Asker Ve Polis Hukuku

Kişi Güvenlik Belgesi (KGB) Nedir? Kişi Güvenlik Belgesi Çeşitleri

kisi-guvenlik-belgesi-kgb-nedir-kisi-guvenlik-belgesi-cesitleri-nelerdir

Kişi Güvenlik Belgesi (KGB) Nedir? Kişi Güvenlik Belgesi Çeşitleri Nelerdir? Milli/Nato Kişi Güvenlik Belgesi /Kleransı Nasıl Alınır? Olumsuz Hallede Dava Süreci? 

  1. KGB (Kişi Güvenliği Belgesi) Nedir?

Savunma Sanayi Güvenliği Yönergesi madde 13 kişi güvenliği belgesi hakkında bize bilgi verir; “(1) Çok milletli Sanayi Güvenliği Çalışma Grubunun onaylanmış kararlarıyla taraf olunan milletlerarası anlaşma hükümleri saklı kalmak kaydıyla; tedarik, modernizasyon ile AR-GE amaçlı savunma projelerinin gizlilik derecesi, proje makamınca, Yönetmeliğin 4. maddesinde tanımlanan gizlilik derecelerine uygun olarak belirlenir.

(2) Proje makamlarınca hazırlanacak sözleşme ile sözleşme eklerinde; projenin gizlilik seviyesi ve Kişi Güvenlik Belgesi ile Tesis Güvenlik Belgesi bulunmayan kişi, kuruluşların, projede üretilen/verilen gizlilik dereceli bilgi, belge, malzemeye erişememesi için bu Yönetmelikte yer alan güvenlik tedbirlerinin alınmasına, gizlilik dereceli bilgi, belge ve malzemenin, proje gizlilik derecesine uygun Tesis Güvenlik Belgesine sahip tesis veya yerde muhafaza edilmesine, projenin genel güvenlik ve gizlilik ihtiyaçları ile gizlilik dereceli bilgi, belge ve malzemenin taşınması sırasında Yönetmelikte yer alan güvenlik önlemlerinin alınmasına yönelik hükümlere ve projede görev alan yüklenici, alt yüklenici tesislerine yapılacak ziyaretlere ilişkin düzenlemelere yer verilir.” şeklinde düzenlenmiştir. Madde metninden anlaşılacağı üzere bu belge savunma sanayisine ilişkin gizlilik dereceli bilgi, belge, malzeme içeren proje, AR-GE çalışmaları, danışmanlık hizmetleri, üretim faaliyetlerinde bulunan adi ortaklık ve kuruluşların yönetim kurulu üyeleri, genel müdür, genel müdür yardımcıları, güvenlik koordinatörü ve bahsedilen olanaklara sahip olan tüm diğer personelin almak zorunda olduğu giriş izni belgesidir. Kişi Güvenlik Belgesi (KGB) 

  1. Kişi Güvenlik Belgesi Çeşitleri Nelerdir?

Kişi Güvenlik Belgeleri Milli Kişi Güvenlik Belgesi (Milli Klerans) ve NATO Kişi Güvenlik Belgesi (NATO Kleransı) olmak üzere ikiye ayrılır. Milli Kişi Güvenlik Belgesi yurtiçinde faaliyet gösteren savunma sanayi şirketleri bünyesinde çalışan personel ilee Türk silahlı Kuvvetleri bünyesinde görev yapan kişiler için temin edilir ve yurt dışında bir geçerliliği yoktur. NATO Kişi Güvenliği Belgesi ise hem yurtiçi hem de yurt dışı kullanım için düzenlenebilir. Kullanım amacına göre belgeyi düzenleme yetkisine sahip olan makam değişmektedir.

