Makale Başlıkları
Hayvan öldürme ve hayvana eziyet cezası, 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu kapsamında hem adli suçlar hem de idari yaptırımlar şeklinde düzenlenmiştir. Bir ev hayvanını veya evcil hayvanı kanunda belirtilen istisnalar dışında kasten öldüren kişi altı aydan dört yıla kadar hapis cezasıyla karşılaşabilir. Hayvana işkence eden veya acımasız ve zalimce muamelede bulunan kişi hakkında ise altı aydan üç yıla kadar hapis cezası uygulanabilir.
Hayvana karşı gerçekleştirilen her kötü davranış aynı hukuki sonucu doğurmaz. Hayvanı dövmek, aç veya susuz bırakmak, aşırı sıcak ya da soğuğa maruz bırakmak veya bakımını ihmal etmek bazı durumlarda idari para cezası gerektirirken; davranışın işkence veya acımasız ve zalimce muamele boyutuna ulaşması halinde adli soruşturma ve hapis cezası gündeme gelir.
Hayvanın kasten öldürülmesi ise daha ağır bir fiildir. 5199 sayılı Kanun’un 28/A maddesi, kanuni istisnalar dışında ev hayvanı veya evcil hayvanın kasten öldürülmesini doğrudan suç olarak düzenlemektedir. Bu koruma yalnız sahipli kedi ve köpeklerle sınırlı değildir. Kanundaki “evcil hayvan” kavramı nedeniyle sahipsiz evcil hayvanlara karşı gerçekleştirilen öldürme ve işkence fiilleri de ceza hukuku kapsamında değerlendirilebilir.
| Fiil | 2026 Hukuki Sonuç |
|---|---|
| Ev hayvanı veya evcil hayvanı kasten öldürme | 6 ay – 4 yıl hapis |
| Nesli yok olma tehlikesindeki hayvanı öldürme | 1 yıl – 5 yıl hapis |
| Bir hayvan neslini yok etme | 5 yıl – 10 yıl hapis |
| Hayvana işkence veya zalimce muamele | 6 ay – 3 yıl hapis |
| Hayvana cinsel saldırı veya tecavüz | 6 ay – 3 yıl hapis + adli para cezası |
| Hayvan dövüştürme | 3 ay – 2 yıl hapis veya adli para cezası |
| Aynı anda birden fazla hayvana karşı işlenmesi | Ceza yarı oranında artırılır |
| Koruma/bakım görevlilerinin işlemesi | Ceza yarı oranında artırılır |
| Hayvanı dövmek, aç-susuz bırakmak gibi kötü muamele | Fiilin niteliğine göre idari yaptırım veya suç |
| 2026 yılında 14/a kapsamındaki kötü muamele | Hayvan başına 13.033 TL idari para cezası |
Hayvan Öldürme ve Hayvana Eziyet Cezası
Evet. Belirli şartlar altında hayvan öldürmek doğrudan ceza kanunu anlamında suçtur.
5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nun 28/A maddesine göre kanunda izin verilen kesim ve ötanazi halleri dışında bir ev hayvanını veya evcil hayvanı kasten öldüren kişi altı aydan dört yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır.
Bu hüküm 2021 yılında yapılan değişiklikle getirilmiş ve hayvanlara yönelik bazı ağır fiiller idari yaptırım alanından çıkarılarak doğrudan adli suç haline getirilmiştir.
5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nun resmi metninde hayvan öldürme, işkence, cinsel saldırı ve hayvan dövüştürme fiillerine ilişkin adli cezalar düzenlenmektedir.
Kedi Öldürmenin Cezası Nedir?
Bir kedinin kanuni bir gerekçe bulunmaksızın kasten öldürülmesi halinde 5199 sayılı Kanun m.28/A kapsamında altı aydan dört yıla kadar hapis cezası gündeme gelebilir.
Kedinin sahipli olup olmaması ceza sorumluluğunu otomatik olarak ortadan kaldırmaz.
Sahipsiz bir sokak kedisi de evcil hayvan niteliğinde olduğundan, kişinin “hayvanın sahibi yoktu” şeklindeki savunması tek başına fiili hukuka uygun hale getirmez.
Failin hayvanı bilerek öldürmesi gerekir. Trafikte istemeden bir hayvana çarpmak ile bir hayvana zehir vererek veya silahla ateş ederek kasten öldürmek aynı hukuki nitelikte değildir.
