Tensip Zaptı

Tensip zaptı, Hukuk yargılaması sürecinde önemli bir aşama olan tensip zaptı, davanın düzenli ve hukuka uygun şekilde ilerlemesini sağlamak amacıyla hazırlanır. Mahkeme tarafından düzenlenen bu belge, dava sürecine ilişkin ön hazırlıkları ve alınması gereken kararları içerir.

Tensip zaptı, davanın taraflarını, delillerini, süreleri ve duruşma tarihlerini belirleyerek dava sürecinin planlanmasına rehberlik eder. Bu yazıda, tensip zaptının hukuki niteliğini, içeriğini ve yargılama sürecindeki önemini ele alacağız.

Tensip zaptı nedir?

Tensip zaptı bir diğer adıyla da tensip tutanağı mahkemelerin yargılama faaliyetlerinin adeta yol haritasıdır. Davanın açılmasından başlayıp, duruşma yapılana kadar mahkemenin yapacağı iş ve işlemler tensip tutanağında yer almaktadır.

Tensip tutanağı kim tarafından hazırlanır?

Tensip tutanağı davanın açılmış olduğu mahkemenin hakimi tarafından hazırlanmaktadır.

Tensip tutanağı hangi bilgileri içerir?

Mahkemenin dava dilekçesini inceleyip davanın açıldığını, davanın içeriğini ve ilgileri hakkında gerekli işlemlerin yapılmaya başlandığını göstermek üzere duruşma gününün bildirilmesi için mahkeme tarafından düzenlenen belgedir.

Tarafların duruşma öncesi yapması gereken usul işlemlerini, usul işlemleriyle ilgili süreleri, yatırmaları gereken harç ve avans miktarını göstermektedir.

Tensip tutanağı ne zaman gönderilir?

Uygulamada mahkemeler tarafından davalıya dava dilekçesini göndermek maksadıyla çıkarılan tebligatla dilekçeye ekli olarak gönderilir.

Tensip tutanağında yer alması gereken unsurlar nelerdir?

Davanın açılmasından sonra, dilekçeler aşamasının başında her dosya için bir tensip tutanağı düzenlenmektedir. Tensip tutanağında yer alacak hususlar hâkimin takdirindedir.

Tensip tutanağının başına mahkemenin adı, mahkeme çeşitli sıfatlarla görev yapıyorsa hangi sıfatla görev yaptığı, hâkim veya hâkimlerin ve zabıt kâtibinin ad ve soyadları ile sicil numaraları, tarafların kimlikleri ile T.C. kimlik numaraları, varsa kanunî temsilcileri ve vekillerinin ad ve soyadları ile adresleri yazıldıktan sonra aşağıdaki hususlara yer verilebilir;

a) Dava dilekçesinin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 119 uncu maddesinde düzenlenen unsurları taşıyıp taşımadığının tespiti ile eksiklik bulunması hâlinde ne gibi işlemin yapıldığı.

b) Davanın türü.

c) Davanın tabi olduğu yargılama usulü (yazılı ya da basit yargılama usulü)

ç) Karşılıklı dilekçelerin ve eklerinin tebliği ile gerekli işlemlerin yapılması.

d) Tarafların, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 121 inci maddesi ve 129 uncu maddesinin ikinci fıkrası gereğince delil olarak gösterdikleri belgeleri dilekçelerine ekleyerek vermeleri ile başka yerden getirilecek belgelere ilişkin gerekli bilgileri vermeleri, davacının delilleri için gider avansının kullanılacağı;

davalının gerekiyorsa tespit edilecek delil avansını da yatırması, tarafların bu hususları yerine getirmedikleri takdirde, basit yargılama usulüne ilişkin hükümler saklı olmak üzere 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 140 ıncı maddesinin beşinci fıkrası gereğince ancak ön inceleme aşamasında bu eksiklikleri tamamlayabilecekleri, aksi hâlde bu delillerinden vazgeçmiş sayılacakları.

e) Dilekçelerin tamamlanmasından sonra ön incelemenin duruşmalı yapılıp yapılmayacağına karar verileceği, ön incelemenin duruşmalı yapılmasına karar verilmesi hâlinde duruşma tarihinin dilekçelerin tamamlanmasından sonra belirleneceği ve avanstan karşılanarak bildirileceği.

f) Ön incelemede yargılamaya devam edilmesine karar verilmesi hâlinde, ön incelemenin sonunda ya da daha sonra tahkikat duruşması için gün verileceği.

g) Dosyanın durumuna göre gerek görülen diğer hususlar tensip tutanağında yer alabilir.

