Makale Başlıkları
Uyar Kaldır Sistemi kişilik haklarını korur. Kişilik hakkı, bir kişinin hukuk düzeni tarafından korunan, şahsına ait değerler üzerinde sahip olduğu hakları ifade eder. Bu haklar, kişilerin fiziksel, ruhsal ve sosyal bütünlüklerini kapsar. Kişilik hakları, yaşam hakkı, vücut bütünlüğü, onur ve şeref, özel hayatın gizliliği gibi temel haklardan oluşur.
Ayrıca bu haklar herkese karşı ileri sürülebilir. Yani, kişilik haklarının ihlal edilmesi durumunda, birey bu hakların korunmasını talep edebilir.
Kişilik hakları hem gerçek kişiler (insanlar) hem de tüzel kişiler (şirketler, dernekler vb.) tarafından sahip olunabilir. Ancak, gerçek kişilerin sahip olduğu yaşam hakkı ve vücut bütünlüğünü koruma hakkı, tüzel kişilere uygulanamaz. Tüzel kişilerin de şeref ve itibar gibi hakları korunur.
Kişilik Hakkı Ne Zaman Başlar?
Kişilik hakkı, gerçek kişiler için kişinin doğumu ile başlar ve ölümle sona erer. Ancak, kişinin cenazesi ve hatıraları da ölümden sonra bir süre korunur. Tüzel kişiler açısından ise, bu haklar tüzel kişiliğin kazanılmasıyla (örneğin şirketin kurulması) başlar. Tüzel kişiliğin sona ermesiyle birlikte sona erer.
Özetle, kişilik hakları, doğum anından itibaren herkese tanınan ve korunması gereken evrensel haklar olup, gerçek kişilere ve tüzel kişilere ait olabilir.
Kişilik Hakkının Nitelikleri Nelerdir?
Kişilik hakkı, kişinin doğuştan sahip olduğu ve insan olması nedeniyle tanınan haklardır. Bu hakların bazı temel nitelikleri şunlardır:
- Mutlak bir hak: Kişilik hakkı herkese karşı ileri sürülebilir. Herkes bu hakkın korunmasını talep etme yetkisine sahiptir.
- Devredilemez ve vazgeçilemez: Kişilik hakları kişiye sıkı sıkıya bağlı haklardır. Bu nedenle bu haklardan vazgeçmek veya başkalarına devretmek mümkün değildir.
- Koruyucu: Kişilik hakkı, kişinin fiziksel, psikolojik ve sosyal bütünlüğünü korumaya yönelik bir hak olup, her türlü saldırıya karşı korunur.
Uyar Kaldır Sistemi hukuki koruma sağlar.
Kişilik Hakkı Çerçevesinde Korunan Değerler:
Kişilik hakkı kapsamında korunan temel değerler şunlardır:
- Yaşam hakkı: Kişinin fiziksel varlığının korunmasıdır.
- Kişinin şeref ve haysiyeti: Bireyin toplum içindeki saygınlığını koruma hakkıdır.
- Özel hayat: Kişinin mahremiyetine saygı gösterilmesi ve özel hayatının korunmasıdır.
Kişilik Haklarına Yapılan Saldırının Hukuka Aykırılığını Ortadan Kaldıran Durumlar:
- Zarar görenin rızası: Eğer kişilik hakkı ihlal edilen kişi, yapılan müdahaleye rıza göstermişse, fiil hukuka uygun hale gelir.
- Üstün nitelikte özel yarar: Daha önemli bir hak korunuyorsa, kişilik hakkı ihlal edilmiş gibi görünse de hukuka aykırılık durumu ortadan kalkabilir. Bu korunan hak, ya zarar gören kişi ya da üçüncü bir kişi olabilir.
- Üstün nitelikte kamu yararı: Toplumun genel çıkarlarını ilgilendiren bir durum söz konusuysa, kişilik hakkına yapılan müdahale hukuka aykırılık teşkil etmeyebilir.
- Kanunun verdiği yetki: Bazı durumlarda kanun, belirli müdahaleleri hukuka uygun hale getirebilir. Örneğin, mahkeme kararıyla kişisel bilgilere erişim sağlanabilir.
Bu durumlar, kişilik hakkına yapılan müdahalenin hukuka uygun kabul edilmesini sağlar.
Kişilik Hakkına Saldırı Durumunda Başvuru Yolları:
Uyar Kaldır Sistemi kişilik hakları ihlallerini engeller.
Saldırıya Son Verilmesi (Durdurma Davası):
- Devam eden bir saldırı söz konusu olduğunda, mağdur saldırının sona erdirilmesi için durdurma davası açabilir. Bu davada amaç, hukuka aykırı bir davranışın devam etmesinin önlenmesidir. Kusur aranmaksızın, saldırının hukuka aykırı olduğunun tespiti ile durdurulması talep edilebilir.
