Yurt Dışındaki Boşanmanın Türkiye’de Tanınması (2026)

Yurt dışındaki boşanmanın Türkiye’de tanınması, yabancı bir ülkede verilen boşanma kararının Türk hukukunda da sonuç doğurabilmesi için yetkili Türk mahkemesinden alınması gereken hükümdür. Konu, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunda (MÖHUK) düzenlenmiştir. Yurt dışında boşanan eşlerin Türkiye’de nüfus kaydında hâlâ evli görünmesi, yeniden evlenme, miras, nafaka ve soyadı gibi pek çok alanda sorun doğurabilir. Bu yazıda tanıma davasının şartları, görevli ve yetkili mahkeme, gerekli belgeler, süreç ve sonuçları 2026 itibarıyla açıklanmaktadır.

Konuyla ilgili olarak yabancı uyruklu eşten boşanma davası, anlaşmalı boşanma protokolü ve aile hukuku sayfaları da incelenebilir.

Yurt Dışında Verilen Boşanma Kararı Türkiye’de Neden Tanınmalıdır?

Bir devletin mahkeme kararı, kural olarak yalnızca o devletin ülkesinde sonuç doğurur. Buna kanunların ülkesellik ilkesi denir. Yabancı mahkeme kararının Türkiye’de de hüküm ifade edebilmesi için Türk mahkemesinin bu kararı tanıması ya da tenfiz etmesi gerekir. Türk vatandaşı olan veya Türkiye’de nüfus kaydı bulunan kişiler bakımından yurt dışındaki boşanma kararı tanınmadıkça nüfus kayıtları güncellenmez, kişi Türk kayıtlarında evli görünmeye devam eder.

Tanınmamış bir boşanma kararının pratik sonuçları şunlardır:

• Nüfus kaydında medeni hâl bilgisinin “evli” olarak kalması.
• Türkiye’de yeniden evlenme işlemlerinin evlenme engeli nedeniyle yapılamaması.
• Miras hukukunda önceki eşin hâlâ yasal mirasçı sayılması riski.
• Kadının soyadının kaydı bakımından belirsizlik ve soyadı işlemlerinde güçlük.
• Eş ve çocuklara ilişkin kayıt ve belge işlemlerinde uyuşmazlık.

Tanıma ve Tenfiz Arasındaki Fark Nedir?

Tanıma, yabancı mahkeme kararının Türkiye’de hukuki sonuç doğurmasının kabulüdür; kararın içerdiği durumun Türk hukuk düzeninde de geçerli sayılması anlamına gelir. Tenfiz ise kararın Türkiye’de cebri icra yoluyla uygulanabilir hâle getirilmesidir. Hükmün içeriği belirleyici olur:

Uygulamada çoğu boşanma kararı hem boşanma hem de nafaka veya velayet hükümleri içerir. Bu durumda tanıma ve tenfiz talepleri aynı dilekçede birlikte ileri sürülebilir. Yalnızca nüfus kaydının düzeltilmesi hedefleniyorsa tanıma davası yeterlidir.

Tanıma Kararı İçin Aranan Şartlar Nelerdir?

MÖHUK’un tenfize ilişkin hükümleri, tanıma bakımından da uygulanır. Yabancı ilamın tanınabilmesi için başlıca şartlar şunlardır:

• Kararın, verildiği ülkenin hukukuna göre kesinleşmiş olması.
• Kararın Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine giren bir konuda verilmemiş olması.
• Karar verilen ülke ile Türkiye arasında, kanunun aradığı ölçüde karşılıklılık (mütekabiliyet) bulunması.
• Kararın Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmaması.
• Karşı tarafın savunma hakkının korunmuş olması; özellikle davetiyenin usulüne uygun tebliğ edilmesi.
• Aynı konuda Türk mahkemesinde açılmış derdest bir dava veya verilmiş kesin bir hüküm bulunmaması.

Kamu düzeni kavramı, Türk hukukunun temel ilkeleri ile Anayasa’nın güvence altına aldığı hakları ifade eder. Örneğin bir eşin savunma hakkının kullandırılmadığı, kararın yokluğunda ve tebliğ yapılmadan verildiği hâllerde tanıma talebi reddedilebilir. Bunun yanı sıra çok eşliliğe ya da tek taraflı ve gerekçesiz talakı esas alan kararlar, Türk kamu düzenine aykırı bulunabilir. Her olayda kararın niteliği ve verildiği ülkenin hukuku ayrı ayrı incelenmelidir.

