Asker Ve Polis Hukuku

Tesis Güvenlik Belgesi Nedir?

tesis-guvenlik-belgesi-nedir

Tesis Güvenlik Belgesi Nedir? 

Tesis Güvenlik Belgesi; bir tesiste bulunan gizlilik dereceli belge, bilgi, proje ve malzemenin fiziki güvenliklerinin sağlanması amacıyla, tesisin bulunduğu yer ve çevre şartları ile maruz kalabileceği iç ve dış  tehditler göz önünde bulundurularak  projelendirilmiş olan koruma önlemlerinin uygun bulunduğunu belirten belgeyi, ifade etmektedir.

  1. Tesis Güvenlik Belgesi Nedir? Tesis Güvenlik Belgesi Çeşitleri Nelerdir?

Savunma Sanayiinin yaptığı Ar-Ge çalışmaları ve projeleri ordu ve devlet güvenliği açısından gizli bilgi ve belgeler içerdiğinden büyük bir önem arz etmektedir. Dolayısıyla Savunma Sanayii Kanununda bunlara ilişkin olarak bazı zorunluluklar öngörülmüştür. Bunlara Kişi Güvenlik Belgesi ve Tesis Güvenlik Belgesi örnek olarak verilebilir. Bu kanunun 3/e fıkrasında Tesis Güvenlik Belgesi; bir tesiste bulunan gizlilik dereceli belge, bilgi , proje ve malzemenin fiziki güvenliklerinin sağlanması amacıyla, tesisin bulunduğu yer ve çevre şartları ile maruz kalabileceği iç ve dış  tehditler göz önünde bulundurularak  projelendirilmiş olan koruma önlemlerinin uygun bulunduğunu belirten belgeyi, ifade etmektedir.

Tesis Güvenlik Belgesi, Milli Tesis Güvenlik Belgesi ve NATO  Tesis Güvenlik Belgesi olmak üzere iki çeşittir. Yalnızca  Milli Savunma Bakanlığı(MSB) ’nın açtığı ihalelere katılmak isteyen firmaların Tesis Güvenlik Belgesi alması gerekir. NATO ihalelerine katılmak isteyen firmalar ise NATO Tesis Güvenlik Belgesi almak zorundadır. 

  1. Hangi Tesisler Tesis Güvenlik Belgesi Almak Zorundadır?

Savunma Sanayii Milli Güvenlik Makamından gizlilik derecesi olan belge, bilgi, proje veya malzemeye erişebilmeyi gerektiren savunma sanayii projelerinin uygulanacağı tesis veya yer için  “Tesis Güvenlik Belgesi” alınması zorunludur. Ayrıca yürürlükte olan NATO Güvenlik Talimatı, NATO ile ilgili faaliyet gösteren kuruluşların Tesis Güvenlik Belgesi almak zorunda olduğunu vurgulamaktadır. Örneğin, Kontrole Tabi Listede yer alan bir malzeme üretilmek isteniyorsa, savunma sanayii konusunda danışmanlık hizmeti verilmek isteniyorsa, Kontrole Tabi Listede yer alan malzemenin ithal veya ihraç edilmesini sağlamak amacıyla İthalat İhracat İzin Belgesi alınmak isteniyorsa, savunma sanayi firmasında geçici veya kalıcı olarak çalışan personele  Kişi Güvenlik Belgesi alınmak isteniyorsa Tesis Güvenlik Belgesinin alınması gerekir. 

  1. Tesis Güvenlik Belgesi Tüm Tesisi Kapsar mı?

Tesis Güvenlik Belgesinin tüm tesis alması zorunluluk değildir. Tesisin tamamına alınacağı gibi bir bina için ya da bir binanın bir katı için de Tesis Güvenlik Belgesi alınabilir fakat alanın asgari alanı 100 m2 olmalıdır. Ayrıca firmanın binanın maliki olma zorunluluğu yoktur, kiracı da olunabilir. Fakat belirtmek gerekir ki, Kişisel Güvenlik Belgesi talep edilen adreste başka bir şirket bulunmamalıdır. Böyle bir durum varsa diğer firmanın başka adrese taşınması talep edilir. 

  1. Tesis Güvenlik Belgesi Nereden ve Nasıl Alınır?

 Tesis Güvenlik Belgesini düzenleme yetkisine sahip makamlar belgenin çeşidine göre değişmektedir.

Savunma Sanayii Güvenliği Yönetmeliğinin 5.maddesine göre milli gizlilik dereceli belge talebinde bulunulacak ve yetkili makam Savunma Sanayii Milli Güvenlik Makamıdır. Savunma Sanayii Milli Güvenlik Makamı MSB adına Tetkik Dairesi Başkanlığıdır.