Tensip tutanağı usulüne uygun düzenlendikten sonra hakim ve zabıt katibi tarafından imzalanmalıdır. Bu durum kanuni bir gerekliliktir.

Yargılamanın taraflarına dava hakkında bilgi verme amacı taşıyan tensip tutanağı ayrıca, mahkemenin yargılama aşamasındaki yol haritasıdır. Her dava için ayrı ayrı tensip tutanağı düzenlenmesi bir zorunluluktur.

Tensip tutanağı düzenlenmemesi halinde ne olur?

Tensip tutanağının düzenlenmemesi halinde, dava dilekçensin mahkemeye verilmesinden sonra mahkeme tarafından yapılan işlemler taraflarca bilinemez. Bu durum hukuki dinlenilme hakkının ihlalini gündeme getirir.

Tensip zaptı hazırlandı ne demektir?

Mahkeme hakiminin dava dosyasını incelediği,dava öncesi yapması gereken davaya yönelik iş ve işlemleri tamamladığı ve duruşma gününün belirlendiği anlamına gelmektedir.

Ayrıca tensip zaptı ile davada bulunması gereken ilgili kişiler bilgilendirilmektedir.

Tensip zaptı ne kadar sürede hazırlanır?

Tensip zaptı, ilgili dava dilekçesinin veya iddianamenin ilgili mahkemeye erişmesi ile birlikte mahkeme hâkimi tarafınca düzenlenmektedir. Tensip Zaptının hukuk davalarında hazırlanma süresi, mahkemelerinin yoğunluğuna bağlı olarak değişir.

Ceza davalarında ise iddianamenin kabulü söz konusu olur dolayısıyla iddianamenin mahkemeye sunulmasından itibaren 15 günü bulabilmektedir.

CEZA YARGILAMASINDA TENSİP ZAPTI

İddianamenin kabulü kararı ve tensip ayrı işlemlerdir. Ancak uygulamada iddianamenin kabulü kararı ile duruşma gününün belirlendiği tensip tutanağı birlikte düzenlenmektedir.

Tensip tutanağı, kovuşturma evresinin duruşma hazırlığı devresinde hazırlanan ve kovuşturmaya yön veren bir ara karardır. Tensip tutanağı mahkeme tarafından hazırlanmaktadır. Tensip tutanağına karşı itiraz kanun yoluna başvurulamaz.

Tensip zaptı örneği (Hukuk Davasında)

T.C.

ANKARA

ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

ÖN İNCELEMEYE DAVET ARA KARARI

ESAS NO : Esas

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVA :

DAVA TARİHİ :

Yukarıda tarafları bulunan davanın yapılan yargılaması esnasında dosya üzerinde yapılan incelemede taraf teşkilinin tamamlandığı ,dilekçelerde belirtilen delillerin toplandığı anlaşılmakla;

G.D.

Ön incelemenin duruşmalı olarak yapılmasına,

Tarafların 02/01/2024 günü saat 09:30’a yapılacak ön inceleme duruşmasında dinlenmek üzere mahkememize davet edilmesine,

Taraflara duruşma gün ve saatini bildirir davetiye tebliğine,

Taraflara HMK 139/1-ç maddesi gereğince davetiyenin tebliği tarihinden itibaren dilekçelerinde gösterdikleri ancak henüz sunmadıkları belgeleri mahkemeye sunmaları veya başka yerden getirtilecek belgelerin getirtilebilmesi amacıyla gerekli açıklamayı yapmaları için 2 haftalık kesin süre verilmesine, verilen süre içerisinde bu hususların yerine getirilmemesi halinde ilgili delile dayanmaktan vazgeçmiş sayılacaklarının taraflara ihtarına,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda karar verildi.

