İcra Ve İflas Hukuku

İstirdat Davası Nedir?

istirdat-davasi-nedir

İstirdat Davası Nedir?

İcra davası sonucu borçludan herhangi bir sebebe dayanmaksızın alınan paranın, borçlu tarafından geri ödenmesi amacıyla açılan dava türüne istirdat davası denmektedir. İcra takibine itiraz etmemiş veya itirazı kaldırılmış olan kişiler, alacaklı olduğunu iddia eden kişilere borcun edası mahiyetinde kısmen ya da tamamen ödeme yapmış ise ödemenin yapılmasından itibaren 1 yıl içerisinde ödediği miktarın geri verilmesi amacıyla istirdat davası açabilirler.

 İstirdat Davası Neden Açılır?

İcra takibi öncesinde borçlu tarafından menfi tespit davası açılmış ve olumlu sonuçlanmamış ise borçlu olan kişi, borcu olan miktarı ödemek zorundadır. Fakat Menfi tespit davasında olumlu sonuç alınamamış dahi olsa borçlu olduğu iddia edilen kişi gerçekten borçlu olmayabilir. Bu tür durumlarda borçlu olduğu iddia edilen kişinin sebepsiz yere ödediği yahut fazla ödediği miktarı geri talep edebilmesi için izleyeceği dava yolu, istirdat davasıdır. Bu hususlar göze alındığında istirdat davasının sebepsiz zenginleşme davası ile benzerlik gösterdiği söylenebilir.

İstirdat Davası Hangi Hallerde Açılır?

İstirdat davasının sebepsiz zenginleşme davasıyla benzerlik gösterdiğini söylemiştik. O halde İstirdat davasında da, sebepsiz zenginleşme davasında olduğu gibi, mağdurun elindeki parasal değerin, farazi bir nedene dayanılarak, mağdur tarafından veya icra yolu ile başka kişilere aktarılmasıdır. Bu hususlardan kaynaklı kişiler mağdur olan kişi istirdat davası yolu ile mağduriyetinin giderilmesini ve ödediği miktarın geri iadesini talep etmektedir. Unutulmamalıdır ki istirdat davasında ispat yükü mağdur tarafındadır. Mağdur, ödemenin farazi bir sebebi dayandığı ve sebebin gerçek olmadığını mahkeme önünde ispatlaması gerekmektedir. Bu kapsamda İstirdat davasının şartlarını saymak gerekirse;

  • Borçlunun, borcu olmadığını düşünmesi,
  • Ödemenin, icra takibi sırasında ödenmesi yahut cebri-icra tehdidi sebebiyle ödenmesi,
  • Farazi olan borcun ödenmesinin üzerinden bir yıl geçmemesi halinde istirdat davası açılabilmektedir.

İstirdat Davasında Zamanaşımı Süresi Ne Kadardır?

İstirdat davasının zaman aşımı süresi İcra İflas Kanunu’nun 72. maddesinde 1 yıl olarak düzenlenmektedir. Bazı Kanunlarda(TTK, İİK, vb.) belirli uyuşmazlık için dava şartı olarak   zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekmektedir. Söz konusu zamanaşımı süresi, zorunlu arabuluculuk şartına tabi olan uyuşmazlıklarda arabuluculuk süresince durmakta ve arabuluculuğun sonlandığı hallerde ise kaldığı yerden devam etmektedir.

İstirdat Davasında Görevli ve Yetkili Mahkeme Neresidir?

İstirdat davasında görevli mahkeme genel olarak Asliye Hukuk Mahkemeleridir. Fakat Uyuşmazlık özel kanunlar aracılığıyla düzenlenmiş ise ve uyuşmazlık hakkında özel bir mahkeme görevlendirilmiş ise görevli mahkeme kanunda gösterilen mahkemedir. Bu duruma örnek göstermek gerekirse; istirdat davalarında genel olarak Asliye Hukuk Mahkemeleri görevli iken, Kira sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklara karşı açılacak istirdat davalarında görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemeleridir.

İstirdat davalarının görüleceği yer mahkemesi ise icra takibinin başlatıldığı yer mahkemesidir ve davalının yerleşim yeri mahkemesidir.

İstirdat Davası Örnek Dilekçe

İstirdat Davasına Dair Emsal Kararlar

  • Yargıtay 19. Hukuk Dairesi, E. 2006/4302 K. 2006/10858 T. 17.11.2006

  • Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2016/16593 K. 2017/1234 T. 1.3.2017