Vergi Hukuku

Gümrük Hukukunda Uzlaşma Nedir? Uzlaşmaya Konu Olmayan Alacaklar Nelerdir?

Gümrük Hukukunda Uzlaşma Nedir? Uzlaşmaya Konu Olmayan Alacaklar Nelerdir?

  1. Uzlaşma Nedir? Uzlaşmanın Faydası Nedir?

Uzlaşma, idare ile vergi yükümlüleri arasında ortaya çıkan ihtilafların yargı yoluna başvurulmadan, görüşme yoluyla çözümlenmesini öngören bir müessesedir. Gümrük hukukunda uzlaşma Gümrük Kanununun 244. maddesinde ve bu kanuna dayanılarak çıkarılan Gümrük Uzlaşma Yönetmeliğinde düzenlenmiştir.

Uzlaşma, yargı yoluna gidilmesi halinde faizleri ile birlikte daha büyük tutarlara ulaşabilecek vergi ve ceza borçlarının daha düşük tutarlarda ödenebilmesi olanağı sağlamaktadır. Ayrıca, dava takibine ilişkin külfet ve masraflardan (vekâlet ücreti, ilam harcı vs.) da kurtulmuş olunmaktadır.

  1. Uzlaşma Kapsamına Giren Hususlar Nelerdir?

Yükümlünün beyanı ile gümrük idaresince yapılan tespit sonucunda belirlenen farklılıklar, Gümrük idaresince tespit edilmesinden önce yükümlü beyan sahibince bildirilen farklılıklar,

Kanunda ve ilgili diğer mevzuatlarda öngörülen cezaların tümü. Gümrük Uzlaşma Yönetmeliğinin 5.maddesine göre şu hususlar uzlaşmaya konu teşkil edebilir: Gümrük Vergisi, İlave Gümrük Vergisi,  Tek ve Maktu Vergi, Dampinge Karşı Vergi, Sübvansiyona Karşı Telafi Edici Vergi, Katma Değer Vergisi, Özel Tüketim Vergisi, Ek Mali Yükümlülük, Toplu Konut Fonu, Tütün Fonu, Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu, Çevre Katkı Payı…

  1. Uzlaşma Kapsamına Girmeyen Hususlar Nelerdir?

Gümrük Uzlaşma Yönetmeliğinin 5.maddesinde uzlaşma kapsamına gire hususlar açıklanmışken 6.maddede ise uzlaşma kapsamına girmeyen hususlar açıklanmıştır. Maddeye göre;  Aynı tür ceza veya verginin bir kısmı için uzlaşma talep edilemez, Gümrük vergilerinin matrahına giren, fakat aslı gümrük idarelerince takip ve tahsil edilmeyen vergi ve benzeri mali yükümlülükler uzlaşma kapsamına girmez, İlgili mevzuata göre alacağın tahsilat aşamasına geldiği hallerde alacak uzlaşmaya konu edilemez, 5607 sayılı Kanunda düzenlenen kaçakçılık suçlarına ilişkin cezalarda uzlaşma talebinde bulunulamaz.

  1. Uzlaşma Başvurusu Hangi Süre İçinde Hangi Makama Yapılır?

Uzlaşma talepleri, henüz itiraz başvurusu yapılmamış gümrük vergileri ve vergi aslına bağlı olup olmadığına bakılmaksızın tüm para cezalarının yükümlüye veya muhatabına tebliğ tarihinden 15 günlük itiraz süresi içinde yapılır.  Uzlaşma başvurusu yapılacak olan makamlar ise 500.000 TL’yi geçmeyen hallerde Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü Uzlaşma Komisyonları, 500.000 TL’yi geçen hallerde Merkezi Uzlaşma Komisyonudur.

Aynı nitelikteki alacakların birden fazla gümrük müdürlüğünde veya bölge müdürlüğü bağlantılarında yapılan işlemlerle alakalı olması durumunda söz konusu alacakların toplamı tek bir uzlaşmaya konu edilebilir. Bu durumda yükümlü tarafından yetkili uzlaşma komisyonuna başvurulması esas olmakla birlikte, uzlaşmaya konu alacaklara ilişkin ayrıntılı bilgilerin verilmesi şartıyla, işlemin yapıldığı gümrük idarelerinden herhangi birine de başvurulabilir.

  1. Uzlaşma Talebinde Bulunmanın Sonuçları Nelerdir?

Uzlaşma talebinde bulunulması durumunda itiraz ve dava açma süreleri durur. Uzlaşmanın vaki olmaması veya temin edilememesi durumunda süreler kaldığı yerden işlemeye devam eder. Fakat sürenin bitimine 3 günden az süre kalmışsa, süre 3 gün uzar. Gümrük Kanununun 242. maddesine göre uzlaşma sonucunun olumsuz olması halinde ilgili itirazda bulunabilir veya dava açabilir. Süresi içinde uzlaşma talebinde bulunan yükümlü, uzlaşma sonuçlanıncaya kadar itiraz ya da dava yoluna başvuramaz. Uzlaşmanın olumsuz sonuçlanacağı izlenimi edinmesinin ve sonunda olumsuz sonuçlanmasının bu duruma bir etkisi yoktur.

Uzlaşma komisyonunun çalışmalarına veya işlemlerine karşı herhangi bir itiraz yoluna veya dava açma yoluna başvurulamaz.

Esas olarak uzlaşma komisyonu görüşmelerine yükümlünün, veli ya da vasinin bizzat katılması gerekir. Ancak vekâletnamede özel yetki verilmesi kaydıyla ilgilinin temsilcisi görüşmeye katılabilir ve belgeleri imzalayabilir.

Uzlaşmaya konu olan gümrük vergileri ve para cezası alacakları, uzlaşmanın olumlu olması halinde uzlaşma tutanağının tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenmesi gerekir.