  1. Milli Kişi Güvenlik Belgesi (MKGB) Nedir? MKGB almak için Nereye/Nasıl Başvurulur?

Şahıs şirketi statüsünde olan kuruluşların ortakların tamamı, anonim şirket statüsünde olan kuruluşların ise ortaklarından, gizlilik dereceli bilgi, belge ve malzemeye erişmesine yönetim kurulu kararı ile izin verilen hissedarlar ile bu kuruluşların yönetim kurulu üyeleri, genel müdür ve genel müdür yardımcıları, güvenlik koordinatörü ile gizlilik dereceli bilgi,  belge ve malzemeye erişme imkanı olan personeli için Kişi Güvenlik Belgesi alınması maksadıyla, başvuru evrakları ile birlikte, kuruluş tarafından Savunma Sanayi Millî Güvenlik Makamına başvuru yapılır. Önemli detaylardan biri ise belge almak isteyen kişinin bireysel olarak başvuru yapamamasıdır. İlgili kurum kişi güvenlik belgesi alması gerekli olan personel adına başvuruları yapar ve Savunma Sanayi Millî Güvenlik Makamı uygun gördüğü personellere belgenin verileceği bilgisini yine kuruma tebliğ ederek personel ile bireysel ilişki kurmaz. Kişi Güvenlik Belgesi (KGB) 

  1. Milli Kişi Güvenlik Belgesi Soruşturması ve Sonuçları Nelerdir?

Kuruluşlar tarafından Kişi Güvenlik Belgesi talep edilen personel için,  güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması, mevzuata uygun olarak Millî İstihbarat Teşkilâtı Müsteşarlığı(MİT), Emniyet Genel Müdürlüğü(EGM) veya mahalli mülki idare amirlikleri tarafından yaptırılır. Sonuç, Savunma Sanayi Millî Güvenlik Makamı’na bildirilir. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda hakkında olumsuzluk bulunan personel için Kişi Güvenlik Belgesi düzenlenip düzenlenemeyeceği ve düzenlenemediği durumlarda hukuki gerekçeleri ilgili kuruma bildirilir. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonrası uygun bulunan kişilere, Savunma Sanayi Millî Güvenlik Makamı tarafından istenilen gizlilik derecesinde kişi güvenliği belgesi düzenlenir. Kişi Güvenlik Belgesi (KGB) 

  1. Milli Kişi Güvenlik Belgesi Alamayacak Kişiler Kimlerdir?

Kişisel güvenlik belgesi verilmemesi,  belirtilen kurumlar tarafından talep edildiğinde, Savunma Sanayi Milli Güvenlik Makamı tarafından bu talebin reddedilmesiyle ortaya  çıkabileceği gibi 6 ayda bir tekrarlanan  rutin soruşturmalar esnasında karşılaşılan bir hukuki nedenden dolayı da verilen kişisel güvenlik belgesinin iptal edilmesiyle  de ortaya çıkabilir. Bu belgelerin verilmesi ve iptal edilmesi idarenin yetkisindedir, ilgili şartları taşınması halinde bile güvenlik soruşturmasının geçilememesi durumu söz konusu olabilecektir. Fakat idarenin her işleminde olduğu gibi burada da yetki sınırsız değildir ve her zaman dava ve itiraz konusu yapılabilir. İdari dava açma süresi olan 60 gün içerisinde ilgili mahkemeye dava açılabilir.

2011/51 yayın numarası (MSY 317-2/C) ile yayınlanan Milli Savunma Bakanlığı Savunma Sanayi Güvenliği Yönergesinde kişi güvenlik belgesi verilmeyecek haller düzenlenmiştir. İlgili düzenlemeye göre, personele klerans belgesi verilmeyecek haller şu şekilde sayılmıştır:

  1. Kasıtlı bir suç nedeniyle bir yıl veya daha fazla süreli hapis cezası alanlarla, cezası ya da mahkûmiyeti ertelenmiş, seçenek yaptırımlara çevrilmiş veya affa uğramış olsa bile; cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, kamunun sağlığına karşı suçlar, kamu güvenine karşı suçlar, kamu barısına karşı suçlar,
  2. Devletin egemenlik alametlerine ve organlarının saygınlığına karşı suçlar, devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, milli savunmaya karşı suçlar,
  3. Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk suçları ile hırsızlık, yağma, nitelikli mala zarar verme, güveni kötüye kullanma, dolandırıcılık, hileli iflas, zehirli madde katma, bozulmuş, değiştirilmiş gıda veya ilaçların ticareti, kişilerin hayatını ve sağlığını tehlikeye sokacak biçimde ilaç yapma veya satma, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti, uyuşturucu veya uyarıca madde kullanılmasını kolaylaştırma, kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek, bulundurmak ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmak, fuhuş, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, zimmet, irtikâp, rüşvet, görevi kötüye kullanma, göreve ilişkin sırrın açıklanması, iftira, suç uydurma, yalan tanıklık, suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama, kaçakçılık suçlarından mahkûm olanlar,
  4. Yukarıdaki bentte sayılan suçlar nedeniyle haklarında soruşturma ya da soruşturma yürütülenlerle hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmiş olanlardan; mevcut bilgi, belge delil, görev safahatı gibi hususlar da dikkate alınarak yapılacak değerlendirme sonucunda kişi güvenlik belgesi verilmesi sakıncalı görülenler,
  5. 5816 sayılı “Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar Hakkında Kanun” ile Atatürk İlke ve İnkılâplarına aykırı davranışta bulunanlara,
  6. Herhangi bir sabotaj, isyan, casusluk, vatana ihanet hareketlerine katılanlar ve bu hareketlere katılanlara yardımda bulunanlara,
  7. Uyuşturucu maddeler ile ilgili her türlü faaliyette bulunmak veya uyuşturucu kullanmak, yalancı tanıklık, dolandırıcılık, hırsızlık, zimmet, ihtilas, irtikâp rüşvet, sahtekârlık, kaçakçılık, inancı kötüye kullanmak, cinsi sapıklık ve fuhşiyata tahrik gibi suçları işlemiş olanlara,
  8. Görevi olmaksızın ya da haklı bir sebebe dayanmaksızın herhangi sabotör veya casusla ya da hasım bir devletin temsilcileriyle temas kurmuş olanlara,
  9. Yabancı uyruklu olanlara,
  10. Çifte vatandaşlara,
  11. 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununda belirtilen mavi kart uygulaması kapsamında olanların hakları saklı kalmak kaydıyla, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığından çıkanlar veya çıkarılanlarla yabancı uyruklu olanlar,
  12. Sır saklayamamak, akli dengesizlik, alkoliklik, unutkanlık ve sara gibi güvenliği tehlikeye düşürecek durumda olanlara Kişi Güvenlik Belgesi verilmez. Ancak bu fiillerle aynı nitelikteki Savunma sanayi güvenliği ile ilgili diğer durumlarda Savunma Sanayi Milli Güvenlik Makamı takdir yetkisini kullanabilir.
  1. Milli Kişi Güvenlik Belgesinin Geçerlilik Süresi Nedir? MKGB Yenilenmesi Nasıl Yapılır?

Bu belgelerin, güvenlik ve gizlilik oldukça sıkı tutulduğu için 5 yılda bir yeniden çıkarılması gerekir. Süresi biten belgenin yenilenmesi talebiyle süre dolmadan 6 ay önce ilgili makama başvurulması gerekir. Kişi Güvenliği Belgesi alan personele de ayrıca her 6 ayda bir olmak üzere güvenlik soruşturması yapılır. Böylece beş yıllık uzun süreç arasında oluşabilecek güvenlik zafiyetlerinin önüne geçilmesi amaçlanır. Kişi Güvenlik Belgesi, yenilenmemesi durumunda veya personelin kuruluştan ayrılması halinde iptal edilmek üzere Savunma Sanayi Millî Güvenlik Makamına iade edilir. Kişi Güvenlik Belgesi bulunan kişinin adli kovuşturma geçirmesi, herhangi bir nedenle hüküm giymesi veya adli sicilinde problemli bir hususun varlığı halinde Savunma Sanayi Milli Güvenlik Makamına bildirimi ile gizlilik dereceli bilgi, belge, projeyle ilişiği kesilir. Kişi Güvenlik Belgesi (KGB) 