Anılan yönetmeliği 4.maddesine göre NATO’yu ilgilendiren projelerle ilgili olarak talepte bulunulan NATO Tesis Güvenlik Belgesini düzenleme yetkisi Dışişleri Bakanlığı Uluslararası Güvenlik İşleri Genel Müdürlüğü bünyesinde kurulmuş Kuzey Atlantik Antlaşması Teşkilâtı Merkez Kurulu Başkanlığındadır.

Tesis Güvenlik Belgesi başvurusu, kuruluş tarafından talepte bulunulan Tesis Güvenlik Belgesinin gizlilik derecesi ve faaliyette bulunulacak tesisin fiziki yerleşim durumu belirtilerek, bahsedilen yönetmelikte belirtilen belgelerden oluşan dosya ile birlikte belgeyi düzenlemeye yetkili makama yapılır. Gerekli belgeler NATO Tesis Güvenlik Belgesi ve Milli Tesis Güvenlik Belgesi açısından farklılık göstermez. 

  1. Güvenlik Soruşturmasının Durumu Nedir?

Savunma Sanayii Güvenliği Yönetmeliğinin 20.maddesine göre Kuruluşlara Tesis Güvenlik Belgesi verilebilmesi için; şahıs şirketi statüsündeki kuruluşların hissedarların tamamı, anonim şirket (A.Ş) statüsündeki kuruluşların ise ortaklarından, gizlilik dereceli bilgi, belge ve malzemeye erişmesine yönetim kurulu kararıyla izin verilen hissedarlar ile bu şirketlerin yönetim kurulu üyeleri, genel müdür ve genel müdür yardımcıları ile gizlilik dereceli bilgi, belge ve malzemeye erişmesi muhtemel personeli için yaptırılacak güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumlu sonuçlanması zorunludur.

Güvenlik soruşturması sonucuna göre verilecek olan Tesis Güvenlik Belgesi en fazla beş (5) yıl için geçerlidir. 

  1. Milli/ NATO Tesis Güvenlik Belgelerinin Düzenlenmesi ve Denetimi Nasıl olur?

Tesis Güvenlik Belgesi, Savunma Sanayii Güvenliği Yönetmeliğinin 22.maddesine göre aşağıda belirtilen hususlara göre verilir.

Savunma Sanayii Milli Güvenlik Makamınca, başvuru bilgi ve belgelerinin alınmasının ardından yapılan inceleme sonucunda, varsa belirlenen eksiklikler Kuruluşa bildirilir. Belirlenen eksiklikleri üç ay içinde gidermeyen Kuruluşun başvurusu iptal edilir ve Kuruluşa bilgi verilir.

Yapılan inceleme sonucunda herhangi bir olumsuzluk veya eksiklik olmadığının belirlenmesinin ardından kuruluşa ait tesis, Savunma Sanayii Millî Güvenlik Makamı tarafından yapılacak planlamaya uygun bir tarihte Denetim Heyetince denetlenir.

Tesiste yapılan denetimde; Savunma Sanayii Milli Güvenlik Makamı tarafından belirlenen kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığı, Kuruluş tarafından hazırlanan Tesis Özel Güvenlik El Kitabında yer alan hususların uygulanıp uygulanmadığı kontrol edilerek denetim raporu düzenlenir.

Denetim raporunun olumlu olması durumunda; her iki tarafça da imzalanan protokol, Kuruluş tarafından hazırlanan ve Savunma Sanayii Milli Güvenlik Makamı tarafından onaylanan Tesis Özel Güvenlik El Kitabı ile birlikte kuruluşa gönderilir. Tesis Güvenlik Belgesi tanzimi ile ilgili olarak protokolde belirtilen hususların sağlanmasının ardından, milli gizlilik dereceli Tesis Güvenlik Belgesi Savunma Sanayii Milli Güvenlik Makamı tarafından düzenlenerek, kuruluşa gönderilir.

Yapılan denetim sonucu düzenlenen raporun olumlu olması durumunda, Kuzey Atlantik Antlaşması Teşkilatı Merkez Kurulu Başkanlığına denetim raporu gönderilerek bilgi verilir. Kuzey Atlantik Antlaşması Teşkilatı Merkez Kurulu Başkanlığı tarafından, NATO gizlilik dereceli Tesis Güvenlik Belgesi düzenlenerek ilgili kuruluşa gönderilir ve Savunma Sanayii Millî Güvenlik Makamına bilgi verilir.

