Makale Başlıkları
Türkiye Cumhuriyeti’nde soyadı kullanımı, her vatandaşın yasal bir hakkı olup kanunlarla koruma altına alınmıştır. Soyadı, doğumla birlikte bireye verilen ve erkek bireyin evlat edinme veya mahkeme kararı ile değiştirilmesi dışında ömür boyu kullanılan bir kimlik unsurudur. Ancak kadının soyadı konusunda özel düzenlemeler mevcuttur.
Türk Medeni Kanunu’na Göre Kadının Soyadı
Türk Medeni Kanunu’nun 187. maddesine göre, kadın evlendiğinde kocasının soyadını alır. Ancak kadın, isterse kendi kızlık soyadını da kullanma hakkına sahiptir. Bu durumda kadın, evlendirme memuruna ya da daha sonra nüfus idaresine yazılı başvuruda bulunarak, kocasının soyadının önüne kendi soyadını ekletebilir.
Kızlık Soyadımı Da Kullanmak İçin Ne Yapmalıyım?
Evlenen kadın, evlilikten sonra hem eşinin soyadını hem de kızlık soyadını kullanmak istiyorsa, nüfus müdürlüğüne başvuru yapması gerekir. Bu işlem için evlilikten sonra dilekçe ile başvuru yeterlidir. Ayrıca, bu talep evlilik cüzdanına da işlenir.
Evlenen Kadın Kendi Soyadını da Kullanmak İsterse Ne Yapmalı?
Evlenen kadın, hem kendi soyadını hem de eşinin soyadını kullanmak istiyorsa, nüfus müdürlüğüne evlilik sonrası dilekçe vermelidir. Dilekçe ile birlikte, hem evlilik soyadı hem de kızlık soyadı birlikte kullanılabilir. Mahkemeye başvurmak gerekmez.
Evlendikten Sonra Kızlık Soyadını Kullanma Dilekçesi Nasıl Olur?
Evlendikten sonra kızlık soyadını kullanmak için yazılacak dilekçe, nüfus müdürlüğüne sunulmalıdır. Dilekçe, şu bilgileri içermelidir:
- Ad, soyad ve T.C. kimlik numarası
- Eşinin soyadının yanında kızlık soyadını kullanma talebi
- İmza ve tarih
Kızlık Soyadı Tek Başına Kullanılır mı?
Kızlık soyadını tek başına kullanmak isteyen kadın, bunun için mahkemeye başvurmalıdır. Türkiye’de Medeni Kanun’a göre evlenen kadın, mahkeme kararı olmaksızın sadece kızlık soyadını kullanamaz. Mahkeme kararıyla bu hak tanınabilir.
Kadının Kendi Soyadını Kullanması Yürürlüğe Girdi mi?
Evet, Anayasa Mahkemesi’nin verdiği kararla, evli kadınlar mahkeme kararı ile sadece kendi soyadlarını kullanma hakkına sahiptir. Bu düzenleme şu an yürürlüktedir ve kadınlar mahkeme yoluyla bu hakkı talep edebilir.
Sadece Kızlık Soyadını Kullanma Ne Zaman Yürürlüğe Girecek?
Sadece kızlık soyadını kullanma hakkı, Anayasa Mahkemesi’nin kararıyla şu anda yürürlüktedir. Bu düzenleme, mahkeme kararıyla kızlık soyadının evlilikte de tek başına kullanılabilmesini sağlamaktadır.
E-Devlet’ten Soyisim Değiştirilir mi?
Hayır, e-Devlet üzerinden soyisim değişikliği yapılamaz. Soyadı değişikliği için nüfus müdürlüğüne şahsen başvurulması veya mahkeme kararı ile değişiklik yapılması gerekir. Ancak e-Devlet üzerinden başvuru durumunuzu takip edebilirsiniz.
Resmi Nikahtan Kaç Gün Sonra Soyadı Değişir?
Resmi nikahtan sonra, kadının soyadı nikahın hemen ardından resmi olarak değişir. Evlilik cüzdanı düzenlenirken kadının soyadı eşinin soyadıyla güncellenir ve nüfus kayıtlarına işlenir.
Evlilikte Kızlık Soyadı Kullanma
Evlilikte kızlık soyadı kullanma konusu, evlilik sonrasında kadının hangi soyadını kullanacağıyla ilgili bir tercih meselesidir. Geleneksel olarak, kadın evlilikle birlikte eşinin soyadını alırken, bazı durumlarda kadın kızlık soyadını kullanmayı tercih edebilir. Bu durum, çiftin bireysel tercihine ve kültürel, sosyal ve yasal faktörlere bağlı olarak değişebilir.