Köpek Öldürmenin Cezası Nedir?
Bir köpeği kasten öldürmek de aynı temel düzenleme kapsamındadır.
Kanuni istisnalar dışında evcil bir köpeği bilerek öldüren kişi altı aydan dört yıla kadar hapis cezasıyla karşılaşabilir.
Ancak özellikle sahipsiz köpeklerle ilgili 2024 yılında önemli kanun değişiklikleri yapılmıştır.
7527 sayılı Kanunla 5199 sayılı Kanun’un 13. maddesi değiştirilerek hayvan bakımevlerine alınan belirli köpekler bakımından kanunda öngörülen şartlarla veterinerlik esaslarına uygun ötanazi uygulanabilmesine ilişkin özel hükümler getirilmiştir.
Bu kanuni süreç ile bir kişinin sokaktaki köpeği kendi kararıyla öldürmesi aynı şey değildir.
Sahipsiz Hayvanı Öldürmek Suç mu?
Sahipsiz olması hayvanı hukuki korumanın dışına çıkarmaz.
5199 sayılı Kanunda sahipsiz hayvan, sahipli hayvanlar dışında kalan evcil hayvan olarak tanımlanmaktadır. 2024 tarihli 7527 sayılı Kanunla da bu tanım güncellenmiştir.
Bu nedenle sokakta yaşayan bir kedi veya köpeğin sahibi bulunmadığı gerekçesiyle öldürülmesi serbest değildir.
Bir kişinin mahalledeki sahipsiz köpekleri zehirlemesi, sokak kedisini öldürmesi veya hayvana kasıtlı biçimde ölümcül zarar vermesi şartları oluştuğunda 5199 sayılı Kanun m.28/A kapsamında soruşturulabilir.
Hayvanın Sahibi Olmaması Cezayı Engeller mi?
Hayır.
Ceza hükmü yalnız “başkasına ait hayvanı” değil, ev hayvanı veya evcil hayvanı korumaktadır.
Dolayısıyla hayvanın mikroçipinin veya belirli bir sahibinin bulunmaması, kasten öldürme veya işkence fiilini otomatik olarak suç olmaktan çıkarmaz.
Bu yönüyle düzenleme, eski dönemde hayvanı ağırlıklı olarak sahibinin malvarlığının bir unsuru gibi değerlendiren sistemden ayrılmaktadır.
Kendi Hayvanını Öldürmek Suç mu?
Kişinin hayvanın sahibi olması da istediği şekilde öldürme veya işkence yapma hakkı vermez.
5199 sayılı Kanun m.28/A, maddede düzenlenen suçların hayvanın sahibi tarafından da işlenebileceğini açık şekilde kabul etmektedir.
Dolayısıyla kendi köpeğini, kedisini veya başka bir evcil hayvanını kanuni istisnalar dışında kasten öldüren kişi de ceza soruşturmasıyla karşılaşabilir.
Aynı durum işkence bakımından da geçerlidir.
“Hayvan benim” savunması hayvana zalimce muameleyi veya kasten öldürmeyi hukuka uygun hale getirmez.
Hayvana Eziyet Etmenin Cezası Nedir?
Hayvana eziyet kavramı uygulamada farklı ağırlıktaki davranışları kapsayabilir.
Burada iki kategori birbirinden ayrılmalıdır:
Birincisi hayvana kötü davranmak, dövmek, aç veya susuz bırakmak, uygun olmayan koşullarda barındırmak veya bakımını ihmal etmek gibi idari yaptırıma tabi davranışlardır.
İkincisi ise hayvana işkence yapmak veya acımasız ve zalimce muamelede bulunmaktır. Bu ikinci grup doğrudan suçtur.
5199 sayılı Kanun m.14’te hayvanlara kasıtlı olarak kötü davranmak, dövmek, aç veya susuz bırakmak, aşırı sıcak ve soğuğa maruz bırakmak, bakımını ihmal etmek ve fiziksel veya psikolojik acı çektirmek yasaklanmıştır.
Hayvan Dövmenin Cezası Nedir?
Hayvanı dövmenin hukuki sonucu fiilin ağırlığına göre değişebilir.
