillerden birini gerçekleştirmek suçun oluşması için gerekli ve yeterlidir. Bu sebeple seçimlik hareketli bir suçtur. 3 yıldan 7 yıla kadar hapis cezası ve on bin güne kadar adli para cezası öngörülerek oldukça ağır bir yaptırıma bağlanmıştır.

Son olarak ise sahte kredi ya da banka kartını kullanmak suretiyle yarar sağlamak suçu vardır. Buna göre ise maddenin ilk fıkrasından farkı sahte olduğu bilinen kart ile yarar sağlanmasıdır. Bu suçla hem sahte kartların piyasada dolaşmasının hem de kullanılıp yarar sağlanmasının önüne geçilmesi amaçlanmıştır ve daha ağır yaptırıma tabii tutulmuştur. 4 yıldan 8 yıla kadar hapis cezası ve beş bin güne kadar adli para cezası öngörülmüştür.

Yasak Cihaz ya da Programların Üretilmesi Ve Ticareti (TCK m. 245/A):

Bu suç ile aslında bilişim alanında işlenebilecek suçların daha kolay işlenmesini sağlayacak program, cihaz gibi vasıtaların üretilmesi ve ticaretinin önüne geçilmesi amaçlanmıştır. Örneğin ATM aracılığıyla para çeken insanların kart bilgilerini kopyalamak maksadıyla ATM’nin kart girişine cihaz yerleştirmek bu suçu meydana getirecektir. Yaptırım olarak ise 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası ve aynı zamanda beş bin güne kadar adli para cezası öngörülmüştür.