Asker Ve Polis Hukuku

Polis Disiplin Cezaları Nelerdir?

polis-disiplin-cezalari-nelerdir

Polis Disiplin Cezaları Nelerdir?

1) Polis Disiplin Cezaları

Disiplin cezaları kamu menfaatine yapılan işlemlerin, verimliliğinin ve düzeninin sağlanması amacıyla kamu personellerine uygulanan idari yaptırımlardır. Disiplin cezaları, caydırıcılığı ve cezalandırılması bakımından, ceza hukukundaki yaptırımlarla benzerlik göstermektedir.

2) Polislere Uygulanan Disiplin Cezaları Nelerdir?

Emniyet teşkilatında çalışan, her sınıftaki kamu görevini yerine getiren, personel için uygulanacak disiplin cezaları 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanunda düzenlenmiştir. 7068 sayılı kanunun 7-12. Maddeleri arasında disiplin cezası gerektirecek haller ve verilecek cezalar tahdidi olarak sayılmıştır. Devamındaki maddelerde ise Disiplin cezası gerektirecek eylemlerin soruşturmasının ve cezaya hükmedilmesinin usullerine değinilmiştir.

a) Uyarma

Uyarma cezası, emniyet personelinin görevini icra ederken daha dikkatli ve özenli olması gerektiğine dair yazılı olarak yapılan bir uyarıdır. Uyarma cezası, personelin kamu düzenini sekteye uğratmamakla birlikte ona zarar veren fiillerine karşı verilir. Çalıştığı yeri kirli bırakmak yahut Nezaket kurallarına aykırı hareketlerde bulunmak uyarı cezası gerektiren hallere örnek gösterilebilir.

b) Kınama

Kınama cezası emniyet personelinin, kamu görevini yerine getirirken yaptığı kusurlu işlemlerden kaynaklı verilir. Kınama cezası yazılı olarak verilmektedir. Bildirimleri süresi içerisinde yerine ulaştırmamak veya kılık kıyafet mevzuatına uygun giyinmemek kınama cezası gerektiren hallere örnek gösterilebilir.

c) Aylıktan Kesme

Aylıktan kesme cezası, Kamu personelinin kusurunun ağırlığına göre, zam ve tazminatlar hariç, brüt maaşının 15 günlük miktarı kadarının kesintiye uğratılmasıdır. İlgili kanunun 8. Maddesinde aylıktan kesme cezasını gerektiren haller ve kesintiye uğratılacak miktar belirtilmiştir. Görev dışında üstlerine karşı saygısızlık yapmak veya astına karşı onur kırıcı söylemlerde bulunmak gibi eylemler aylıktan kesme cezasının uygulanacağı durumlara önek gösterilebilir.

d) Kısa Süreli Durdurma

Kısa süreli durdurma cezası, personelin bulunduğu kademedeki ilerlemesini 4, 6 yahut 10 ay süreyle durdurulmasıdır. Personelin yaptığı kusurlu hareketlerden kaynaklı uygulanacak durdurma cezası 7068 sayılı kanunun 8. maddesinde tahdidi olarak sayılmıştır. Amirine yalan söylemek veya denetim görevini yerine getirmemek kısa süreli durdurma cezasının uygulanacağı hallere örnek gösterilebilir.

e) Uzun Süreli Durdurma

Uzun süreli durdurma cezası, personelin bulunduğu kademedeki ilerlemesini 12, 16, 20 veya 24 ay süreyle durdurulmasıdır. Uzun süreli durdurma cezası gerektiren haller ilgili kanunun 8. maddesinde sayılmıştır. Üzerine zimmetlenmiş silahın ihmal sonucu kaybedilmesi veya amire hakaret etmek uzun süreli durdurma cezasının uygulanacağı hallere örnek gösterilebilir.

f) Meslekten Çıkarma

Meslekten çıkarma cezası, Emniyet personelinin kamu görevini icra ederken yaptığı kusurlu davranışlardan ötürü verilen cezadır. Meslekten çıkarılan bireyler, bir daha hiçbir şekilde emniyet, jandarma veya sahil güvenlik teşkilatlarında görev alamamaktadır. Görev sırasında, kişilerin din, dil, ırk gibi farklılıklarından ötürü ayrımcılık yapmak veya görevi kötüye kullanmak Meslekten çıkarma cezasının uygulanabileceği hallere örnek gösterilebilir.