Basit nitelikte kötü muamele 5199 sayılı Kanun m.14/a kapsamında idari yaptırım doğurabilir.
Tarım ve Orman Bakanlığının 2026 yılı resmi düzenlemelerinde, m.14/a kapsamındaki hayvana kasıtlı kötü davranma, dövme, aç-susuz bırakma, aşırı sıcak veya soğuğa maruz bırakma ve bakımını ihmal etme fiilleri için hayvan başına 13.033 TL idari para cezası uygulanacağı belirtilmiştir.
Bununla birlikte dövmenin yoğunluğu, süresi ve hayvana yaşattığı acı işkence veya acımasız ve zalimce muamele seviyesine ulaşmışsa olay yalnız idari para cezasıyla sınırlı kalmaz.
TCK dışındaki özel ceza hükmü olan 5199 sayılı Kanun m.28/A uyarınca altı aydan üç yıla kadar hapis cezası gündeme gelir.
Hayvana İşkence Suçu
5199 sayılı Kanun m.14/1-m hayvanlara işkence yapmayı veya acımasız ve zalimce muamelede bulunmayı açıkça yasaklamaktadır.
Aynı Kanunun 28/A maddesine göre bir ev hayvanına veya evcil hayvana bu şekilde davranan kişi altı aydan üç yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır.
Hangi Davranışlar İşkence Sayılabilir?
Kanun işkencenin bütün olası yöntemlerini tek tek saymamaktadır.
Bu nedenle somut olay değerlendirilirken hayvana uygulanan davranışın niteliği, süresi, hayvanın uğradığı acı ve yaralanma, kullanılan yöntem ve failin kastı dikkate alınır.
Örneğin;
- hayvanı sistematik olarak ağır şekilde dövmek,
- yakmak,
- kesici veya delici aletlerle yaralamak,
- uzun süre ağır acı çekmesine neden olmak,
- zehirli veya acı verici maddeler vermek,
- hayvanı ölüm veya ağır yaralanma riski altında kasıtlı olarak bırakmak
somut olayın özelliklerine göre işkence veya acımasız ve zalimce muamele kapsamında değerlendirilebilir.
Buna karşılık her bakım kusuru otomatik olarak ceza soruşturmasına dönüşmez. Davranışın ağırlığına göre idari yaptırım ile adli suç ayrımı yapılır.
Hayvanı Aç ve Susuz Bırakmak Suç mu?
Hayvanları aç ve susuz bırakmak 5199 sayılı Kanunun açıkça yasakladığı davranışlardandır.
Hayvan sahibinin hayvana yeterli besin ve su sağlamaması, bakımını ciddi şekilde ihmal etmesi veya hayvanı uzun süre yaşam koşullarına aykırı bir ortamda bırakması idari yaptırım gerektirebilir.
2026 yılında m.14/a kapsamındaki bu tür kötü muameleler bakımından hayvan başına 13.033 TL idari para cezası uygulanabilmektedir.
Ancak aç veya susuz bırakmanın hayvana sistematik biçimde ağır acı çektirmek amacıyla yapılması ve işkence boyutuna ulaşması halinde m.28/A kapsamındaki adli suç hükümleri de gündeme gelebilir.
Bu nedenle olayın yalnız “hayvana yemek verilmedi” şeklinde yüzeysel değerlendirilmesi doğru değildir.
Veteriner raporları, hayvanın fiziksel durumu, bakım koşulları ve ihmalin süresi önemlidir.
Hayvan Zehirlemenin Cezası
Hayvan zehirleme olaylarında failin kastı özellikle önemlidir.
Bir kişinin kedi, köpek veya başka bir evcil hayvanı öldürmek amacıyla zehirli yiyecek bırakması ve hayvanın ölmesi halinde kasten öldürme suçu gündeme gelebilir.
Bu durumda ceza altı aydan dört yıla kadar hapis olabilir.
Hayvan ölmemiş ancak ciddi acı çekmiş veya zarar görmüşse işkence veya kötü muamele hükümleri olayın özelliklerine göre değerlendirilebilir.
Zehir Bırakıldı Ama Hayvan Ölmedi
Failin hayvanı öldürme kastıyla hareket ettiği ancak ölüm sonucunun gerçekleşmediği bir olayda teşebbüs hükümlerinin uygulanıp uygulanamayacağı ayrıca değerlendirilmelidir.
