İş Ve Sosyal Güvenlik Hukuku

İş Davalarında Arabuluculuk Nedir? Nasıl Yürütülür?

is-davalarinda-arabuluculuk-nedir-nasil-yurutulur

İş Davalarında Arabuluculuk Nedir? Nasıl Yürütülür?

7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 3.maddesinin 1.fıkrası hükmüne göre 01.01.2018 tarihinden itibaren iş davalarında arabulucuya başvurulması zorunlu hale getirilmiştir. Buna göre işçi ve işveren arasındaki uyuşmazlıklarda arabulucuya başvurmak dava şartı olup dava açmadan önce arabulucuya başvurmak gereklidir. İş Mahkemeleri Kanunu madde 3/1’e göre;

  • İşveren Alacakları ve Tazminatları,
  • İşçi Alacakları ve Tazminatları,
  • İşçinin İşe İade Taleplerinde Arabulucuya Başvurmak Dava Şartıdır.

Belirtmek gerekir ki dava açma süreleri ile arabulucuya başvurma süresi aynıdır. Bu nedenle işe iade davaları ve alacak ve davalarındaki süreler farklı olduğu için başvurucunun bu sürelere dikkat edip kaçırmaması gerekir. Örneğin iş sözleşmesi feshedilen işçi, fesih tarihinden itibaren 1 ay içerisinde işe iade davası açılabilecektir. Bununla birlikte ilgili kanun maddesine göre işe iade davalarında zorunlu arabuluculuk olduğu için işçinin işe iade davası açmadan önce arabulucuya başvurması gerekir. Bu bakımdan dava açma süresi olan 1 ay aynı zamanda arabulucuya başvurma süresidir. Arabulucuya başvuran işçi arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamaması durumunda, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren, 2 hafta içerisinde iş mahkemesine başvurarak dava açabilecektir.

NOT: 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu madde 3/3’e göre, iş kazasından ve meslek hastalığından doğan maddi ve manevi tazminat davaları ile yine bu nedenlerden kaynaklanan tespit, itiraz ve rücu davalarında arabulucuya başvurma şartı getirilmemiştir. Bununla birlikte taraflar diledikleri takdirde zorunlu değil ancak ihtiyari olarak arabulucuya başvurma yolunu tercih edebilirler.

Arabulucuya Başvuru Süreci Nasıl Yürütülür?

Arabuluculuk Kanun ve Yönetmeliği’nde belirtilen süreçler hangi kanunda hangi davalar bakımından dava şartı olarak arabuluculuk getirilmişse o kanunlar özel bir hüküm bulunmadığı sürece aynı süreç uygulanacaktır.

İş davalarında arabuluculuk görüşmeleri sonucunda taraflar ya anlaşmaya varırlar ya da anlaşmaya varamazlar. Anlaşmaya varılması durumunda; anlaşmaya varılmış arabuluculuk tutanağının arabulucu ve vekiller tarafından imzalanmış hali ilam niteliğinde olup icra edilebilir nitelikte bir belgedir. Eğer arabuluculuk tutanağı sadece taraflar ve arabulucu tarafından imzalanmış ise bu durumda arabulucunun yargı çevresinin bulunduğu yer Sulh Hukuk Mahkemesi’nden alınacak icra edilebilirlik şerhi ile ilam niteliğinde icraya konulabilecektir.

Arabuluculuk görüşmeleri sonucunda taraflar anlaşmaya varamamışlarsa bu durumda Arabuluculuk Kanunu madde 18/A hükmüne göre, davacı arabuluculuk faaliyeti sonucunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğinin dava dilekçesine eklemek zorundadır. Aksi durumda mahkeme davacıdan son tutanağı mahkeme sunması için 1 haftalık kesin süre verecektir. Yine uyulmaması durumunda mahkeme tarafından dava usulden reddedilecektir.

Başvuru Neredeki Arabulucuda Yapılır?

Arabulucuya başvuru, uyuşmazlığın konusuna göre yetkili mahkemenin bulunduğu yer arabuluculuk bürosuna yapılacaktır. Burada eğer taraflar listedeki arabuluculardan biri konusunda anlaşmış iseler o arabulucu görevlendirilecektir. Aksi durumda Arabuluculuk Bürosu listeye kayıtlı arabuluculardan bir tanesini görevlendirecektir.

Arabuluculuk Yetkisine Edilebilir Mi?

Eğer taraflardan birinin arabulucunun yetkisine itirazı var ise bunu en geç arabuluculuk ilk toplantısında ileri sürmesi gerekir. Arabulucu itiraz üzerine dosyayı derhal Sulh Hukuk Mahkemesi’ne gönderilmek üzere Arabuluculuk Bürosuna dosyayı teslim eder. Sulh Hukuk Mahkemesi kendisine gelen bu itirazı bir hafta içerisinde sonuçlandırıp büroya teslim eder. Sulh Hukuk Mahkemesi eğer itirazı reddederse ilk arabulucu tekrar görevlendirilecektir. Eğer itiraz kabul edilirse bu durumda yetkili arabulucuya 1 hafta içerisinde başvuru yapılabilecektir.

NOT: Arabulucu kendisine gelen başvuruyu 3 hafta içerisinde sonuçlandırmalıdır. Bu süre sadece zorunlu hallerde 1 hafta uzatılabilmektedir.

Arabuluculuk Süreci Nasıl Sona Erer?

Arabuluculuk süreci 4 şekilde sona erecektir:

  • Tarafların Anlaşması,
  • Tarafların Anlaşamaması,
  • Taraflara Ulaşılamaması,
  • Tarafların Katılmamasından Dolayı Arabuluculuk Görüşmesinin Yapılamaması

Bu durumlarda arabulucu son tutanağı düzenleyerek arabuluculuk sürecini sona erdirir.

Eğer taraflardan biri herhangi bir mazeret bildirmeksizin arabuluculuk görüşmesine katılmaz ise bu durumda bu husus son tutanağa yazılır ve bu taraf dava sonucunda kısmen veya tamamen haklı çıksa bile yargılama giderlerinin tamamından sorumlu olur ve aynı zamanda bu taraf lehine vekalet ücreti hükmedilemeyecektir. Eğer her iki taraf da toplantıya mazeret bildirmeksizin katılmamışlarsa bu durumda yargılama giderleri her iki taraf kendi yaptığı yargılama giderleri kendi üzerine bırakılacaktır.

NOT: Arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlenmesi tarihine kadar olan süreçte zamanaşımı süresi durur ve hak düşürücü süre işlemez.

Scroll Up