Emsal Kararlar

‘’Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle;

müvekkilinin keşidecisi … olan …bank … şubesinden alınmış 10/01/2021 keşide tarihli 15.000 TL bedelli … seri numaralı çekin hamili ve zilyedi olduğunu, ancak söz konusu çekin müvekkilinin rızası hilafına elinden çıktığını, müvekkiline ait banka kartları ve özel eşyalarıyla birlikte zayii ettiği ve rızası hilafına elinden çıkan çekin karşılığının bankadan tahsil edilme tehlikesi bulunduğunu, çeklerin bankadan tahsil edilmesini engellemek için ödeme yasağı konulmasını ve söz konusu çekin iptaline karar verilmesini dava ve talep etmiştir. Mahkememizin 31/12/2020 tarihli tensip zaptının 5 nolu ara kararı ile;

“Ticaret Sicil Gazetesinde ilan yapılması için gerekli 270,00 TL masrafın, Türkiye… Bankası … Şubesi …, …bank … Şubesi …, Türkiye … Bankası … Şubesi …, Türkiye … Bankası … Şubesi …, … Bankası … Şubesi …. ve … Şubesi … banka hesap numaralarından birine yatırıldığına ilişkin dekontunun ibraz edilmesi için, davacı tarafa tensip zaptının tebliğinden itibaren 2 haftalık kesin süre verilmesine, kesin süre içinde ilan masrafı yatırıldığını gösterir dekont ibraz edilmediği takdirde dava koşulları oluşmadığından davanın reddedilebileceğinin ihtarına, ” karar verildiği;

iş bu tensip zaptının davacı vekilinin UETS (e-tebligat) adresine “otomatik okundu sayıldı” notuyla 10/01/2021 tarihinde tebliğ edildiği, mahkememizce anılı tensip zaptı ile duruşmanın 17/03/2021 tarihine atılı bırakıldığı, mahkememizce 17/03/2021 tarihli celseye davacı vekilinin mazeret dilekçesi bildirmesi üzerine duruşmanın 22/03/2021 tarihine ertelendiği, mahkememizin 22/03/2021 tarihli celsesinde;

“Mahkememizin 31/12/2020 tarihli tensip zaptının 5 nolu ara kararı gereği Ticaret Sicil Gazetesinde ilan yapılması için gerekli 270,00 TL masrafın ilgili banka şubelerine yatırılması için davacı vekiline iki hafta kesin süre verilmesine karar verildiği ve kesin sürenin sonuçlarının ihtar edildiği;

davacı vekiline söz konusu tensip zaptının 10/01/2021 tarihinde tebliğ olduğu, davacı vekilinin tebliğe rağmen gazete ilanına ilişkin masrafı yatırdığına ilişkin beyan dilekçesi sunulmadığı görüldü” şeklinde tespitte bulunulduğu ancak davacı vekilinin ikinci kez mazeret dilekçesi ibraz ettiği ve duruşmanın bu kez dosyanın sürüncemede kalmaması dolayısıyla;

24/03/2021 tarihine atılı bırakıldığı ancak davacı vekilinin 24/03/2021 tarihli celseye katılmadığı ve 31/12/2020 tarihli tensip zaptının 5 nolu ara kararı gereği Ticaret Sicil Gazetesinde ilan yapılması için gerekli masrafın kesin süre içerisinde yatırılmadığı anlaşılmıştır.

Bilindiği üzere; hak düşürücü süreler kesin olup; süresi içinde kullanılmadığı takdirde hak ölmektedir ve davacıya yeniden süre verilmesi mümkün değildir.

İddia ve dosya kapsamına göre, davacı tarafın verilen kesin süre içinde gerekli ilanları yaptırmak için mahkememizin 31/12/2020 tarihli tensip zaptının 5 nolu ara kararında belirtilen kesin süreye rağmen ilan masrafının banka hesaplarından herhangi birine yatırıldığına dair dekontun ibraz edilmediği gibi mahkememize herhangi bir şekilde müracaat edilmediği;

davacı tarafça ilan masrafının gerektiğinde avanstan karşılanmasına dair herhangi bir talepte bulunulmadığı ve ilan masrafını mahkeme veznesine depo etmediği, bu hususta mazeret bildiren bir dilekçe sunmadığı anlaşılmakla davacı vekiline 10/01/2021 tarihli tensip zaptının açıkça ihtar edilmesine dair tebliğe rağmen belirtilen süre içinde yatırmaması nedeniyle;

6100 sayılı HMK’nın 115/2 maddesi davacının davasının kesin süreye uymayıp dava koşullarının sağlanmaması nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : Yukarıda gerekçesi açıklanan nedenlerle;