Denetim sonucunun olumsuz olması durumunda; kuruluşa ait tesiste yapılan denetimde belirlenen ve denetim raporunda belirtilen eksiklikler, kuruluşa yazılı olarak bildirilir ve belirtilen eksikliklerin tamamlanması için kuruluşa altı aya kadar süre verilir. Kuruluş tarafından, denetim esnasında tespit edilen eksikliklerin tamamlandığının yazılı olarak Savunma Sanayii Millî Güvenlik Makamına bildirilmesinin ardından, tesis, Savunma Sanayii Millî Güvenlik Makamınca yapılacak planlamaya uygun bir tarihte ikinci kez denetlenir. İkinci kez yapılan denetim sonucunun olumlu olması durumunda; Yönetmelikte düzenlenen hükümler çerçevesinde gerekli işlemler yapılır. Tesis Güvenlik Belgesi Nedir

İlk denetim sonucunda belirlenen ve kuruluşa yazılı olarak bildirilen eksikliklerin, Kuruluş tarafından, Savunma Sanayii Millî Güvenlik Makamınca belirtilen süre içerisinde tamamlandığının yazılı olarak bildirilmemesi ya da tesiste yapılan ikinci denetimin de olumsuz sonuçlanması durumunda başvuru iptal edilir. Tesis Güvenlik Belgesi başvurusu iptal edilen kuruluş tarafından, altı ay geçmeden  aynı tesis için yeniden başvuruda bulunulamaz.

Tesis Güvenlik Belgesi verilen kuruluş, Savunma Sanayii Milli Güvenlik Makamı tarafından yılda en az bir defa olmak üzere haberli ya da habersiz ara denetime tabi tutulur. Yapılacak ara denetimde eksik bulunan hususlar yazılı olarak kuruluşa bildirilir. Söz konusu eksikliklerin en geç üç ay içerisinde tamamlanarak sonucun Savunma Sanayii Milli Güvenlik Makamına bildirilmemesi veya bildirim sonucunda yapılacak doğrulama denetiminde eksikliklerin devam ettiğinin tespit edilmesi halinde Savunma Sanayii Milli Güvenlik Makamı tarafından, kuruluşa ait Tesis Güvenlik Belgesi iptal edilir. Kuruluş, Tesis Güvenlik Belgesi iptal edilen tesis için altı ay dolmadan yeniden başvuru yapamaz. Tesis Güvenlik Belgesi Nedir

  1. Tesis Güvenliği Belgesinin İptalini Gerektiren Sebepler Nelerdir?

Savunma Sanayii Yönetmeliğinin 22. maddesinde Tesis Güvenliği iptal edilecek durumlar belirlenmiştir. Anılan maddeye göre:

  1. Kuruluşun, milli güvenlik, kamu düzeni ve genel sağlık bakımından sakınca doğuran hâllerinin tespit edilmesi,
  2. Kuruluşa ait tesisin yerinin veya adresinin değiştirilmesi, tasfiyesi, kuruluşun iflâs etmesi veya tüzel kişiliğinin değişmesi,
  3. Savunma sanayii alanındaki herhangi bir gizlilik dereceli bilgi, belge ve malzeme ya da gizlilik dereceli projenin uygun Kişi Güvenlik Belgesi bulunmayan şahıslara ya da Tesis Güvenlik Belgesi olmayan kuruluşlara verildiğinin veya açıklandığının tespit edilmesi.
  4. Kontrole Tâbi Listede yer alan malzemenin, diğer ülkelere ya da gerçek kişilere ve özel hukuk tüzel kişilerine izinsiz olarak satışı veya bunlara ait teknoloji transferi yapıldığının tespit edilmesi,
  5. Tesiste, tesis güvenliğini etkileyen grev veya lokavt hareketleri olduğunun tespit edilmesi,
  6. Tesis Güvenlik Belgesi ile belgelendirilen tesiste, basın ve yayım organları vasıtasıyla, Savunma Sanayii Millî Güvenlik Makamının izni olmaksızın çekim ve tanıtım yapılması,
  7. Kuruluşun tüzel kişiliğinde, sermaye yapısında ve ortaklık durumunda değişiklik olması halinde, değişikliği takip eden bir ay içinde Savunma Sanayii Millî Güvenlik Makamına bilgi verilmemesi,
  8. Kuruluşun Tesis Güvenlik Belgesi ile belgelendirilen tesisinde, bir veya birden fazla farklı tüzel kişiliğin konuşlanması ve aynı adresin farklı tüzel kişilikler ile paylaşılması gibi nedenler iptal nedeni oluşturur.
  1. Tesis Güvenlik Belgesinde İdarenin Sorumluluğu Nedir?

 Tesis Güvenlik Belgesinin düzenlenmesi, belge talep edilmesi işlemlerinin sürüncemede bırakılması, belgenin iptali gibi işlemler birer idari işlem niteliğindedir. Anayasanın 125.maddesine istinaden idarenin her türlü işlemlerine karşı yargı yolu açık olması sebebiyle bu işlemlere karşı  da görevli  ve yetkili mahkemelerde yargı yoluna gidilebilir.

İdari işlemlerin icrai nitelik taşıması sebebiyle 60 gün içerisinde yürütme işleminin durdurulması ve işlemin iptali talep edilmelidir. Tesis Güvenlik Belgesi ile ilgili yaşanan hukuki sorunlarda süreç belgenin özel nitelik taşımasından dolayı  alanında uzman idare avukatlarının yardımı alınarak yürütülmelidir.