Adli suçlarda genel ceza hukuku hükümleri de uygulama alanı bulabileceğinden failin kastı, hareketin elverişliliği ve sonucun neden gerçekleşmediği önem taşır.
Zehirli maddenin nereden alındığı, kamera görüntüleri, tanık anlatımları, veteriner toksikoloji raporları ve bulunan yiyecek örnekleri soruşturmada delil olabilir.
Hayvana Cinsel Saldırının Cezası
Hayvanlara cinsel saldırıda bulunmak veya tecavüz etmek de 5199 sayılı Kanunda doğrudan suç olarak düzenlenmiştir.
M.28/A’ya göre bu fiili gerçekleştiren kişi altı aydan üç yıla kadar hapis ve yüz günden az olmamak üzere adli para cezasıyla cezalandırılır.
Bu suç bakımından hapis cezası ile adli para cezası birlikte öngörülmüştür.
Fiilin hayvanın sahibi tarafından gerçekleştirilmesi de sorumluluğu ortadan kaldırmaz.
Hayvan Dövüştürmenin Cezası
Hayvanları birbirleriyle dövüştürmek 5199 sayılı Kanun kapsamında yasaktır.
Kanunda belirtilen sınırlı folklorik istisnalar dışında hayvanları dövüştüren kişi üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıyla cezalandırılır.
Özellikle köpek dövüşleri veya başka hayvanların eğlence ve bahis amacıyla karşı karşıya getirilmesi bu düzenleme kapsamında değerlendirilebilir.
Dövüş sırasında hayvanın ayrıca öldürülmesi veya ağır işkenceye maruz bırakılması halinde diğer ceza hükümlerinin uygulanması da somut olayın niteliğine göre gündeme gelebilir.
Nesli Tehlike Altındaki Hayvanı Öldürmenin Cezası
5199 sayılı Kanun, nesli yok olma tehlikesi altında olan hayvanlar için daha ağır yaptırım öngörmektedir.
Nesli yok olma tehlikesi altında olan bir hayvanı öldüren kişi bir yıldan beş yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır.
Bir hayvan neslini yok eden kişi hakkında ise beş yıldan on yıla kadar hapis cezası uygulanır.
Yaban hayvanları bakımından ayrıca 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu ve uluslararası koruma düzenlemeleri uygulanabilir.
Bu nedenle yabani hayvanlara ilişkin olaylarda yalnız 5199 sayılı Kanuna bakılması yeterli olmayabilir.
Tarım ve Orman Bakanlığı 2026 yılında yasa dışı şekilde Türkiye’ye getirilen yabani hayvanlara ilişkin olaylarda hem 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu hem de 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu kapsamında işlem yapıldığını duyurmuştur.
Birden Fazla Hayvan Öldürülürse Ceza Artar mı?
Evet.
5199 sayılı Kanunun 28/A maddesinde düzenlenen suçların birden fazla hayvana karşı aynı anda işlenmesi halinde ceza yarı oranında artırılır.
Örneğin aynı anda birden fazla sokak hayvanının zehirlenerek öldürülmesi halinde temel ceza belirlendikten sonra bu özel artırım uygulanabilir.
Burada suçların ayrı ayrı mı yoksa aynı anda mı işlendiği ve genel ceza hukuku hükümlerinin nasıl uygulanacağı somut olay üzerinden değerlendirilmelidir.
Veteriner Hekim İşlerse Ceza Artar mı?
Bazı kişiler bakımından kanun daha ağır ceza öngörmektedir.
5199 sayılı Kanun m.28/A kapsamındaki suçların;
- veteriner hekim,
- veteriner sağlık teknisyeni,
- hayvan koruma derneği üyesi,
- hayvan koruma vakfı üyesi,
- hayvanlara bakmak veya onları korumakla görevlendirilen kişiler
tarafından işlenmesi halinde verilecek ceza yarı oranında artırılır.
2024 yılında yapılan değişiklikle “hayvan koruma gönüllüsü” ibaresi bu özel artırım hükmünden çıkarılmıştır.
Bu düzenlemenin amacı, hayvanı koruma veya bakım yükümlülüğü bulunan kişinin güven ilişkisini kötüye kullanmasını daha ağır yaptırıma bağlamaktır.