g) Devlet Memurluğundan Çıkarma

Personelin kusurlu davranışından ötürü Kamu menfaati ciddi bir şekilde zarar görmüş ise yahut zarar ihtimali var ise personel bir daha devlet memuru olamayacak şekilde devlet memurluğundan çıkarılabilir. 7068 sayılı kanunun 9. maddesinde Devlet memurluğundan çıkarma cezası düzenlenmiştir. Söz konusu maddede Devlet memurluğundan çıkarma cezasına tabi olacak cezalar ve ceza verme yetkisine sahip kişiler düzenlenmemiştir fakat bu konuda 657 sayılı Devlet Memurları kanununa atıf yapılmıştır. 7068 sayılı kanunun 9. maddesinde disiplin cezasına tabi olacak iki fiil belirtilmiştir. Bunlar;

  • Ülkenin bağımsızlığını zedelemeye, bütünlüğünü bozmaya ve milli güvenliği tehlikeye düşürmeye yönelik herhangi bir faaliyette bulunmak veya aynı nitelikte faaliyet gösteren herhangi bir harekete, gruplaşmaya, vakıf, dernek ve benzeri teşekküle katılmak, bunlara yardım etmek veya bu yapılarla ilişki içerisinde bulunmak,
  • İşkence yapmaktır.

h) Disiplin Ceza Puanından Kaynaklı Meslekten Çıkarma

Disiplinsizliğin alışkanlık haline gelmesi durumunda personele meslekten çıkarma cezası uygulanmaktadır. Eğer bir emniyet personeli;

  • En son alınan disiplin cezasının kesinleştiği tarihten geriye doğru son bir yıl içinde 20 disiplin cezası puanı veya en az iki farklı disiplin amirinden toplam 12 defa veya daha fazla disiplin cezası almaması,
  • En son alınan disiplin cezasının kesinleştiği tarihten geriye doğru son beş yıl içinde 40 disiplin cezası puanı veya en az iki farklı disiplin amirinden toplam 25 defa veya daha fazla disiplin cezası alması durumunda meslekten çıkarma cezası verilmektedir.

Disiplin cezası puan sistemi ise şu şeklidedir:

Disiplin cezasıCeza puanı
Uyarı cezası1
Kınama cezası2
Aylıktan kesme cezası3
Kısa süreli durdurma cezası4
Uzun süreli durdurma cezası5

3) Polis Disiplin Cezalarına Karşı İtiraz Yolları Nelerdir?

Emniyet personeline verilen disiplin cezalarında, bir üst disiplin amirine yazılı olarak itiraz edilir. Yapılacak itirazın süresi ise tebliğ tarihinden itibaren 10 gündür. Süresi içerisinde itiraz edilmeyen disiplin cezaları kesinleşir. Emniyet genel müdürlüğünün ve valiliğin verdiği cezalarda ise Bakanlık Yüksek Disiplin Kuruluna itiraz edilir. Bakanlık ve disiplin kurullarının verdiği disiplin cezalarında ise itiraz merci bulunmamaktadır. Bu kurumların verdiği cezalara karşı yalnızca idare mahkemesinde dava açılabilmektedir.

İtiraz edilen merci 30 gün içerisinde karar vermelidir. Eğer itiraz haklı bulunur ise cezayı hafifletebilir yahut tamamen kaldırabilir. Fakat itiraz merci verilen cezayı az bularak arttıramaz. Verilen karar itiraz edene tebliğ edilmesi ile kesinleşir.

4) Polis Disiplin Cezalarına Karşı Yargı Yolları Nelerdir?

Polis disiplin cezalarının haksız bir nedenden ötürü verildiği düşünülüyorsa yahut herhangi bir itiraz nedeni var ise, cezanın veya itiraz sonucunun tebliğinden itibaren 60 gün içerisinde yetkili idare mahkemesinde dava açılmalıdır. Disiplin cezalarına karşı iptal davaları personelin terfi bakımından önem taşımaktadır. Çünkü hakkında disiplin cezası verilmiş olan personel rütbe terfi alamayacak ve haklarından mahrum kalmış olacaktır.

5)Polis Disiplin Cezaları na Dair Emsal Karar

Danıştay, 10. Daire, E. 1984/2017, K. 1985/229, T. 14.02.1985

Danıştay, 5. Daire, E. 2016/20334, K. 2019/3710, T. 16.05.2019