Görevli ve Yetkili Mahkeme Hangisidir?

Boşanmanın tanınması aile hukukuna ilişkin bir uyuşmazlık olduğundan görevli mahkeme aile mahkemesidir. Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi bu sıfatla görev yapar. Yetkili mahkeme, karşı tarafın yerleşim yeri veya Türkiye’deki nüfus kaydının bulunduğu yer mahkemesidir; bu yerlerin bulunmaması durumunda davacının yerleşim yeri esas alınabilir. Yetki ve görev kuralları MÖHUK ve Aile Mahkemelerinin Kuruluşu, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun hükümleriyle belirlenir.

Tanıma davasının açılması için kanunda bir hak düşürücü süre öngörülmemiştir. Bu nedenle karar üzerinden uzun yıllar geçmiş olsa bile tanıma talebinde bulunulabilir. Ancak kararın kesinleşmiş olması ve belgelerinin tamamlanabilmesi şartı devam eder. Uzun zaman geçtiğinde ilgili ülke mahkemesinden kesinleşme şerhi alınması güçleşebilir; bu sebeple belgelerin erken temin edilmesi önemlidir.

Tanıma Davası İçin Gerekli Belgeler Nelerdir?

Belgelerin eksiksiz hazırlanması, davanın gereksiz yere uzamasını önler. Mahkeme, dilekçeyle sunulan belgeleri inceler; eksik belgeyi tamamlaması için davacıya kesin süre verir. Süre içinde tamamlanmayan belgeler nedeniyle dava usulden reddedilebilir.

Tanıma Davası Nasıl İlerler?

• Dava dilekçesinin hazırlanması: Dilekçede taraflar, yabancı mahkeme kararının künyesi, tanıma talebi ve delil listesi yer alır.
• Belgelerin sunulması: Onaylı karar örneği, kesinleşme şerhi, tercümeler ve diğer belgeler dosyaya eklenir.
• Davalıya tebligat: Diğer eşe, yabancı ülkede ise uluslararası tebligat yoluyla davetiye gönderilir; bu aşama süreyi uzatabilir.
• Duruşma ve inceleme: Mahkeme tanıma şartlarının oluşup oluşmadığını, kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığını ve karşılıklılığı inceler.
• Karar: Şartlar oluşmuşsa mahkeme tanıma kararı verir; karar temyiz ve istinaf yollarına tabidir.
• Kesinleşme ve nüfus kaydı: Karar kesinleştikten sonra nüfus müdürlüğüne bildirilir ve medeni hâl kaydı güncellenir.

Eşler anlaşmalıysa ve davalı taraf dava dilekçesinin tebliğinden sonra tanıma talebine itiraz etmiyorsa süreç kısalabilir. Buna karşın diğer eşin adresinin belirlenememesi durumunda tebligat güçlükleri ortaya çıkar ve yargılama uzayabilir.

Karşılıklılık (Mütekabiliyet) Şartı Nasıl Aranır?

Karşılıklılık, kararın verildiği ülkenin de Türkiye’de verilen benzer kararları tanıyıp tanımadığının araştırılmasıdır. MÖHUK bu şartı tenfiz bakımından öngörmüş, tanıma bakımından da uygulanmasını kabul etmiştir. Karşılıklılık, kanuni veya fiili nitelikte olabilir; yabancı ülkenin hukukunda Türk mahkeme kararlarının tanınmasına imkân veren bir hüküm bulunması ya da uygulamada tanınıyor olması yeterlidir. Mahkeme, karşılıklılığın bulunup bulunmadığını Adalet Bakanlığından sorabilir. Bu araştırma, dosyanın sonuçlanma süresini etkileyen bir unsurdur.

Boşanma kararının tanınmasında karşılıklılığın aranıp aranmayacağı, Türk vatandaşı olan eşlerin durumunda ayrıca tartışılır. Anlaşmalı boşanmalarda, tarafların iradeleri ve kamu düzeni ölçütü öne çıkar. Bu nedenle somut olayda ilgili ülke mevzuatı ve güncel yargı uygulaması birlikte incelenmelidir.

Kamu Düzeni Denetimi Neleri Kapsar?