  1. NATO Kişi Güvenlik Belgesi Nedir? NKGB almak için Nereye/Nasıl Başvurulur?

NATO gizlilik dereceli Tesis Güvenlik Belgesi bulunan kuruluşlarca talep edilen NATO gizlilik dereceli Kişi Güvenlik Belgeleri düzenleme yetkisi Kuzey Atlantik Antlaşması Teşkilatı Merkez Kurulu Başkanlığının yaptığı yetki devri doğrultusunda Savunma Sanayi Güvenlik Makamındadır. NATO kişi güvenlik belgesi için yapılacak olan güvenlik soruşturması mesleğin ulusal ve uluslararası öneminden dolayı çok detaylı şekilde yapılmaktadır. Anılan Kişi Güvenlik Belgeleri yurt içi kullanım için geçerli olup, yurt dışı Kişi Güvenlik Belgesi ihtiyaçları, Dış İşleri Bakanlığı bünyesindeki Kuzey Atlantik Antlaşması Teşkilâtı Merkez Kurulu Başkanlığınca değerlendirilir.

  1. NATO Kişi Güvenlik Belgesi Soruşturması ve Sonuçları Nelerdir?

NATO’yu ilgilendiren iş ve projelere ait güvenlik işlemleri, sorumlu makam olan Kuzey Atlantik Antlaşması Merkez Kurulu Başkanlığı tarafından, NATO güvenlik esas ve usulleri çerçevesinde Millî Savunma Bakanlığı ile koordineli olarak yürütülür.

Milli Savunma Bakanlığı, hem iç hukukumuza hem de NATO güvenlik esas ve usullerine uygun olarak bu işlemleri gerçekleştirmelidir. İşbu belge yukarıda da bahsi anılan şekilde en çok 5 yıl geçerlidir ve belgeye sahip personel hakkında süreç içerisindeki güvenliği de sağlamak maksadıyla 6 ayda bir adli sicil takibi, arşiv araştırması ve güvenlik soruşturması yapılır. Yukarıda da belirtildiği üzere, NATO’dan tesis edilecek Kişi Güvenliği Belgesi için NATO’nun hazırlamış olduğu usul ve esaslar dikkate alınır. Genel olarak aranan şartlara bakılacak olunursa; ulaşabileceği bilgi ve belgelerin önemi göz önüne alındığında belge verilecek kişinin güvenilir; normal olarak değerlendirilebilecek psikoloji ve davranış tutumu içerisinde olan; aile, arkadaş ilişkilerinde taşkınlıklar gözlemlenmeyen kişiler olması önemli bir husustur.

Kişinin terör örgütleri ile ilişiğinin olmaması, anayasal düzene karşı eylemler gerçekleştirmemiş olması veya gerçekleştirilmesiyle herhangi bir ilişiğinin olmaması gereklidir. Kişinin veya ailesinin gelir düzeyinde ortalama üzerinde bir fakirlik veya zenginlik durumu var ise sebebinin açıklanabilir olması gerekecektir. Daha önce tecrübe ettiği üzerine gidilip güvenlik zafiyetine sebep olabilecek tecrübeler yaşamamış olması da önemli bir husustur. Her ne kadar şartların ağır ve eşitlik ilkesine aykırı olduğu yorumu yapılabilir olsa da kişi güvenliği belgesi sahiplerinin ulaşma ihtimalleri olan belge ve bilgilerin sızdırılması, kaybedilmesi, bilinçli şekilde tahrife uğratılması yüksek ihtimalli olasılıklardır ve bertaraf edilmeleri gerekir. En azından belgenin verileceği kişiler belge verilirken ve sonraki süreçte sık sık tekrarlanan güvenlik soruşturmaları ile bu eylemleri yapmaları ihtimali düşürülür. 