Önleme Davası:
- Henüz bir saldırı gerçekleşmemiş ancak saldırının olma ihtimali bulunuyorsa, mağdur önleme davası açabilir. Bu davada iki şart aranır:
- Gerçekleşme ihtimali yüksek bir saldırı olması.
- Bu saldırının haksız olması.
Tespit Davası:
- Saldırının sona erdiği ancak etkilerinin sürdüğü durumlarda açılabilen bir davadır. Tespit davası, saldırının var olup olmadığını belirler ve saldırının tespiti ile birlikte, örneğin basın yoluyla yapılan bir saldırıda, tespit kararının yayımlanması da istenebilir.
Haklı Savunma:
- Eğer saldırıya karşı yasal yollar dışında da derhal müdahale gerekiyorsa, haklı savunma yoluyla kişi kendini savunma hakkına sahiptir. Bu yolla kişi, saldırıyı bizzat engelleyebilir.
Bu yollara başvurarak kişilik hakları koruma altına alınabilir ve saldırıya karşı hukuki çözüm sağlanabilir
Kişilik Hakları İnternet Yoluyla Nasıl Engellenir?
İnternetin yaygın kullanımı, kişilik haklarının ihlali konusunda yeni zorluklar ortaya çıkarmıştır. Kişilik hakları, internet üzerinden yapılan paylaşımlar, haberler, fotoğraflar ve içerikler yoluyla hızlı bir şekilde ihlal edilebilmektedir. Özellikle sosyal medya, bloglar ve haber siteleri üzerinden yapılan yayınlar, kişi hakkında asılsız iddiaların veya hakaretlerin yayılmasına neden olabilir. Bu gibi durumlarda kişilik haklarının korunması için çeşitli hukuki yollar mevcuttur.
Uyar Kaldır Sistemi internet hukuku kapsamında kullanılır.
İnternete Yüklenen İçeriklerin Kaldırılması ve Erişim Engeli
İnternet ortamında kişilik haklarına yapılan saldırıların önlenmesi için en yaygın kullanılan yöntem erişim engeli ve içeriğin kaldırılması talebidir. Türkiye’de bu işlemler, 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi Hakkında Kanun kapsamında düzenlenmiştir.
- Erişim Engeli: İnternet ortamında kişilik haklarına yapılan saldırılarda, mağdur kişi ya da kurum erişim engeli talebinde bulunabilir. Bu işlem, ilgili mahkemeden veya Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) üzerinden başlatılabilir.
- İçeriğin Kaldırılması: Eğer kişilik haklarını ihlal eden bir içerik internet sitesine yüklenmişse, mağdur kişi içerik sağlayıcısına başvurarak içeriğin kaldırılmasını talep edebilir. Mahkeme kararı ile de söz konusu içerik yayından kaldırılabilir.
İnternet Sitelerine Erişim Nasıl Engellenir?
Erişim engelleme, internet ortamında yapılan hukuka aykırı eylemlere karşı alınan bir tedbirdir. Bu tedbir şu şekillerde uygulanabilir:
- Mahkeme Kararıyla Erişim Engeli: Kişilik haklarına yönelik ihlallerde, mağdur Sulh Ceza Hakimliği’ne başvurarak bir içerik için erişim engelleme talebinde bulunabilir. Eğer mahkeme ihlalin varlığını tespit ederse, ilgili içerik veya web sitesine erişim engellenir.
- 5651 Sayılı Kanun Kapsamında Erişim Engeli: Türkiye’de, özellikle çocukların, gençlerin ve ailelerin korunması amacıyla çeşitli içeriklere erişim engeli getirilebilir. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) tarafından ilgili içerik ve sitelere engelleme işlemleri yapılabilir.
Uyar Kaldır Sistemi erişim engelleme prosedürünü içerir.
Kişilik Hakkı İhlalinde Hukuki Yollar
Erişim engeli dışında, kişilik haklarına yönelik saldırılar için hukuki yollara başvurulabilir:
- Tazminat Davası: Kişilik haklarının ihlali nedeniyle maddi ve manevi zarar gören kişi, bu zararların karşılanması için tazminat davası açabilir.
- Ceza Davası: Kişilik haklarına yönelik ağır saldırılarda, kişi aynı zamanda ceza davası da açabilir. Bu durumda, saldırgan cezai yaptırımlarla karşılaşabilir.
Sonuç olarak, internet üzerinden kişilik haklarına yapılan saldırılar, hızlı bir şekilde yayılma potansiyeline sahip olduğu için mağdur kişi bu durumu önlemek amacıyla erişim engeli, içeriğin kaldırılması, ve gerekirse tazminat yollarına başvurabilir.