Türk mahkemesi, yabancı kararın esasını yeniden incelemez; yalnızca tanıma şartlarının varlığını denetler. Bu denetim, kararın sonucunun Türk hukukunun temel değerleriyle çelişip çelişmediği ile sınırlıdır. Kamu düzeni kapsamında mahkemenin değerlendirdiği başlıca konular şunlardır: tarafların adil yargılanma hakkının korunması, boşanma sebebinin kişilik haklarına ve eşitlik ilkesine aykırı olmaması ve çocuğun menfaatinin gözetilmesi. Yabancı mahkeme kararında çocuğun velayeti düzenlenmişse, Türk mahkemesi bu hükmün çocuğun üstün yararına aykırı olup olmadığını denetleyebilir.

Kamu düzenine aykırılık hâlinde kararın yalnızca aykırı kısmının tanınmaması da mümkündür. Böyle bir hâlde boşanma hükmü tanınırken nafaka veya velayet hükmünün tenfizi reddedilebilir.

Tanıma Kararının Sonuçları Nelerdir?

• Boşanma, Türkiye’de de hukuki sonuç doğurur ve nüfus kaydında medeni hâl “boşanmış” olarak güncellenir.
• Eşler Türkiye’de yeniden evlenebilir; önceki evliliğin devam ettiği yönündeki engel ortadan kalkar.
• Miras hukukunda eşin yasal mirasçılık sıfatı, boşanma kararının kesinleştiği tarihten itibaren sona erer.
• Kadının soyadı konusunda Türk Medeni Kanunu’ndaki kurallar uygulanır.
• Tenfiz talebi kabul edilmişse nafaka, tazminat ve diğer icra edilebilir hükümler Türkiye’de icra takibine konu edilebilir.

Tanıma kararı, boşanmanın kesinleşme tarihindeki hukuki sonuçlarını yeniden doğurur. Karar kesinleştikten sonra nüfus müdürlüğüne başvurularak kayıt güncellemesi yapılır. İşlem, elektronik ortamda yürütülen nüfus kayıt sistemi üzerinden tamamlanır.

Yabancı Ülkede Boşanmış Olup Türkiye’de Yeniden Evlenmek İsteyenler Ne Yapmalıdır?

Türkiye’de yeniden evlenmek isteyen kişi, medeni hâlinin “bekâr” ya da “boşanmış” olarak nüfus kayıtlarına işlenmesini sağlamalıdır. Boşanma kararı tanınmadan evlenme memurluğuna başvurulduğunda, nüfus kaydında evli görünmesi nedeniyle evlenme işlemi yapılmaz. Yurt dışında yeniden evlenmiş olanlar bakımından ise önceki evliliğin geçerli şekilde sona erip ermediği ayrıca önem taşır. Bu nedenle tanıma davasının, yeni evlilik planlanmadan önce açılması ve sonuçlandırılması yerinde olur.

Kararın tanındığına dair mahkeme ilamı, evlenme dosyasına eklenir. İlamın kesinleşme şerhi taşıması gerekir. Bu belge olmadan nüfus müdürlükleri kaydı güncellemez.

Tanıma Davasında Sık Karşılaşılan Sorunlar Nelerdir?

• Kesinleşme şerhinin yabancı mahkemeden alınamaması veya kararın kesinleşmediğinin anlaşılması.
• Apostil şerhinin bulunmaması ve yeminli tercümenin eksik olması.
• Diğer eşin adresinin bilinmemesi nedeniyle tebligatın yapılamaması.
• Boşanmanın yabancı bir idari makam veya dinî merci tarafından yapılmış olması ve makamın yetkisinin ispat edilememesi.
• Boşanma kararının Türkiye’de daha önce açılmış bir boşanma davasıyla çelişmesi.

Bu sorunlar, dava sürecinin uzamasına yol açar. Somut olayda değerlendirme belgeler incelenerek yapılmalıdır. Türkiye’deki mahkeme kararlarına ve ilgili kanun metinlerine Adalet Bakanlığı internet sitesinden ulaşılabilir.

Tanınan Boşanma Kararının Nafaka, Velayet ve Mal Rejimi Üzerindeki Etkisi Nedir?

Boşanma kararının tanınması, yalnızca evlilik bağının sona ermesini kapsar. Yabancı kararda düzenlenen nafaka, maddi ve manevi tazminat, velayet, kişisel ilişki ve mal rejiminin tasfiyesi gibi hükümlerin Türkiye’de icrası için ayrıca tenfiz talebinde bulunulması gerekir. Tenfiz kararı verilmeden bu hükümler Türkiye’de doğrudan icra takibine konu edilemez. Tenfiz kararı verildiğinde ise yabancı ilam, Türk mahkeme ilamı gibi icra edilebilir hâle gelir ve İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre takip yapılabilir.