  1. NATO Kişi Güvenlik Belgesi Verilmeyecek Haller Nelerdir?

NATO GÜVENLİK KOMİTESİ (NATO Personnel Security Directive) tarafından hazırlanan PERSONEL GÜVENLİK KLERANSININ UYGUNLUĞUN DEĞERLENDİRİLME KRİTERİ (Criteria for Assessing Eligibility for a Personnel Security Clearance) başlığı altında NATO Kişi Güvenlik Belgesi için gerekli olan haller şu şekilde sıralanmıştır;

  1. Bir kişiye Klerans belgesi (Personnel Security Clearance) verilmesi ve Kişi Güvenlik Belgesinin muhafaza edilmesi için bireyin sadakatini, güvenilirliğini ve güvenilirliğini değerlendirmek için temel kriterleri içermektedir. Bu paragraflar, potansiyel güvenlik kaygılarına yol açabilecek karakter ve koşulların yönlerini ele almaktadır.
  2. Kriterler ulusal mevzuata uygun olarak, bireyin eşinin, birlikte yaşadığı ya da yakın aile üyesinin karakterleri, davranışları ve durumları için geçerli olmasına rağmen, bireyin uygunluğu göz önünde bulundurulduğunda dikkate alınmalıdır.
  3. Bu kriterler bireyin, eşinin, birlikte yaşadığı ve aile üyeleri için uygulanmalıdır:
  4. Herhangi bir casusluk, terörizm, sabotaj, vatana ihanet veya isyan eylemi gerçekleştirmek için (taahhüt etmeye teşebbüs eden) başka biriyle irtibatta olmamak, yardım etmemek ve başkalarına yardım etmek için harekete geçmeye teşebbüs etmemiş olmak;
  5. NATO / NATO ülkelerince resmi görev süresince yetkilendirilmedikçe; yabancı ulusların istihbarat servisleri de dâhil olmak üzere, kurumların veya yabancı milletlerin temsilcilerinden oluşan bir temsilcinin, yani teröristlerin, sabotajcıların ya da kuruluş temsilcilerinden biri olduğu şüphesi bulunan bir casus, terörist, sabotajcı ya da bireyden oluşan bir birlik içinde olmamak,
  6. Şiddetli, yıkıcı veya diğer yasa dışı yollarla üye devletlerin hükümetini devirmeyi, üye devletlerin hükümet biçimlerindeki bir değişikliği hedefleyen herhangi bir örgütün üyesi olmamak,
  7. Yukarıda geçen c) bendinde tanımlanan ya da yakın zamanda bu tür kuruluşların üyeleri ile yakın ilişki içinde olan herhangi bir kuruluşun yakın geçmişte veya halihazırda destekçisi olmamak,
  8. Özellikle güvenlik niteliğinde olmak üzere, kasıtlı olarak önemsiz bilgi verilmiş, yanlış bilgi verilmiş, personel güvenlik formunun doldurulmasında veya güvenlik görüşmesi sırasında kasıtlı olarak yalanlanmış olmak,
  9. Cezai bir suçtan veya alışılmış suç eğilimlerini belirten suçlardan mahkum edilmemek veya ciddi maddi zorluklar veya açıklanamayan refah; ya da alkol bağımlılığı, yasadışı uyuşturucu kullanımı / yasal ilaçların kötüye kullanımı geçmişi olmamak,
  10. Şantaja ya da baskıya karşı savunmasızlık riskini doğurabilecek her türlü cinsel suiistimal de dahil olmak üzere, davranışlarda bulunmamak,
  11. Hareket veya konuşma yoluyla, sahtekârlık, sadakatsizlik, güvenilmezlik, güvenilmezlik sergilememek,
  12. Güvenlik düzenlemelerini ciddi veya sürekli olarak ihlal etti; ya da iletişim ve bilgi sistemleri ile ilgili olarak yetkisiz bir faaliyete teşebbüs etmek ya da başarılı olmak,
  13. Kendi kararında veya güvenirliğinde önemli kusurlara neden olabilecek ya da istemeden, potansiyel bir güvenlik riski yaratabilecek herhangi bir hastalıktan ya da zihinsel ya da duygusal durumdan muzdarip ya da acı çekmiş olmamak, (Tüm bu durumlarda yetkili tıbbi tavsiye aranmalıdır,
  14. Yabancı istihbarat teşkilatlarına, terörist gruplara veyahut diğer yıkıcı örgütlere, çıkarları NATO / NATO ülkelerinin güvenlik çıkarlarını tehdit edebilecek kişilere karşı savunmasız olabilecek yakın akrabalar veya yakın akrabalar aracılığıyla baskıya maruz kalmamak.
  1. ASELSAN Kişi Güvenliği Belgesi