Yasal olarak, birçok ülkede evlilik sonrasında kadın, eşinin soyadını almak zorunda değildir. Bazı ülkelerde, kadınlar evlilik sonrasında kendi kızlık soyadlarını koruyabilir ve resmi belgelerde bu soyadını kullanabilir. Bunun yanı sıra, bazı ülkelerde çiftler, evlilik sonrasında her iki soyadını da kullanma veya çift soyadı oluşturma seçeneğine sahip olabilirler.
Evlilikte kızlık soyadı kullanma tercihi, çiftlerin arasında anlaşmaya dayanır. Yasalar ve resmi prosedürler ülkelere ve bölgelere göre farklılık gösterebilir. Bu nedenle, evlilik öncesi ve sonrasında soyadı tercihleri konusunda çiftlerin yasal gereklilikleri araştırmaları ve gerekli prosedürleri takip etmeleri önemlidir.
Türk Medeni Kanunu Madde 187’ye Göre Kızlık Soyadı
Türk Medeni Kanunu madde 187’ye göre; kadın evlenmekle kocasının soyadını alır. Eğer kendi soyadını kullanmak istiyorsa evlendirme memuruna ya da daha sonra nüfus idaresine yazılı başvuru yaparak kocasının soyadının önünde önceki soyadını da kullanabilir. Kanun metninden anladığımız üzere kadının tek başına kızlık soyadını kullanması yasal olarak mümkün değildir.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı
Türk Medeni Kanunu madde 187’ye göre kadın kızlık soyadını ancak kocasının soyadının önünde kullanabilir. Yasal olarak yalnızca kızlık soyadının kullanılması mümkün değildir. Ancak Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin içtihatlarını esas alarak kişinin soyadını “özel hayat” kapsamında değerlendirmiştir ve evli kadının kocasının soyadını kullanma zorunluluğunu kadının özel hayatına müdahale olarak değerlendirmiştir.
Cinsiyet ayrımı yapmadan eşit bir şekilde uygulanması gerektiğini ifade etmiştir. Yargıtay Genel Kurulu’nun benimsediği karar neticesinde kadının kızlık soyadını kullanması için haklı gerekçeye ihtiyaç olmadığını kabul etmiştir. (30.09.2015) Yargıtay Hukuk Genel Kurulu evlendikten sonra kadının kocasının soyadını almasını eşitlik ilkesine ve Anayasa’ya aykırı bulmuştur.
Evlendikten sonra sadece kendi soyadını kullanmak isteyen kadının Aile Mahkemesinde dava açarak kızlık soyadını “hiçbir gerekçe göstermeden” kullanabilmesini mümkün kılmıştır.
Bu içtihatları göz önünde bulundurduğumuzda, bir kadın evlendiğinde sadece kendi soyadını kullanmak istemek için haklı bir gerekçenin bulunmasına ihtiyaç yoktur. Ayrıca, bir kadın evlendirme memuruna ya da daha sonra nüfus idaresine yapacağı yazılı başvuruyla kocasının soyadı önünde önceki soyadını da kullanabilir. Bu, bireylerin seçtikleri isme göre saygınlık ve itibarın sağlanması için önemli bir haktır ve herhangi bir duruma dayalı bir sınırlama içermez.
Anayasa Mahkemesine Göre Kadının Kızlık Soyadı Kullanması
Kadının kızlık soyadını kullanmak istemesi kadının özel hayatını ilgilendirir. Kadının soyadı taşıması yükümlülük olduğu kadar temel hakkıdır. Anayasa madde 90’da temel hak ve özgürlükler düzenlenmiştir. 5170 sayılı kanun ile temel hak ve özgürlüklere ilave olarak milletlerarası hükümlerin de esas alınacağı kabul edilmiştir.
Buna göre; temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası antlaşmalar kanun hükümleri ile farklılık içermesi durumunda milletlerarası antlaşmalar esas alınır.
Türk Medeni Kanunu madde 187 kadının kocasının soyadının önünde kızlık soyadını kullanabileceğini yalnızca kendi soyadını kullanamayacağını düzenlemiştir. Kadının özel hayatına müdahale içeren bu kanun maddesi ile Milletlerarası antlaşmaların aynı konuda hükmüne bakacak olursak bu konuda milletlerarası antlaşma olmadığını görürüz.