2024 Sahipsiz Hayvan Düzenlemesi Ne Getirdi?
30 Temmuz 2024 tarihinde kabul edilen 7527 sayılı Kanun, sahipsiz hayvanlarla ilgili sistemde önemli değişiklikler yaptı.
Kanun 2 Ağustos 2024 tarihli Resmi Gazete’de yayımlandı.
Değişiklik sonrasında sahipsiz köpeklerin yerel yönetimler tarafından bakımevlerine alınması ve sahiplendirilinceye kadar barındırılması sistemi güçlendirildi.
Ayrıca 5199 sayılı Kanun’un 13. maddesinde belirli şartlardaki köpekler bakımından ötanaziye ilişkin özel hükümler getirildi.
Hangi Köpeklerde Ötanazi Gündeme Gelebilir?
7527 sayılı Kanunla getirilen düzenlemeye göre bakımevine alınan köpeklerden;
- insan veya hayvanların hayatı ve sağlığı açısından tehlike teşkil eden ve olumsuz davranışları kontrol edilemeyen,
- bulaşıcı hastalığı bulunan,
- tedavi edilemeyen hastalığı bulunan,
- sahiplenilmesi yasak olan
köpeklerde 5996 sayılı Kanunun ilgili hükmünde belirtilen veterinerlik tedbiri uygulanabilir.
Bu işlem kanunda belirtilen koşullara ve veterinerlik usullerine tabidir.
Bu Düzenleme Herkesin Hayvan Öldürebileceği Anlamına Gelir mi?
Hayır.
2024 değişikliği kişilere sahipsiz hayvanları kendi kararlarıyla öldürme yetkisi vermemiştir.
Kanunda öngörülen bakımevi, veteriner değerlendirmesi ve yasal prosedür çerçevesindeki ötanazi ile özel kişinin sokaktaki hayvanı zehirlemesi, vurması veya başka şekilde öldürmesi birbirinden tamamen farklıdır.
Nitekim 7527 sayılı Kanun, 5199 sayılı Kanun m.28/A’daki öldürme suçuna ilişkin istisnaları m.13’ün yeni ötanazi hükümleriyle uyumlu hale getirmiştir.
Ötanazi ile Hayvan Öldürme Suçu Arasındaki Fark
Ötanazi her hayvan öldürme fiilinin hukuka uygun olduğu anlamına gelmez.
13 Aralık 2024 tarihli Hayvanların Korunması Hakkında Uygulama Yönetmeliği de ötanazinin ancak kanuni istisnalar ile tıbbi ve bilimsel gerekçeler doğrultusunda uygulanmasına ilişkin usulleri düzenlemektedir.
Kanuni şartları bulunmayan öldürme fiili m.28/A kapsamında suç oluşturabilir.
Bu nedenle özellikle belediye bakımevlerinde gerçekleşen ölümlerde hayvanın hangi gerekçeyle öldürüldüğü, veteriner değerlendirmesinin bulunup bulunmadığı, kayıtların tutulup tutulmadığı ve işlemin 5199 ve 5996 sayılı kanunlara uygun şekilde yapılıp yapılmadığı araştırılabilir.
Hayvan Öldürme Suçu Şikayete Tabi mi?
5199 sayılı Kanunda klasik şikayet sisteminden farklı özel bir soruşturma şartı bulunmaktadır.
M.28/A’da düzenlenen suçlarda genel kural olarak Tarım ve Orman Bakanlığının il veya ilçe müdürlüklerinin Cumhuriyet başsavcılığına yazılı başvuruda bulunması gerekir.
Kanun, bu başvuruyu bir muhakeme şartı olarak düzenlemektedir.
Sahipli Hayvan Öldürülürse Sahibi Şikayet Edebilir mi?
Evet.
Kanuna göre ev hayvanını veya evcil hayvanı öldürme, hayvana cinsel saldırı, işkence ve hayvan dövüştürme suçlarının başka bir kişi tarafından sahipli hayvana karşı işlenmesi halinde hayvan sahibinin şikayeti üzerine de soruşturma yapılabilir.
Dolayısıyla kişinin köpeğinin veya kedisinin başka biri tarafından kasten öldürülmesi halinde yalnız Tarım ve Orman Müdürlüğünün harekete geçmesi beklenmek zorunda değildir.
Hayvan sahibi doğrudan adli makamlara başvurabilir.