Aselsan Sanayi Şirketi bir anonim şirkettir. Savunma sanayii Güvenliği Yönetmeliğinde anonim şirketi olan savunma sanayi şirketlerinin personelleri için Kişi Güvenlik Belgesinin nasıl temin edileceği düzenlenmiştir. İlgili yönetmeliğe göre personel için kişi güvenlik belgesi; Aselsan savunma sanayii şirketlerinin ortaklarından, gizlilik dereceli bilgi, belge ve malzemeye nüfuz etmesine yönetim kurulu kararı ile izin verilen hissedarlar ile bu kuruluşların yönetim kurulu üyeleri, genel müdür, güvenlik koordinatörü ile gizlilik dereceli belge,  bilgi ve malzemeye nüfuz etmesi muhtemel personeli için Kişi Güvenlik Belgesi alınması maksadıyla, başvuru evrakları ile birlikte, kuruluş tarafından Savunma Sanayii Millî Güvenlik Makamına başvuru yapılır.

Kişi Güvenlik Belgesi alınması amacıyla, gerekli bilgi ve belgelerden oluşan bir ön yazı ile Savunma Sanayii Milli Güvenlik Makamına başvurulur.

Savunma Sanayii Milli Güvenlik Makamı yapılan bu başvuruyu yasal süreler içerisinde karar bağlar ve ilgili kuruma tebliğ eder. Yukarıda belirtildiği üzere Savunma Sanayii Milli Güvenlik Makamına milli kişisel güvenlik belgesi almak amacıyla bireysel olarak başvurmak mümkün değildir.

  1. TUSAŞ MOTOR SANAYİİ (TEI) Kişi Güvenliği Belgesi

Tusaş Motor Sanayii(TEI)  havacılık alanında faaliyet gösteren bir anonim şirkettir. Savunma Sanayii Güvenlik Yönetmeliğine göre gerekli kriterlere sahip personel için Kişi Güvenliği Belgesi alınması zorunluluktur. Bu belgenin alınması için yetkili ve sorumlu kurum Savunma Sanayii Milli Güvenlik Makamıdır. Bu kuruma yapılan başvurular yasal süre içersinde karara bağlanır ve ilgili kuruma bildirilir. Kurum belge verilmemesi durumunda hukuki gerekçelerini de bildirir.

  1. TUSAŞ (TAI) Kişi Güvenlik Belgesi

TUSAŞ (TAI), Türkiye Cumhuriyeti’nin uzay ve havacılık alanında dışa bağımlığını azaltmak için kurulmuş, anonim şirket statüsünde bir kuruluştur.

TUSAŞ (TAI)’ın bir savunma sanayi kuruluşu olması ve bazı projelerinin önemi sebebiyle bu projeye ilişkin gizlilik seviyeli bilgi, belge, malzemeyi güvene almak amacıyla Savunma Sanayii Güvenliği Yönetmeliğinde bu imkanlara erişme olanağı bulunan personeller için Kişi Güvenliği Belgesi alınması öngörülmüştür. Anonim şirket statüsündeki bu kuruluşun personeli için Kişi Güvenlik Belgesi almak amacıyla başvuracağı otorite Savunma Sanayii Milli Güvenlik Makamıdır. Bu otorite yapılan başvuruyu yasal süreleri içersinde inceleyecek ve belge düzenlenip düzenlenemeyeceğini başvuruda bulunan kuruma bildirecektir. Kişi Güvenlik Belgesi almak amacıyla bu otoriteye bireysel olarak başvurmak mümkün değildir.