Velayete ilişkin hükümlerde mahkeme, çocuğun üstün yararını ve Türk hukukunun temel ilkelerini gözetir. Çocuğun Türkiye’de yaşaması, yabancı ülkedeki velayet kararının uygulanmasını güçleştirebilir. Bu tür durumlarda Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası çocuk kaçırma ve velayet sözleşmeleri de gündeme gelebilir. Velayete ilişkin hükmün tenfizi talep edilmeden önce çocuğun mevcut durumu ve yerleşim yeri mutlaka değerlendirilmelidir.

Mal rejiminin tasfiyesine ilişkin yabancı hükümler de tenfize konu olabilir. Yabancı ülke mahkemesinin mal paylaşımı hakkında verdiği kararın Türkiye’deki taşınmazları etkilemesi hâlinde, Türk mahkemelerinin münhasır yetkisi meselesi ayrıca incelenir. Türkiye’deki taşınmazlar üzerindeki ayni haklar bakımından yetki, Türk mahkemelerine aittir; bu nedenle bu tür hükümlerin tenfizi sınırlı olabilir.

Çocukların Nüfus Kaydı ve Soyadı Bakımından Hangi Sonuçlar Doğar?

Boşanma kararının tanınması, çocukların nüfus kayıtlarında ana ve baba bilgilerini değiştirmez; ancak velayet düzenlemesi ve kişisel ilişki hükümleri, kayıtlarla birlikte kullanılan belgelere yansıyabilir. Boşanan kadının soyadı konusunda Türk Medeni Kanunu’nun 173. maddesi uygulanır. Bu hükme göre kadın, boşanma hâlinde evlenmeden önceki soyadını yeniden alır; ancak evlilik öncesindeki soyadı ile birlikte kocasının soyadını kullanmakta menfaati olduğunu ispat ederse hâkimden bu yönde izin isteyebilir. Yabancı mahkeme kararında soyadına ilişkin bir düzenleme yer alıyorsa bu hüküm Türk kamu düzeni ile birlikte değerlendirilir.

Boşanma sonrasında çocuğun ikamet ettiği ülke ve velayetin kimde olduğu, çocuğun pasaport, kimlik ve yurt dışı çıkış işlemlerinde önem taşır. Bu nedenle tanıma davasında kararın velayet bölümünün de dilekçede açıkça belirtilmesi, sonradan doğabilecek sorunları önler.

Yabancı Kararda Ortak Yerleşim Yeri ve Uygulanacak Hukuk Sorunu Nasıl Değerlendirilir?

Tanıma davasında Türk mahkemesi, yabancı mahkemenin hangi hukuku uyguladığını değil, kararın sonucunun Türk kamu düzenine aykırı olup olmadığını denetler. Türk hukuku boşanmada uygulanacak hukuku MÖHUK’un ilgili hükümleriyle belirlese de, yabancı mahkemenin farklı bir hukuku uygulamış olması tek başına tanımaya engel değildir. Esasa ilişkin bir denetim yapılmaz; kararın esasının doğru olup olmadığı yeniden incelenmez. Bu ilke, yabancı mahkeme kararlarının esasının denetlenmemesi (révision au fond yasağı) olarak bilinir.

Bu ilkenin bir sonucu olarak, yabancı mahkemenin delil değerlendirmesi, boşanma sebeplerinin ispatı ve kusur tespiti Türk mahkemesince yeniden ele alınmaz. Mahkeme yalnızca tanıma şartlarının varlığını ve kararın kamu düzenine uygunluğunu inceler.

2026 Yılı İçin Dikkat Edilmesi Gereken Güncel Noktalar

Yargılama giderleri, harçlar ve vekâlet ücretleri her yıl yeniden belirlenir; güncel tutarlar için Adalet Bakanlığı ve Gelir İdaresi Başkanlığının yıllık tarifeleri esas alınmalıdır. Elektronik tebligat, UYAP üzerinden dosya takibi ve e-Devlet üzerinden nüfus kaydı sorgulama imkânı, tanıma sürecinin yürütülmesini kolaylaştırmaktadır. Yurt dışında düzenlenen belgelerin apostil ve tercüme işlemleri ise ülkeden ülkeye farklılık gösterdiğinden, ilgili ülkenin güncel usulü öğrenilmelidir.