Bu nedenle Anayasa Mahkemesi kararını esas almaktayız. Anayasa Mahkemesi kadının yalnız kızlık soyadını kullanmasını kabul etmeyen madde 187’yi Anayasa aykırı olarak görmemektedir. Bu hükmün iptali için yapılan 2011 tarihli E.2009/85, K.2011/49 sayılı kararı ile reddetmiştir. Anayasa Mahkemesinin kadının kızlık soyadını kullanmasına bakış açısı bu şekildedir.
Hemen ifade edilmelidir ki, farklı muameleyi haklı çıkartacak ikna edici gerekçeler gösterilmediği müddetçe 14. madde erkek ve kadına eşit şekilde uygulanmasını zorunlu kılar.
Bu durum, usulüne uygun olarak yürürlüğe konulan temel hak ve özgürlüklere ilişkin uluslararası antlaşmalarda yer alan düzenlemeler kanun hükmündedir. Dolayısıyla, bir kadın, sadece kızlık soyadını kullanmak ya da soyadını da kullanmak isteme hakkına sahiptir. 8. maddeyle beraber düşünüldüğünde, kadınların sadece kendi kızlık soyadını kullanmasını zorunlu kılan uygulamaların 14. maddeye aykırı olduğu açıktır. Bu nedenle, bir kadın, aile mahkemesine başvurarak bu hakkını talep edebilir.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararına Göre Kadının Kızlık Soyadını Kullanması
Kadının kızlık soyadını kullanmak istemesi “ayrımcılık” kavramı ile bağlantılı olduğu için öncelikle Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi madde 14’ü inceleyelim. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi “Ayrımcılık” kenar başlıklı 14. Maddesine göre;
temel hak ve özgürlüklerden yararlanma cinsiyet, …. Herhangi başka bir duruma dayalı ayrımcılık gözetmeden sağlanmalıdır.
Bu maddeye aykırılık olmaması için farklı muamelenin nesnel ve makul olmaması gerekir. Eğer makul ise 14. Maddeye aykırılık teşkil etmemektedir.
Kadının kızlık soyadı kullanamaması erkek ile arasındaki farklı muameleyi gösterir. Bu nedenle AİHM birçok kararında ayrımcılık ve kadının özel hayatına müdahale olarak kabul eder ve Türk Medeni Kanunu’nun 187. Maddesini AİHS 14. Maddeye aykırı olarak kabul eder.
Kızlık Soyadı Kullanma
Türkiye’de kızlık soyadını kullanma konusu, Medeni Kanun ve ilgili mevzuatlar kapsamında düzenlenmiştir. Kadınların evlilik sonrası kızlık soyadlarını kullanmaları veya tekrar kullanmaları için belirli prosedürler ve yasal düzenlemeler mevcuttur. İşte kızlık soyadını kullanma ile ilgili detaylar:
Evlilikte Kızlık Soyadını Kullanma
Türk Medeni Kanunu’na göre bir kadın, evlilik sonrası kendi soyadını şu şekilde kullanabilir:
1. Birlikte Kullanma:
•Kadın, evlendikten sonra eşinin soyadıyla birlikte kendi kızlık soyadını da kullanmak isterse, evlilik sırasında veya sonrasında bu talebini nüfus müdürlüğüne bildirebilir. Örneğin, “Ayşe Yılmaz Kaya” şeklinde kullanabilir.
•Bu talep, evlilik işlemleri sırasında ya da evlendikten sonra nüfus müdürlüğüne yapılacak bir başvuru ile gerçekleştirilir.
2. Yalnızca Kızlık Soyadını Kullanma:
•Kadın, evlilik öncesindeki soyadını tek başına kullanmak isterse, evlilik sırasında veya sonrasında bu talebini mahkemeye iletmelidir.
•2014 yılında Anayasa Mahkemesi, kadınların sadece kızlık soyadını kullanabileceğine dair bir karar vermiştir. Bu karar doğrultusunda kadınlar, kızlık soyadlarını kullanmak için mahkemeye başvurabilirler.
Kızlık Soyadını Tekrar Kullanma (Boşanma Durumunda)
Boşanma durumunda, kadının kızlık soyadını tekrar kullanması mümkündür:
1. Otomatik Olarak Kızlık Soyadına Dönüş:
•Boşanma kararı kesinleştikten sonra, kadın otomatik olarak kızlık soyadına döner.