  1. ROKETSAN Kişi Güvenliği Belgesi

ROKETSAN Türk Silahlı Kuvvetleri’nin roket ihtiyacını karşılamak amacıyla Türk Silahlı Kuvvetleri Güçlendirme Vakfı girişimi ve ortalığıyla kurulmuş anonim şirket statüsünde bir kuruluştur.

TSK’nın ihtiyaçları doğrultusunda AR-GE, üretim yapan bu şirketin çalışmaları ülke güvenliği açısından önemli olduğu için bu şirket bünyesinde çalışan personellerin, gizlilik dereceli bilgi,belge,projeye ulaşması için Kişi Güvenlik Belgesi almak amacıyla Savunma Sanayii Milli Güvenlik Makamına başvuramaması sebebiyle kuruluş tarafından Kişi Güvenliği Belgesi alması alınması gerekmektedir.  

  1. HAVELSAN Kişi Güvenliği Belgesi

HAVELSAN Türk Silahlı Kuvvetleri Güçlendirme Vakfı (TSKGV)’nın iştirak şirketi olarak 1982 yılında kurulmuştur. HAVELSAN; kendi bünyesinde geliştirilen yüksek teknoloji ve yazılımların yanı sıra savunma, güvenlik ve bilişim sektörlerinde teknoloji üretir.

Bu şirketin çalışmaları devlet güvenliği ile alakalı olduğundan Savunma Sanayii Güvenliği Yönetmeliği bu şirketlerin bazı personelleri için Kişi Güvenlik Belgesi alınmasını zorunlu olarak öngörmüştür. Bu kişiler kuruluşun gizlilik derecisi olan belge, bilgi malzeme içeren proje, AR-GE çalışmasına erişimi bulunan tüm personeldir. Bu belgenin alınması için gerekli evraklar aynı yönetmelikte belirtilmekle birlikte belgenin alınması amacıyla Savunma Sanayii Milli Güvenlik Makamına başvurunun sadece şirket tarafından yapılabileceğini ayrıca belirtmekte fayda vardır.

  1. ASPİLSAN Kişi Güvenlik Belgesi

ASPİLSAN devlet iştiraki olmamakla beraber bir savunma sanayii şirketlerine malzeme tedarik eden bir alt yüklenici firmadır. Dolayısıyla yaptığı bazı çalışmalar gizli projelerle ortak yürütüldüğü için devlet güvenliği ile alakalıdır. Bu sebeple Savunma Sanayii Güvenliği Yönetmeliği çerçevesinde; gizlilik derecesi olan projelerinde projeye, gizlilik derecesi olan bilgiye, belgeye erişebilmesi muhtemel personeli için Kişi Güvenliği Belgesi alınması gerekmektedir. Savunma Sanayii Milli  Güvenlik Makamı tarafından verilen belge için talep sadece şirket tarafından yapılabilir. 

  1. İŞBİR Elektrik Sanayi A.Ş Kişi Güvenlik Belgesi

İŞBİR Elektrik Sanayi A.Ş yurt dışında çalışan Türklerin döviz tasarruflarıyla 1977 yılında kurulmuştur. 1981 yılında Türk Kara Kuvvetleri Güçlendirme Vakfı (TKKGV) TSK’nın dışa bağımlılığını azaltmak amacıyla hisselerin çoğunu alarak şirkete ortak olmuştur.

