İnşaat Ve İmar Hukuku

İmar Planında Yaygın Hukuka Aykırılık Nedenleri Nelerdir?

imar-planinda-yaygin-hukuka-aykirilik-nedenleri-nelerdir

Nedenleri Nelerdir?

Planlama aşaması; gerekli araştırmalarda bulunulması, problemlerin ortaya çıkarılması, bilgi ve veri toplamayla ilgili analiz süreci; bilgilerin birleştirilmesi ve sonuçların değerlendirilmesiyle ilgili birleşim aşaması ve plan kararlarının oluşumu aşamalarından meydana gelir.

Bu aşamada meydana gelebilmesi muhtemel olan hukuka aykırılık nedenleri incelenecektir.

A. Planların Yetkisiz Kamu İdaresince Yapılmış Olması

Planlara yönelik açılan davalarda yetki bakımından inceleme, davanın konusu olan imar planının yetkili olan kamu idaresi tarafından ve aynı kamu idaresinin yetkili organları tarafından yapılıp yapılmadığını kapsar. Şayet söz konusu işlem yetkisiz kamu idaresi veya kamu idaresi organı tarafından yapılmışsa bu plan iptal edilmeye tabiidir.

B. Planların Kamu İdaresinin Yetkisiz Birimlerince Onaylanması

İmar planları, söz konusu kamu idaresinin mevzuatlar ile yetki verdiği organlarca kabul edilmiş olmalıdır. Eğer bu şarta uyulmazsa planların iptali söz konusu olacaktır.

C. Planın Yetkisiz Kişilerce Hazırlanması

Bu planların yeterlik sertifikasına sahip olan çalışanlarca yaptırılması önem taşımaktadır. Bu kurala uyulmaması söz konusu işlemi şekil açısından sakatlayacaktır.

D. Planlama Alanının Mevzuata Aykırı Biçimde Belirlenmesi

Planlamanın ilk süreçlerinden birisi, planlama bölgesinin belirlenmesidir. Olağan şartlarda planlama bölgesi belirlenirken söz konusu idarenin takdir hakkı vardır. Fakat Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği bazı planlar bakımından planlama bölgesinin seçilmesiyle alakalı önem verilmesi gereken şartlar koymuştur. Bu kurallara aykırı belirleme, planın iptaline sebep olabilir.

E. Planların Gerekli Verilerin Tam Olarak Toplanmadan Hazırlanması

Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği madde 21 uyarınca imar planı oluşturulurken iki çeşit verinin temin edilmesi zorunludur. Bu veriler 1)genel olarak planlama alanının yapı ile alakalı veriler 2) plan bölgesine yönelik ihtiyaç duyulacak sağlık, eğitim, kültürel ve sosyal tesis vb. hizmet çeşitlerine ilişkin veriler. Burada şu hususa dikkat edilmelidir ki gereken verilerin toplanmamış olması, bir başına iptal davası konusu olamaz fakat imar planlarının iptaliyle ilgili önemli bir sebep oluşturacaktır.

F. Hâlihazır Haritası Bulunmayan veya Güncelliği Olmayan Alanlarda Plan Yapılması

Uygulama imar planı ve nazım imar planlarının tanımlarından bu planların yapılabilmesi için hali hazır haritanın yapılmış olmasının gerekli olduğu anlaşılır. Yani demek oluyor ki hali hazır haritası yapılmamış olan bölgelerde nazım ve uygulama imar planının yapılması, söz konusu tanım sebebiyle mümkün değildir.

G. Gerekli İzinlerin Alınmamış Olması

Olağan durumlarda plan yapmakla yükümlü idarenin, bir taşınmazı herhangi bir imar planı içeriğine alabilmek için taşınmaz sahibi olan bireyin izninin alınması gerekliliği yoktur. Fakat bazı istisnai durumlarda ilgili kamu idaresinden onay alınması gerekmektedir.(tarım arazileri, meralar vb.)

H. Bilimsellik İlkesine Aykırılık: Analiz ve Sentez Yapılmadan Plan Hazırlanması

İmar planları yapılırken bilimsel olgular göz önünde tutulmalıdır. Söz konusu yönetmeliğe göre kentsel risk analizi, nüfus analizi, yapı ve doku analizi vb. veriler zorunluluk teşkil eder.

I. Eşik Analizi Yapılmaması

Söz konusu yönetmeliğin 22. Maddesi uyarınca planlar hazırlanırken eşik analizinin yapılması zorunlu hale getirilmiştir. Bu analiz plan kararlarının meydana gelmesinde temel plan altılığı olarak kullanılacaktır.

İ. Planların Şehircilik İlkelerine Uygun Olarak Hazırlanmaması

İmar planlarının hazırlanması sürecinde, şehir gereksinimlerini karşılayacak büyüklükteki sosyal ve teknik altyapı bölgeleri dikkate alınmak zorundadır.

J. Plan Revizyon ve Değişikliklerinde Şehircilik İlkelerine Uygun Davranılmaması

Plan yapılan bölgenin şuan ki halinin, imkânlarının ve gelecekteki gelişiminin gerçeğe en yakın biçimde saptanabilmesi amacıyla coğrafi bilgiler, beldenin kullanılışı gibi konulardaki incelemelerle birlikte o yöre için en ideal şartları sağlayan planın hazırlanması gerekmektedir.

K. Planların Planlama Temellerine Uygun Olmaması

Planlar yapılırken, nazım imar planı oluşturulmadan uygulama imar planı oluşturulamayacağı gibi bazı planlama temelleri söz konusudur. Bu temellere uyulması imar hukuku açısından zorunluluk teşkil eder.

L. Kamu Yararı Hedefi Dışında Plan ve Plan Değişikliği Yapmak

Amaç ögesi, idari işlem ile ulaşılması planlanan gayeleri konu alır. Hiçbir idari işlem yoktur ki içerisinde kamu yararı hedefi olmadığından söz edilsin. Kamu faydası hedefi bulundurmayan bir plan veya plan değişikliği hukuka aykırılık teşkil eder.

M. Bölgeleme ve Yapılaşma Kriterlerinin Belirlenmemiş Olması veya Mevzuata Uygun Şekilde Belirlenmemesi

Bölgeleme imar planı kapsamındaki bazı kullanım alanlarının 1)Kullanım amaçları 2)Yapı yoğunlukları 3) Yapı yükseklikleri dikkate alınarak belli sınıflandırmalara tabii tutulmasıdır. Söz konusu maddeler imar planı kararları ve plan notları vasıtasıyla tespit edilmektedir.

N. Planların Mevzuata Uygun Şekilde (Pafta, Lejant, Açıklama Raporu, Plan Hükümleri) Oluşturulmamış Olması

Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği md. 7 uyarınca planlar, pafta gösterim, plan notları, ve plan raporuyla beraber bir bütünlük teşkil etmektedir. Bu yüzden saydığım hususların hepsi bir imar planında bulunmalıdır.

O. Planların Kabul Edilmesindeki Hatalar

Daha önce saymış olduğumuz imar planlarıyla ilgili yeniden gözden geçirme, ekleme ve değişiklikler idarenin karar makamlarının kabul etmesi ile yürürlüğe girer. Planlar; plan notları, plan raporları ve ekleri ile beraber kabul edilir.  Kabul metninde açıkça yer almasa bile plan raporu ve diğer eklerin plan paftalarıyla beraber onaylandığı kabul edilir. Bu onayda yapılabilecek olan hatalar, söz konusu işlemi hukuki açıdan sakat şekle getirecektir.

Scroll Up