Suçüstü Halinde Ne Olur?
Kanun suçüstü hali için ayrıca istisna getirmiştir.
Suçüstü halinde soruşturma genel hükümlere göre yapılabilir. Bu durumda özel yazılı başvuru şartının soruşturmayı başlatmak için beklenmesi gerekmez.
Hayvana Eziyet Nereye Şikayet Edilir?
Hayvana yönelik öldürme veya işkence fiili görülmesi halinde mümkün olan en kısa sürede kolluk ve yetkili kamu makamlarına bildirim yapılmalıdır.
Fiilin niteliğine göre;
- polis,
- jandarma,
- Cumhuriyet başsavcılığı,
- Tarım ve Orman İl Müdürlüğü,
- Tarım ve Orman İlçe Müdürlüğü
üzerinden süreç başlatılabilir.
Özellikle m.28/A kapsamındaki suçlarda Tarım ve Orman il veya ilçe müdürlüğünün yazılı başvurusu soruşturma bakımından özel önem taşır.
Acil ve devam eden saldırılarda olayın kolluğa derhal bildirilmesi delillerin korunması açısından önemlidir.
Hayvan Öldürme Nasıl İspatlanır?
Hayvanlara karşı suçlarda delil toplama, özellikle failin ve ölüm nedeninin belirlenmesi bakımından önemlidir.
Kamera görüntüsü bulunması halinde görüntüler mümkün olduğunca orijinal haliyle korunmalıdır.
Tanıkların isim ve iletişim bilgileri kaydedilebilir.
Hayvanın ölümü gerçekleşmişse veteriner incelemesi, nekropsi ve gerektiğinde toksikolojik inceleme ölüm nedeninin belirlenmesinde önemli olabilir.
Zehirlenme Şüphesinde Deliller
Zehirleme olaylarında;
- hayvanın bulunduğu yer,
- yiyecek veya madde kalıntıları,
- güvenlik kamerası görüntüleri,
- veteriner raporları,
- nekropsi bulguları,
- toksikoloji sonuçları
soruşturmada önem taşıyabilir.
Özellikle şüpheli yiyecek veya maddelerin bilinçsiz biçimde atılması delil kaybına neden olabilir.
Böyle durumlarda kolluk ve veteriner makamlarının yönlendirmesine göre hareket edilmesi önemlidir.
Sosyal Medya Görüntüleri Delil Olabilir mi?
Hayvana işkence veya öldürme görüntüsünün sosyal medyada paylaşılmış olması soruşturmada delil niteliğinde değerlendirilebilir.
Paylaşımın hangi hesaptan yapıldığı, görüntünün ne zaman ve nerede çekildiği ve görüntüdeki kişinin kimliği ayrıca araştırılır.
Ekran görüntüsünün yanında paylaşım bağlantısı, tarih ve hesap bilgileri gibi verilerin korunması da yararlı olabilir.
Hayvan Sahibinin Maddi Tazminat Hakkı Var mı?
Hayvanın öldürülmesi yalnız ceza hukuku sonucu doğurmayabilir.
Sahipli bir hayvanın öldürülmesi veya yaralanması halinde hayvan sahibinin veteriner giderleri, tedavi masrafları ve olayın özelliklerine göre diğer zararları bakımından özel hukuk hükümleri de gündeme gelebilir.
Ceza davası ile maddi veya manevi tazminat talepleri aynı hukuki mekanizma değildir.
Bu nedenle hayvan sahibinin ceza soruşturması dışında ayrıca tazminat talep etmesinin mümkün olup olmadığı somut olayın şartlarına göre değerlendirilmelidir.
Hayvan Öldürme Suçunda Hapis Cezası Para Cezasına Çevrilir mi?
5199 sayılı Kanun m.28/A hayvan öldürme suçunda altı aydan dört yıla kadar hapis cezası öngörmektedir.
Kanun bu suç bakımından doğrudan “hapis veya adli para cezası” şeklinde seçimlik ceza öngörmemiştir.
Bununla birlikte mahkemenin sonuç olarak belirlediği ceza ve Türk Ceza Kanunu’nun genel hükümleri çerçevesinde kısa süreli hapis cezalarına ilişkin seçenek yaptırımların uygulanıp uygulanamayacağı somut dosyada ayrıca değerlendirilir.