•Kadının tekrar evlilik soyadını kullanmak istemesi durumunda, bunun için mahkemeden izin alması gerekir. Mahkeme, özellikle çocukların menfaatlerini ve toplumsal ilişkileri dikkate alarak bu kararı verir.
Kızlık Soyadını Kullanma Başvuru Süreci
Kızlık soyadını kullanmak veya tekrar kullanmak isteyen kadınların izlemesi gereken adımlar:
1. Nüfus Müdürlüğüne Başvuru:
•Evlilik sırasında veya sonrasında eşinin soyadı ile birlikte kızlık soyadını kullanmak isteyen kadınlar, nüfus müdürlüğüne başvurmalıdır. Gerekli formlar doldurularak talep iletilir.
2. Mahkemeye Başvuru:
•Sadece kızlık soyadını kullanmak isteyen kadınlar, ikamet ettikleri yer aile mahkemesine başvurmalıdır. Bu başvuruda, kişisel nedenler ve hukuki gerekçeler sunulmalıdır.
•Mahkeme, başvuruyu değerlendirir ve Anayasa Mahkemesi’nin kararları doğrultusunda kadın lehine karar verebilir.
Örnek Dava Süreci
1. Dava Açma:
•Kadın, avukatı aracılığıyla veya bizzat aile mahkemesine başvurarak dava açar. Dava dilekçesinde, sadece kızlık soyadını kullanmak istediğini belirtir ve gerekçelerini sunar.
2. Mahkeme Kararı:
•Mahkeme, başvuruyu inceler ve gerekli görürse, duruşma yaparak karar verir. Karar, kadının lehine olursa, sadece kızlık soyadını kullanma hakkı tanınır.
3. Kararın Uygulanması:
•Mahkeme kararı kesinleştikten sonra, kadın bu kararı nüfus müdürlüğüne bildirir ve nüfus kayıtlarında gerekli değişiklikler yapılır.
Türkiye’de kızlık soyadını kullanmak veya tekrar kullanmak isteyen kadınlar, yasal prosedürler çerçevesinde bu taleplerini gerçekleştirebilirler. Evlilik sırasında veya sonrasında kızlık soyadını eşinin soyadı ile birlikte kullanmak için nüfus müdürlüğüne başvuru yeterlidir. Ancak, sadece kızlık soyadını kullanmak isteyen kadınların mahkemeye başvurmaları gerekmektedir. Bu süreç, kadınların medeni haklarını korumak ve istedikleri soyadı kullanmalarına olanak tanımak amacıyla düzenlenmiştir.
Evlenirken Kızlık Soyadını Kullanma Hakkı
Bir kadın evlendiğinde, kocasının soyadını kullanması yaygın bir uygulamadır. Ancak, Türkiye’de evlenen kadınların, evlilik sonrasında da kızlık soyadlarını kullanma hakkı vardır.
Kanunlara Göre Evlenirken Kızlık Soyadını Kullanma Hakkı
Türk Medeni Kanunu’na göre, evlilik sırasında kadınlar, evlilik sonrasında kocasının soyadını kullanma hakkına sahiptirler. Ancak, evlenen kadınlar, kızlık soyadlarını da kullanma hakkına sahiptirler. Bu nedenle, evlenirken kızlık soyadını kullanma hakkı kanunen garanti altına alınmıştır.
Uygulamada Evlenirken Kızlık Soyadını Kullanma Hakkı
Bir kadın evlenirken, kızlık soyadını kullanma hakkı, kanunlar tarafından garanti edilmesine rağmen, uygulamada bazı zorluklarla karşılaşabilir. Özellikle, resmi kurumlar, evlenen kadınların kocasının soyadını kullanmasını öncelikli olarak tercih edebilirler.
Ancak, evlenen kadınların kızlık soyadlarını kullanma hakkı, evlilik sonrasında ayrı bir kimlik olarak kabul edilmelidir. Bu nedenle, kadınlar evlenirken kızlık soyadlarını kullanma hakkını kullanabilirler ve resmi belgelerde, iş yerlerinde ve diğer durumlarda bu haklarını koruyabilirler.