Tanıma Davasında Yargı Yolları ve Karar Sonrası İşlemler Nelerdir?

Aile mahkemesinin tanıma kararına karşı, kararın tebliğinden itibaren kanunda öngörülen süre içinde istinaf yoluna başvurulabilir. İstinaf incelemesi sonucunda verilen karar, kanunda sayılan hâllerde temyize de konu olur. Karar kesinleştikten sonra mahkeme kalemi tarafından kesinleşme şerhi düşülür ve karar örneği ilgili nüfus müdürlüğüne gönderilir. Nüfus müdürlüğü, medeni hâl bilgisini güncelleyerek yeni nüfus kayıt örneğinin düzenlenmesini sağlar.

Tanıma kararı alındıktan sonra tarafların kimlik, pasaport ve tapu gibi belgelerinde medeni hâl bilgisinin güncellenmesi için ilgili kurumlara başvuru yapılması gerekir. Bankalar, noterler ve tapu müdürlükleri işlemlerinde güncel nüfus kayıt örneğini esas alır. Bu nedenle tanıma kararının kesinleşmesinden sonra e-Devlet üzerinden nüfus kaydının güncellendiği kontrol edilmelidir. Güncelleme yapılmamışsa mahkeme ilamı ile nüfus müdürlüğüne yeniden başvurulmalıdır.

Sık Sorulan Sorular

Yurt dışında boşanan kişi Türkiye’de boşanmış sayılır mı?

Yabancı mahkeme kararının Türkiye’de tanınması gerekir. Tanıma kararı olmadıkça Türk nüfus kayıtlarında kişi evli görünmeye devam eder.

Tanıma davası ile tenfiz davası arasındaki fark nedir?

Tanıma, kararın Türkiye’de hukuki sonuç doğurmasını sağlar. Tenfiz ise nafaka gibi icra edilebilir hükümlerin Türkiye’de cebri icra yoluyla uygulanmasını sağlar.

Tanıma davasını hangi mahkeme görür?

Aile mahkemesi görevlidir. Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla bakar.

Tanıma davası için süre sınırı var mıdır?

Kanunda tanıma davası için hak düşürücü süre öngörülmemiştir. Ancak kararın kesinleşmiş olması ve belgelerin temin edilebilmesi gerekir.

Tanıma davası için hangi belgeler gerekir?

Yabancı mahkeme kararının onaylı örneği, kesinleşme şerhi, apostil veya konsolosluk onayı, yeminli Türkçe tercüme ve kimlik belgeleri gereklidir.

Apostil nedir, her ülke için gerekli midir?

Apostil, Lahey Sözleşmesi’ne taraf ülkelerde belgelerin resmî niteliğini doğrulayan şerhtir. Sözleşmeye taraf olmayan ülkelerde Türk konsolosluğu onayı aranır.

Karşı taraf davaya katılmazsa ne olur?

Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmışsa yargılama yokluğunda sürdürülür. Uluslararası tebligat sürecin süresini uzatabilir.

Boşanma kararının tanınması reddedilebilir mi?

Evet. Karar kesinleşmemişse, kamu düzenine aykırıysa, savunma hakkı ihlal edilmişse veya Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine giriyorsa tanıma talebi reddedilebilir.

Yurt dışında anlaşmalı boşanan çift tanıma davası açmak zorunda mıdır?

Kararın Türkiye’de sonuç doğurması ve nüfus kaydının güncellenmesi için tanıma davası açılması gerekir. Anlaşmalı boşanma bu zorunluluğu ortadan kaldırmaz.

Tanıma kararı nüfus kaydına nasıl işlenir?

Karar kesinleştikten sonra nüfus müdürlüğüne bildirilir ve medeni hâl bilgisi güncellenir.

Tanınmamış boşanma kararıyla Türkiye’de yeniden evlenilebilir mi?

Hayır. Nüfus kaydında evli görünen kişi Türkiye’de evlenemez. Önce tanıma davasının açılması ve kararın kesinleşmesi gerekir.

Tanıma davasında avukat zorunlu mudur?

Avukatla temsil zorunlu değildir; ancak yabancı belgelerin hazırlanması ve usul işlemleri bakımından avukat yardımı uygulamada yaygındır.

Yabancı ülkede noter veya idari makam tarafından yapılan boşanma tanınır mı?

Yabancı makamın yetkisi ve kararın hukuki niteliği incelenir. Şartlar oluşuyorsa Türk mahkemesi tanıma kararı verebilir.