Bu nedenle “hayvan öldürmenin cezası kesin olarak para cezasına çevrilir” denilmesi doğru değildir.
Hayvana İşkence Uzlaştırmaya Tabi mi?
5199 sayılı Kanun m.28/A’da düzenlenen hayvan öldürme ve işkence suçları, Ceza Muhakemesi Kanunu’ndaki genel uzlaştırma sisteminde açıkça uzlaştırmaya tabi suçlar arasında yer almamaktadır.
Ayrıca bu suçlarda 5199 sayılı Kanunda özel bir soruşturma sistemi düzenlenmiştir.
Bu nedenle failin “hayvan sahibine parasını ödeyeyim, dosya kapansın” yaklaşımı ceza soruşturmasını otomatik olarak sona erdirmez.
Hayvanın maddi değerinin karşılanması da işlenen suçun kendiliğinden ortadan kalktığı anlamına gelmez.
Hayvan Öldürme Suçunun Zamanaşımı
Ev hayvanı veya evcil hayvanı kasten öldürmenin cezasının üst sınırı dört yıldır.
Hayvana işkence suçunda ise üst sınır üç yıldır.
Türk Ceza Kanunu’nun genel dava zamanaşımı hükümleri dikkate alındığında bu suçlar bakımından kural olarak sekiz yıllık dava zamanaşımı gündeme gelebilir.
Bununla birlikte zamanaşımını kesen işlemler, failin yaşı ve diğer özel durumlar hesabı değiştirebilir.
Bu nedenle belirli bir olay bakımından zamanaşımı hesabının suç tarihinden itibaren yalnız basit matematikle yapılması doğru olmayabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Hayvan öldürmenin cezası kaç yıl?
Kanuni istisnalar dışında bir ev hayvanını veya evcil hayvanı kasten öldüren kişi altı aydan dört yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılabilir.
Sokak kedisini öldürmek suç mu?
Evet. Sahipsiz olması hayvanı koruma kapsamından çıkarmaz. Sokak kedisinin kasten öldürülmesi şartları oluştuğunda 5199 sayılı Kanun m.28/A kapsamında suçtur.
Sokak köpeğini öldürmek suç mu?
Özel kişinin kanuni bir yetki veya hukuka uygun neden bulunmaksızın sahipsiz köpeği kasten öldürmesi suç oluşturabilir. Bakımevlerinde kanunun öngördüğü ötanazi prosedürü bundan farklıdır.
Hayvana işkence cezası ne kadar?
Ev hayvanına veya evcil hayvana işkence eden veya acımasız ve zalimce muamelede bulunan kişi altı aydan üç yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır.
Hayvan dövmek suç mu?
Fiilin ağırlığına göre değişir. Basit kötü muamele idari yaptırım gerektirebilir. Davranış işkence veya acımasız ve zalimce muamele boyutuna ulaşmışsa adli suç oluşabilir.
2026 hayvana kötü davranma cezası ne kadar?
5199 sayılı Kanun m.14/a kapsamında hayvana kötü davranmak, dövmek, aç-susuz bırakmak ve bakımını ihmal etmek gibi fiiller için 2026 yılında hayvan başına 13.033 TL idari para cezası uygulanabilmektedir.
Hayvan zehirlemek suç mu?
Hayvanı öldürmek amacıyla zehir verilir ve hayvan ölürse kasten öldürme suçu gündeme gelebilir. Ölüm gerçekleşmese bile olayın niteliğine göre teşebbüs veya işkence hükümleri değerlendirilebilir.
Kendi köpeğini öldürmek suç mu?
Evet. Hayvanın sahibi olmak kanuni istisnalar dışında hayvanı öldürme hakkı vermez. Kanun sahibi tarafından işlenen suçları da kapsamaktadır.
Birden fazla hayvan öldürülürse ceza artar mı?
Suçun birden fazla hayvana karşı aynı anda işlenmesi halinde verilecek ceza yarı oranında artırılır.
Veteriner hayvana işkence ederse ceza artar mı?
M.28/A kapsamındaki suçun veteriner hekim veya kanunda belirtilen hayvan bakım ve koruma görevlilerince işlenmesi halinde ceza yarı oranında artırılır.
Hayvana eziyet nereye şikayet edilir?