Bu tarihten itibaren İŞBİR Elektrik Sanayi A.Ş savunma sanayi olarak hizmet vermektedir. Türk Silahlı Kuvvetleri Güçlendirme Vakıflarının iştirak şirketlerinin yaptığı çalışmalar devlet ve ordu güvenliği ile yakından ilgilidir. Dolayısıyla bu şirketin çalışmalarında gizlilik derecesi olan bilgi, belge, malzeme içeren projelerine erişim imkânı olan tüm personel için Kişi Güvenliği Belgesi alınması gerekmektedir. Bu belge için kuruluş tarafından Savunma Sanayii Milli Güvenlik Makamına başvurulur. Gerekli cevap bu makam tarafında yasal süre içerisinde başvuruyu yapan kuruluşa iletilir. Kişi Güvenlik Belgesi (KGB) 

  1. Kişi Güvenlik Belgesi Çerçevesinde İşverenin Haklı Fesih Halleri

İşçinin işverenine,  kanundan ve iş akdinden kaynaklanan bazı borçları ve yükümlülükleri vardır. Bunlara dikkat ve özen yükümlülüğü, sadakat ve dürüstlük borcu, işverenine sadakat ve güvenini kötüye kullanmamayı örnek olarak verebiliriz. Bu gibi borç ve yükümlülüklere uyulmadığı takdirde iş kanunu işverene iş akdini fesih hakkı tanımıştır. Fesih hakkı bozucu yenilik doğrucu bir hak olup hak kullanıldığı anda hüküm ve sonuç doğur diğer bir deyişle bu durumda işçinin kabulü gerekmez.  İş Kanunu md.25 “Süresi belirli olsun veya olmasın işveren, aşağıda yazılı hallerde iş sözleşmesini sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebilir:”

md.25./II.’ ye  “ İşçinin, işverenin güvenini kötüye kullanmak, hırsızlık yapmak, işverenin meslek sırlarını ortaya atmak gibi doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlarda bulunması.” hükmünü getirmiştir. Kişi Güvenlik Belgesi (KGB) 

Madde metninden anlaşılacağı üzere bu kurallara aykırı davranmak işveren tarafından fesih nedenidir . Kişi Güvenlik Belgesi  konumuzla ilgisine bakacak olursak:

İşçinin işverene karşı bağlılık ve dürüstlük yükümlülüğüne aykırı davranması, güveni kötüye kullanması, meslek sırlarını ortaya atması gibi hallerde haklı fesih hakkı doğar ve meslek sırlarının oldukça önemli olduğu kişi güvenliği belgesi isteyen ASELSAN, TAI(TUSAŞ), TEI, ROKETSAN, HAVELSAN, ASPİLSAN, İŞBİRELEKTRİK ve STM gibi kurumlarda bu hallerin doğması kabul edilebilir değildir. İlgili kurumlarda çalışmaya başlamış ancak kişi güvenlik belgesi talebi reddedilmiş kişilerin işverenleri bu kanunun işverenin derhal fesih hakkı maddesine dayanarak kişi ile olan sözleşmesini feshedebilir. Kişi Güvenlik Belgesi (KGB) 

  1. Dava Süreci

Milli/NATO KGB/Klerans tesis edilmesine yönelik ilgili mevzuat kapsamında söz konusu şartlar belirtilmiştir. Bu belgelerin düzenlenmesinde sorumlu makamlar, bu yetkilerini hukuka uygun bir şekilde kullanmaları yasal bir zorunluluktur. Bu makamların takdir yetkileri bu açıdan sınırsız değildir. Bu kapsamda idarenin tesis ettiği bütün işlemlere karşı idari yargıda dava açma imkânı bulunmaktadır. Bütün bunlar ile birlikte savunma sanayinde hizmet veren firmalarda kişi güvenlik belgesinin alınamaması nedeniyle personelin iş akdine son verilmesi hallerinde iş hukuku kapsamında işe iade davası ile  sürecin çözümlenmesi bir diğer hukuki süreci bizlere sunmaktadır.

  1. Emsal Mahkeme Kararları

  • İdare Mahkemesi Kararı

  • İş Mahkemesi Kararı