Aile Hukuku

Vasilik Nedir?

vasilik-nedir

Nedir?

Nedir? Kimler Vesayet Altına Alınır?

Vesayet, kişilerin devlet tarafından korunmasını, iş ve işlemlerinin denetim altında olmak koşuluyla tayin edilen kişilerce veya organlarca yapılmasını sağlayan hukuki bir kurumdur. Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre Sulh Hukuk Mahkemeleridir. Türk Medeni Kanununa göre vesayet altına alınacak kişiler şunlardır:

  • 18 yaşından küçük olup, velayet altında olmayan kişiler,
  • Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı olan kişiler,
  • Savurganlık, alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı, kötü yaşama tarzı veya malvarlığını kötü yönetme niteliklerine sahip kişiler,
  • Bir yıl veya daha uzun süreli özgürlüğü bağlayıcı bir cezaya mahkûm olan kişiler,
  • Yaşlılık, engellilik, deneyimsizlik veya ağır hastalık halinde olan kişiler.

Kime Denir?

Kanunda vasinin görevleri ve yetkilerine değinilmesine karşın vasinin tanımı yapılmamıştır. Ancak kanunun lafzından yola çıkılarak bir tanım yapılabilir. Buna göre vesayet makamı tarafından belirli bir süre için tayin edilen, kanunun çizdiği sınırlar çerçevesinde, vesayet makamının talimatlarına uygun olarak vesayet altındaki kişinin şahıs ve malvarlığı ile ilgili bütün menfaatlerini korumak ve hukukî işlemlerde onu temsil etmekle yükümlü olan kişiye vasi denir.

Vasi Kim Olabilir? Vasilik ?

TMK hükümlerine göre vasilik şartlarını taşımak kaydıyla vesayet altına alınacak kişinin eşi veya yakın hısımlarından biri vasilik için öncelikle tercih edilir. Vasi tayin edilecek kişinin yerleşim yerinin vesayet altına alınan kişinin yerleşim yeri ile yakınlığı, vasi ile vesayet altına alınan arasındaki güven ilişkisi, vasinin empati yapabilmesi ve aralarında menfaat çatışmasının olmaması gibi kriterler ile TMK’da sayılan başkaca engellerin bulunmaması vasi tayininde göz önünde bulundurulur. Kanunda eski eşin vasi olamayacağı yönünde bir hüküm yoktur. Dolayısıyla menfaat çatışması olmaması ve kişinin istemesi durumunda eski eş vasi olabilir.

Vasinin Görev ve Yetkileri Nelerdir?

Vasi vesayet altındaki kişiyi korumak ve bütün kişisel işlerinde ona yardım etmekle görevlidir. Ayrıca vasi görevinin başlamasından itibaren yöneteceği mal varlığı için defter tutar. Kendi kusuru sonucu vesayet altındaki kişiye verdiği zarardan dolayı sorumludur. Kişiye sıkı sıkıya bağlı olan hakların vasi tarafından kullanılması mümkün değildir. Vasinin izni alınması gereken tasarruflarda vasiden habersiz hareket edilmiş olması durumunda yapılan işlem, vasi icazet verene kadar geçersizdir. Vasinin icazet vermesi durumunda işlem baştan itibaren geçerli hale gelir. Buna karşın bazı tasarruflarda bulunabilmek için vesayet makamından izin alınması gerekmektedir.  Görevi sona eren vasi, görev süresindeki yönetimle ilgili son raporu ve kesin hesabı vesayet makamına vermekle yükümlüdür. Bunun yanı sıra malvarlığını vesayet altındaki kişiye, mirasçılarına veya yeni vasiye teslim edilmek üzere hazır bulundurmak zorundadır.

Vesayet Makamının İzninin Alınması Gereken Tasarruflar

TMK hükümleri gereğince bazı durumlarda vesayet altındaki kişinin tasarrufta bulunulabilmesi için vesayet makamının izninin alınması gerekli görülmüştür. Bunun sebebi ise vesayet altına alınan kişinin şahıs ve mal varlığının korunmasını sağlamaktır. Buna göre aşağıda sayılan durumlarda tasarrufta bulunabilmek için vesayet makamının izninin alınması gereklidir:

  • Taşınmazların alımı, satımı, rehnedilmesi ve bunlar üzerinde başka bir aynî hak kurulması,
  • Olağan yönetim ve işletme ihtiyaçları dışında kalan taşınır veya diğer hak ve değerlerin alımı, satımı, devri ve rehnedilmesi,
  • Olağan yönetim sınırlarını aşan yapı işleri,
  • Ödünç verme ve alma,
  • Kambiyo taahhüdü altına girme,
  • Bir yıl veya daha uzun süreli ürün ve üç yıl veya daha uzun süreli taşınmaz kirası sözleşmeleri yapılması,
  • Vesayet altındaki kişinin bir sanat veya meslekle uğraşması,
  • Acele hâllerde vasinin geçici önlemler alma yetkisi saklı kalmak üzere, dava açma, sulh olma, tahkim ve konkordato yapılması,
  • Mal rejimi sözleşmeleri, mirasın paylaştırılması ve miras payının devri sözleşmeleri yapılması,
  • Borç ödemeden aciz beyanı,
  • Vesayet altındaki kişi hakkında hayat sigortası yapılması,
  • Çıraklık sözleşmesi yapılması,
  • Vesayet altındaki kişinin bir eğitim, bakım veya sağlık kurumuna yerleştirilmesi,
  • Vesayet altındaki kişinin yerleşim yerinin değiştirilmesi.

Vasi, Vasilik Görevini Kabul Etmek Zorunda Mıdır?

TMK md.413 uyarınca vasilik görevini yapabilecek niteliklere haiz olan her ergin, vasi tayin edildiği takdirde ve vasiliğe engel nedenleri yoksa vasiliği kabul etmek zorundadır. Yine TMK hükümlerine göre vesayet altına alınacak kişiyle aynı evde yaşayanlar vasilik görevini kabul etmek zorundadır. TMK md.418’de vasiliğe engel durumlar sıralanmıştır fakat bu hususlar hâkim tarafından resen gözetilmez. Dolayısıyla taraflar tarafından ileri sürülmesi gerekmektedir.

Vasilik Görevi Ne Kadar Sürmektedir?

Vesayet altına alınan kişiye vasi Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından 2 yıl için görevlendirilir. Her defasından 2 yıllık olmak üzere görev uzatılabilir. Mahkeme tarafından vasilik görevinin uzatılmaması durumunda vasilik kendiliğinden son bulur. 4 yılını dolduran vasi vasilikten kaçınabilir.

Vasinin Değiştirilmesini Kimler Talep Edebilir? Vasilik İptali Nasıl Yapılır?

TMK’ nın 438.maddesine göre vesayet altındaki kişinin ayırt etme gücüne sahip olması durumunda vesayet altındaki kişi veya her ilgili vasinin görevden alınmasını sulh hukuk mahkemesinden isteyebilir. Vasinin görevden alınabilmesi için vesayet altındaki kişiyle menfaatinin çatışması yeterlidir. Bunun yanı sıra görevi savsaklaması, yetkilerini kötüye kullanması, güveni sarsıcı davranışlarda bulunması veya borç ödemeden acze düşmesi sebebiyle de vasinin görevden alınabilmesi mümkündür. Görevden almayı gerektiren bir sebebin varlığını başka bir yoldan öğrenen vesayet makamı vasiyi resen görevden almak zorundadır. Vesayet makamı görevden almadan önce gerekli araştırmayı yapar ve vasiyi dinler.

Dilekçe Örneği

Scroll Up