Özetle, Türk Medeni Kanunu’na göre, evlenirken kızlık soyadını kullanma hakkı garanti altına alınmıştır. Bu nedenle, evlenen kadınlar, evlilik sonrasında da kızlık soyadlarını kullanma hakkına sahiptirler. Ancak, uygulamada bazı zorluklarla karşılaşabilirler. Evlenen kadınlar, kızlık soyadlarını kullanma haklarını koruyabilir ve resmi belgelerde, iş yerlerinde ve diğer durumlarda bu haklarını kullanabilirler.
Evlilikte Kızlık Soyadı Kullanma: İhtimaller ve Hukuki Durum
Evlilik, birçok değişikliği beraberinde getirir ve bunlardan biri de soyadı değişikliğidir. Ancak birçok kişi, evlilik sonrasında kızlık soyadını kullanmayı tercih eder. Peki, evlilikte kızlık soyadı kullanmak mümkün müdür? İşte bu sorunun yanıtı.
Evlilik Sonrası Kızlık Soyadının Kullanılması
Birçok ülkede, kadınların evlilik sonrasında eşlerinin soyadını alması gelenekseldir. Ancak, bazı ülkelerde yasalar, kadınların evlilik sonrasında kendi kızlık soyadlarını kullanmalarına izin verir.
Türkiye’de 2001 yılında yürürlüğe giren Türk Medeni Kanunu’na göre, evlenen kadın isterse kendi kızlık soyadını eşinin soyadının önünde kullanabilir. Ancak, tamamen kızlık soyadını kullanma hakkı yasa ile sınırlıdır.
Kızlık Soyadının Kullanılması İçin Yapılması Gerekenler
Eğer evlenen bir kadın kendi kızlık soyadını kullanmak istiyorsa, bu durumu evlilik sırasında belirtmelidir. Bu, evlilik belgesinde yer alır ve böylece kadın, evlilik sonrasında kendi kızlık soyadını kullanma hakkını kazanır.
Evlilikte kızlık soyadı kullanma seçeneği, birçok kadına hem kişisel kimliklerini koruma hem de evlilikle gelen değişikliklere uyum sağlama fırsatı sunar. Ancak, bu konuda nihai karar, evlenen çiftlere ve yaşadıkları ülkenin yasalarına bağlıdır.
Medeni Kanun madde 187 her ne kadar kadının kızlık soyadını tek başına kullanamayacağını belirtse de Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kadının kızlık soyadını tek başına da kullanabileceğini ve kızlık soyadını kullanmak için geçerli bir gerekçeye gerek olmadığını kabul etmişlerdir. Kadın, kızlık soyadını kullanmak istediği zaman haklı bir gerekçeye gerek olmadan Aile Mahkemesinde dava açarak kullanabilir.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Yargıtay Kararları
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) içtihatlarına göre, kişinin soyadı özel hayatın bir parçası olarak değerlendirilir. Bu kapsamda, AİHM ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu tarafından kadının evlilik sonrasında yalnızca kocasının soyadını almak zorunda bırakılmasının, makul bir gerekçesi olmadığına karar verilmiştir. Kadın, kendi kızlık soyadını ekleyebilse de, bu durumun zorunlu tutulmasının eşitlik ilkesine aykırı olduğu belirtilmiştir.
Anayasa ve Uluslararası Hukuk Perspektifi
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 17. maddesi ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) gibi uluslararası insan hakları belgeleri, kişisel hakları ve özel hayatı koruma altına almıştır. Bu bağlamda, kadının kendi soyadını kullanması temel bir hak olarak değerlendirilmiştir. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 187. maddesi, kadının kocasının soyadını kullanmasını düzenlese de, bu düzenlemenin Anayasa ve uluslararası insan hakları ile uyumlu olmadığı birçok kararla ortaya konmuştur.
Kadının Kızlık Soyadını Kullanması İçin Haklı Gerekçe Gerekmiyor
Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, kadınların kızlık soyadlarını kullanmaları için haklı bir gerekçeye ihtiyaçları bulunmamaktadır. Kanun, kadının soyadı konusunda herhangi bir koşul öngörmemektedir. Bu nedenle, kadınlar kızlık soyadlarını kullanma taleplerini doğrudan ilgili mercilere iletebilirler.
Kadının kızlık soyadını kullanabilmesi, hem yasal hem de anayasal bir haktır. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi kararları, kadının soyadını kullanma hakkının eşitlik ilkesine dayanarak korunması gerektiğini vurgulamaktadır. Kadının kızlık soyadını kullanması için haklı bir gerekçe göstermesi gerekmemektedir ve bu hak, ilgili başvurularla talep edilebilmektedir.