1-Davacının davasının kesin süreye uymayıp dava koşullarının sağlanmaması nedeniyle davanın REDDİNE…’’ İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2020/731 K. 2021/197, T. 24.3.2021

“Somut olayda tensip tutanağının 5 ve 10 nolu ara kararları gereği davacının 110 TL gider avansı ve 150 TL bilirkişi ücretini yatırması gerektiğinin tespit edildiği..tensip zaptının gider avansına ilişkin 5 nolu ara kararında sürenin kesin olduğu belirtilmediği gibi avansın hangi kalemlerden ibaret olduğunun da belirtilmediği ve;

avansın yatırılmadığı takdirde sonuçlarının ihtar olarak yazılmadığı görülmektedir…tensip ara kararında avans kalemleri açıkça belirtilmediği gibi, avansın yatırılmadığı takdirde neticelerinin usule uygun şekilde ihtar edilmeden ve usule uygun şekilde kesin süre verilmeden evrak üzerinden yapılan inceleme ile davanın dava şartı yokluğu sebebiyle reddine karar verilmesi isabetsizdir.‟

Y. 12. HD., 20.12.2012 t. ve 2012/22087 esas – 2012/38959 karar sayılı kararı

‘’ Davacı, davalılardan satın alınan aracın ayıplı olması nedeni ile yenisi ile değiştirilmesine ve gerekli masrafların davalılara yüklenmesine karar verilmesini istemiştir. Davalılar, davanın reddini dilemişlerdir.

Mahkemece, HMK.’nun 119/d maddesi uyarınca davanın usuldan reddine karar verilmiş, hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir. Dava, davalılardan satın alınan aracın yenisi ile değiştirilmesine ilişkindir. Mahkemece;

tensip zaptında HMK 119. Maddesinde açıklanan dava dilekçesinde bulunması gereken hususlar yazılmış ve “varsa davacının dava dilekçesindeki eksiklikleri gidermesine ” şeklindeki uyarı ile birlikte tensip zaptının davacıya tebliğ edildiği ve dava dilekçesinde dava değeri belirtilmediğinden ve tensip zaptına rağmen bu eksikliğin giderilemeyeceği gerekçesi ile davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Mahkemece tensip zaptında davacının dava dilekçesindeki eksikliğin ne olduğu açıklanmadığı gibi, dava dilekçesi ekindeki faturadan dava konusu aracın değerinin de anlaşıldığı gözetildiğinde mahkemece, tarafların delilleri toplanarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yanlış değerlendirme ile dava dilekçesinde dava değerinin gösterilmediği gerekçesiyle davanın HMK 119.maddesine göre usulden reddedilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Yukarıda açıklanan gerekçe ile mahkeme kararının temyiz eden davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan 25,20 TL harcın istek halinde iadesine, 12.06.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi’’ Yargıtay 13. HD., E. 2014/11247 K. 2014/18826 T. 12.6.2014

‘’ Dosyanın Mahkememizin —–Esas sayılı dosyasından tefrik edilerek tensip zaptının 13/01/2021 tarihinde düzenlendiği ve tensip zaptının davacı asile 30/09/2017 tarihinde tebliğ edildiği, iş bu tensip zaptı ara kararında;

”HMK.nun 119/1-b-c maddeleri uyarınca davacıya HMK 119. maddeye uygun olarak kimlik bilgilerini sunmak üzere 1 hafta, HMK 120/1.maddesi uyarınca gideravans yatırmak ve başvuru harcını tamamlamak üzere 2 haftalık kesin süre verildiği” davacının verilen yasal süre içerisinde eksiklikleri tamamlamadığı anlaşılmakla, davanın HMK 119/1-b-c maddeleri ve 119/2. maddesi gereğince açılmamış sayılmasına karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açılanan nedenlerle: 1-Davanın HMK’nun 119. maddesi gereğince AÇILMAMIŞ SAYILMASINA , 2-Alınması gereken 59,30-TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına;

4-Davacı tarafından yatırılan gider avansının kullanılmayan arta kalan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize gönderilecek veya sunulacak dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.’’

İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2021/27 K. 2021/207, T. 4.3.2021

Tensip zaptının hukuki süreçlerdeki önemi hakkında daha fazla bilgi edinmek için Adalet Bakanlığı resmi sayfasını ziyaret edebilir veya iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.