Polis, jandarma, Cumhuriyet başsavcılığı ve Tarım ve Orman İl veya İlçe Müdürlüklerine başvurulabilir. M.28/A’da özel soruşturma şartları bulunduğundan Tarım ve Orman Müdürlüğünün sürece dahil edilmesi önemlidir.
Hayvan sahibi şikayetçi olmazsa dava açılmaz mı?
Her durumda hayır. 5199 sayılı Kanunda Tarım ve Orman il veya ilçe müdürlüğünün yazılı başvurusuna dayanan özel bir soruşturma sistemi bulunmaktadır. Sahipli hayvana karşı başka kişi tarafından işlenen belirli suçlarda hayvan sahibinin şikayeti de soruşturmayı başlatabilir. Suçüstünde genel hükümler uygulanır.
Belediyelerin hayvanlara ötanazi uygulaması suç mu?
Kanunun belirlediği şartlara, veterinerlik esaslarına ve 5199 ile 5996 sayılı kanunlardaki prosedüre uygun şekilde yapılan işlemler suç kapsamındaki kasten öldürmeden ayrılır. Kanuni şartlar dışında yapılan öldürme işlemleri ise ayrıca hukuki ve cezai değerlendirme gerektirebilir.
Hayvan Öldürme ve Eziyet Dosyalarında Deliller Hızla Korunmalı
Türkiye’de hayvanlara karşı ağır nitelikteki bazı fiiller artık yalnız idari para cezası gerektiren davranışlar değildir.
2021 yılında yapılan değişiklikle ev hayvanı veya evcil hayvanı kasten öldürmek, hayvana işkence etmek, hayvana cinsel saldırıda bulunmak ve hayvan dövüştürmek 5199 sayılı Kanunun 28/A maddesinde doğrudan suç olarak düzenlenmiştir.
Bunun yanında her kötü muamele adli suç niteliğinde değildir. Hayvanı dövmek, aç ve susuz bırakmak, aşırı sıcak veya soğuğa maruz bırakmak ve bakımını ihmal etmek gibi davranışlarda fiilin ağırlığına göre idari para cezası uygulanabilir. 2026 yılında bu kapsamdaki belirli kötü muamele fiilleri için hayvan başına 13.033 TL idari para cezası öngörülmektedir.
Fiil işkence veya acımasız ve zalimce muamele seviyesine ulaşmışsa altı aydan üç yıla kadar hapis cezası gündeme gelir. Hayvanın ölmesi halinde ise kanuni istisnalar dışında altı aydan dört yıla kadar hapis cezası söz konusu olabilir.
2024 yılında sahipsiz köpeklere ilişkin yapılan değişikliklerin de yanlış yorumlanmaması gerekir. 7527 sayılı Kanun, belirli şartlardaki hayvanlar bakımından bakımevlerinde uygulanacak özel ötanazi prosedürünü düzenlemiştir; vatandaşlara sahipsiz hayvanları öldürme yönünde genel bir yetki vermemiştir.
Hayvana karşı suç şüphesinde özellikle kamera görüntüsü, veteriner raporu, nekropsi ve toksikoloji bulguları, tanık bilgileri ve olay yerindeki maddi delillerin mümkün olan en kısa sürede korunması önemlidir.
Hayvan öldürme, hayvana eziyet, zehirleme veya işkence nedeniyle yürütülen ceza soruşturması hakkında dosyaya özgü değerlendirme için MDM Hukuk iletişim sayfası üzerinden iletişime geçilebilir.
Bu içerik 2026 yılı itibarıyla yürürlükteki mevzuat esas alınarak genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut olayın niteliği, hayvanın türü, fiilin ağırlığı ve kanuni istisnaların bulunup bulunmaması uygulanacak hükmü değiştirebilir.
Kaynaklar
Mevzuat Bilgi Sistemi – 5199 Sayılı Hayvanları Koruma Kanunu
TBMM – 7527 Sayılı Hayvanları Koruma Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun
Resmi Gazete – Hayvanların Korunması Hakkında Uygulama Yönetmeliği, 13 Aralık 2024
Tarım ve Orman Bakanlığı – 5199 Sayılı Hayvanları Koruma Kanunu
Tarım ve Orman Bakanlığı – 2026 Yılı Kurban Hizmetlerinin Uygulanmasına Dair Tebliğ