Uyar – Kaldır Sistemi Nedir?
Uyar-kaldır sistemi, 5651 sayılı İnternet Kanunu’nun 9. maddesi uyarınca internet ortamında kişilik haklarına yapılan saldırılarla mücadelede kullanılan bir mekanizmadır. Bu sistem, kişilik haklarının ihlal edildiği durumlarda, içerik sağlayıcısına yapılan bir uyarı ile ihlal edici içeriğin kaldırılmasını talep etme esasına dayanır.
Uyar – Kaldır Sistemi Nasıl İşler?
- İçerik Sağlayıcıya Başvuru: Kişilik haklarını ihlal eden içeriği paylaşan içerik sağlayıcıya başvuru yapılarak, söz konusu içeriğin kaldırılması talep edilir.
- Yer Sağlayıcıya Başvuru: Eğer içerik sağlayıcıya ulaşılamazsa, ihlal eden içeriğin yer aldığı web sitesi veya platformun yer sağlayıcısına başvurulabilir. Yer sağlayıcı da içerik sağlayıcıya benzer şekilde içerikleri kaldırabilir.
- Doğrudan Sulh Ceza Hakimliğine Başvuru: Eğer içerik sağlayıcı veya yer sağlayıcıya başvuru yapılamaz ya da sonuç alınamazsa, mağdur kişi doğrudan Sulh Ceza Hakimliği’ne başvurarak, içeriğin kaldırılmasını talep edebilir.
Bu sistem, demokratik devletlerde yaygın olarak kullanılan bir yöntemdir ve internet ortamında kişilik haklarının korunmasına yönelik etkili bir çözüm sağlar.
İçeriğin Kaldırılması İçin Ortada Suç Olmalı mı?
Hayır, içeriğin kaldırılması için açıkça bir suç bulunması gerekmez. İnternet üzerinden kişilik hakkı ihlali yapılması yeterlidir. Erişim engelleme kararları bir tedbir niteliğindedir, dolayısıyla ihlale dair yeterli şüphe mevcutsa yetkili makamlar tarafından içerik kaldırılabilir. Eğer daha sonra kişilik hakkı ihlalinin olmadığı anlaşılırsa, engelleme tedbiri kalkar ve erişim tekrar sağlanır.
Erişim Engelleme Kararlarının Hukuki Niteliği
Erişim engelleme kararları, bir yaptırım değil, koruma tedbiri olarak kabul edilir. Bu tedbir, kişilik haklarına yönelik ihlalleri durdurmayı ve kamunun bu ihlallerden zarar görmesini önlemeyi amaçlar. Tedbir geçici olup, ihlal durumu ortadan kalktığında ya da mahkeme aksini tespit ettiğinde kaldırılabilir. Amaç, internet ortamında işlenen haksız fiillerin önlenmesidir.
5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK)
5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) ile düzenlenmiştir. Türkiye’de fikir ve sanat eserlerinin korunması amacıyla hazırlanmış bir yasadır. Bu kanun, eser sahiplerinin ve eserle ilgili diğer hak sahiplerinin haklarını düzenler ve koruma altına alır. 5846 sayılı kanun, eserlerin izinsiz kullanımını, kopyalanmasını ve yayılmasını engelleyerek, eser sahiplerine maddi ve manevi haklar sağlar.
Kapsamı ve Temel Konular:
- Eser Türleri:
- Edebi eserler: Yazılı ve sözlü anlatımla oluşturulmuş eserler.
- Güzel sanat eserleri: Resim, heykel gibi sanat eserleri.
- İlim ve edebiyat eserleri: Kitaplar, makaleler, şiirler, bilgisayar yazılımları vb.
- Müzik eserleri: Şarkılar, besteler.
- Sinema eserleri: Film ve video yapımları.
Haklar:
- Maddi haklar: Eser sahibine eseri çoğaltma, yayma, dağıtma ve ticari olarak kullanma yetkisi verir.
- Manevi haklar: Eser sahibinin eserin üzerinde adının belirtilmesini, eserin içeriğinde değişiklik yapılmamasını ve eserin saygı ile kullanılmasını sağlar.
Koruma Süresi:
- Eser sahibinin yaşamı boyunca ve ölümünden itibaren 70 yıl süreyle eser üzerindeki haklar korunur. Bu sürenin dolmasından sonra eserler kamu malı haline gelir ve herkes tarafından serbestçe kullanılabilir.
İzinsiz Kullanım ve Yaptırımlar:
- Eserlerin izinsiz kullanımı, kopyalanması ve yayılması durumunda hukuki ve cezai yaptırımlar uygulanır. Eser sahibinin onayı olmadan eser kullanımı, tazminat ve ceza davalarıyla sonuçlanabilir.
5846 sayılı kanun, eser sahiplerinin haklarını koruyarak, fikir ve sanat dünyasındaki üretkenliği teşvik etmeyi amaçlar ve teknolojik gelişmelere uyum sağlamak için zamanla güncellenmiştir.
5651 sayılı kanun, “yayınlar yoluyla işlenen suçlarla mücadele edilmesi hakkında kanun” olarak bilinir. özellikle internet ortamında gerçekleşen suçları kontrol altına almak amacıyla düzenlenmiştir. Bu kanun, internet üzerinden yayılan içeriklerin denetimi ve suçların önlenmesi için geniş kapsamlı hükümler içerir.
Kanun, internet üzerindeki suçlarla etkin bir şekilde mücadele edilmesi amacıyla “içerik sağlayıcısına verilen hizmetin” denetimini de kapsamaktadır. Yasa, içerik sağlayıcıların sorumluluklarını düzenleyerek, bu sağlayıcılar üzerinden yayılan hukuka aykırı içeriklerin kaldırılmasına yönelik prosedürler belirler.
Ayrıca, bu kanun çerçevesinde yayınlar yoluyla işlenen suçlarla mücadele amacıyla, ilgili kişi veya kurumların başvurusu üzerine mahkemeler veya Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) tarafından içeriğe erişim engelleme kararları verilebilir. Kanun, internet ortamında kişilik haklarının korunması ve suçların önlenmesi için güçlü bir yasal çerçeve sunmaktadır.
Telif Hakkı İhlali Bildirimi İçin Korsan İhbar Sistemi Olan Siteler
Birçok büyük platform, telif hakkı ihlallerinin bildirilmesi için kullanıcılarına özel bildirim formları ve sistemler sunmaktadır. Bu bildirimler, telif hakkı ihlaline konu olan içeriğin hızla kaldırılmasına olanak sağlar. Aşağıda, popüler platformlar için korsan ihbarı yapabileceğiniz linkler yer almaktadır:
- Facebook: Facebook Telif Hakkı Bildirim Formu
- Google (YouTube, Blogger, Google Play, vb.): Google Telif Hakkı Bildirimi
- Yandex: Yandex Telif Hakkı İhlali Bildirimi
- Twitter: Twitter Telif Hakkı Şikayeti
- Instagram: Instagram Telif Hakkı Bildirimi
- LinkedIn: LinkedIn Telif Hakkı Bildirimi
Bu platformlara ek olarak, şikayetlerinizi doğrudan iletebileceğiniz ve yasal süreç başlatabileceğiniz formlar bulunmaktadır. Hak ihlalleri karşısında hızlı bir çözüm elde etmek için her platformun prosedürüne uygun şekilde hareket etmeniz önemlidir.
Uyar Kaldır Sistemi hukuka aykırı içeriklerin kaldırılmasını sağlar.
Emsal Kararlar Erişim Engellenmesi ve Kişilik Hakları
İnternet üzerinden kişilik haklarına yapılan saldırılarda erişim engelleme kararları, 5651 sayılı Kanun’un 9. maddesi uyarınca alınmaktadır. Uyar Kaldır Sistemi içeriğin kaldırılması başvurusunu içerir. Emsal kararlara göre:
- Yargıtay 19. Ceza Dairesi, E. 2019/30412 K. 2019/10747 T. 9.7.2019: Bu kararda, 5651 sayılı Kanun’un değişikliklerinden sonra erişim engelleme talepleri, içerik sağlayıcı ve yer sağlayıcıya yöneltilmektedir.
Erişim engelleme, yalnızca kişilik hakkının ihlaline neden olan bölüm veya URL için uygulanmalıdır. Tüm siteyi engellemek, ancak başka bir çözüm bulunamazsa mümkündür. Bu davada, içerik sağlayıcı sorumluluğunun ortadan kalktığı sonucuna varılmış ve sanığın beraatine karar verilmiştir.
- Yargıtay 19. Ceza Dairesi, E. 2021/256 K. 2021/2774 T. 10.3.2021: Bir başka emsal karar, https uzantılı URL’ler nedeniyle erişim engelleme talebinin reddedilmesine dair.
Yargıtay, kararın infazına ilişkin teknik gerekçelerin Sulh Ceza Hakimliği’nin konusu olmadığını, kişilik haklarının ihlal edilip edilmediğinin araştırılması gerektiğini belirtmiştir. İtirazın gerekçesiz biçimde reddedilmesi hukuka aykırı bulunmuş ve kanun yararına bozma istemi kabul edilmiştir.
