Makale Başlıkları
Önödemeye tabi suçlar, Türk Ceza Kanunu’nun 75. maddesinde belirlenen şartları taşıyan ve şüpheli veya sanığın kanunda hesaplanan miktarı süresi içinde ödemesi hâlinde kamu davasının açılmamasını ya da açılmış davanın düşmesini sağlayabilen suçlardır. Önödeme, bir ceza indirimi yöntemi değil, ceza muhakemesinde kullanılan alternatif çözüm yollarından biridir.
2026 yılı itibarıyla önödeme kapsamı yalnızca cezasının üst sınırı altı ay olan suçlardan oluşmaz. Türk Ceza Kanunu’nun 75/6. maddesinde bazı suçlar, öngörülen ceza miktarı daha yüksek olsa bile açıkça önödeme kapsamına alınmıştır. Özellikle hakaret suçu bakımından 2025 sonunda yapılan değişiklik, 2026 uygulamasında önemli bir yenilik oluşturmuştur. Adalet Bakanlığı da güncel önödeme açıklamalarında bu değişikliği açıkça belirtmektedir. Alternatif Çözümler
Önödeme uygulanması hâlinde belirlenen tutarın ödenmesi, kişinin suçu işlediğini kabul ederek mahkûm olması anlamına gelmez. Soruşturma aşamasında şartlar yerine getirilirse kamu davası açılmaz; dava açılmışsa kanundaki koşullar altında düşme kararı verilebilir.
| Konu | 2026 Güncel Durum |
|---|---|
| Hukuki dayanak | TCK m.75 |
| Temel kapsam | Yalnız adli para cezası veya üst sınırı 6 ayı aşmayan hapis |
| Uzlaştırma kapsamındaki suçlar | Önödeme uygulanmaz |
| Ödeme süresi | Tebliğden itibaren 10 gün |
| Taksit | Talep hâlinde 3 eşit taksit |
| Soruşturmada sonuç | Kamu davası açılmaz |
| Kovuşturmada sonuç | Kamu davası düşebilir |
| Özel katalog suçları | TCK m.75/6’da ayrıca düzenlenmiştir |
Önödeme Nedir?
Önödeme, belirli suçlarda kanunda gösterilen miktarın Devlet Hazinesine ödenmesi sonucunda ceza yargılamasının devam etmemesini sağlayan bir ceza hukuku kurumudur.
Türk Ceza Kanunu’nun 75. maddesine göre uzlaştırma kapsamında olmayan ve yalnız adli para cezasını gerektiren suçlar ile kural olarak hapis cezasının üst sınırı altı ayı aşmayan suçlarda önödeme gündeme gelebilir. Bunun yanında TCK 75/6’da özel olarak sayılan bazı suçlar ceza miktarlarından bağımsız biçimde kapsama alınmıştır. Mevzuat
Önödeme Ne İşe Yarar?
Önödemenin temel amacı, belirli nitelikteki ceza uyuşmazlıklarının uzun bir yargılama sürecine dönüşmeden sonuçlandırılmasıdır.
Soruşturma sırasında Cumhuriyet savcısı, gerekli şartların bulunması hâlinde şüpheliye önödeme teklifi gönderir. Belirlenen tutar süresinde ödenirse kişi hakkında bu suç nedeniyle kamu davası açılmaz.
Ceza soruşturması, kovuşturma ve diğer aşamalar arasındaki farklar için ceza hukukunda yargılama evreleri başlıklı içeriğimiz incelenebilir.
Önödeme Bir Mahkûmiyet midir?
Önödemenin kabul edilerek bedelin ödenmesi sonucunda verilen karar, mahkemenin yaptığı bir yargılama sonucundaki mahkûmiyet kararıyla aynı değildir.
Soruşturma aşamasında ödeme yapıldığında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilir. Mahkemeye intikal etmiş bir dosyada şartların oluşması hâlinde kamu davasının düşmesine karar verilebilir.
Ancak önödeme sonucunda verilen bu kararlar tamamen kayıtsız bırakılmaz. TCK 75/7 uyarınca bunlara özgü bir sisteme kaydedilir ve gerekli durumlarda Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından kullanılabilir. Alternatif Çözümler
Önödemeye Tabi Suçlar
Önödemeye Tabi Suçlar tespitinde iki farklı yöntem bulunmaktadır. Birinci grupta cezanın türü ve üst sınırı dikkate alınır. İkinci grupta ise TCK 75/6 tarafından doğrudan önödeme kapsamına alınan katalog suçları bulunur.
Bu ayrım önemlidir. Çünkü örneğin bazı katalog suçlarının hapis cezasının üst sınırı altı aydan fazla olmasına rağmen kanun açıkça önödeme uygulanmasını öngörmektedir.
Altı Aya Kadar Hapis Gerektiren Suçlar
TCK 75/1 uyarınca uzlaştırma kapsamında olmamak şartıyla, yalnız adli para cezasını gerektiren veya kanun maddesinde öngörülen hapis cezasının üst sınırı altı ayı aşmayan suçlarda önödeme uygulanabilir.
Adalet Bakanlığının 25 Şubat 2026 tarihli resmi önödeme tablosunda Türk Ceza Kanunu kapsamında bu genel kurala veya özel katalog düzenlemesine giren suçlar ayrı ayrı gösterilmektedir. Alternatif Çözümler
TCK Kapsamındaki Önödemeye Tabi Suçlar
2026 tarihli Adalet Bakanlığı tablosunda Türk Ceza Kanunu bakımından aşağıdaki suçlar yer almaktadır: Alternatif Çözümler
| Suç | TCK Maddesi |
|---|---|
| Yardım veya bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi | 98/1 |
| Dilekçe hakkının kullanılmasının engellenmesi | 121/1 |
| Hakaret | 125, 125/3-a hariç |
| Karşılıksız yararlanma | 163/1 |
| Bilgi vermeme | 166/1 |
| Genel güvenliğin taksirle tehlikeye sokulması | 171/1 |
| Akıl hastaları üzerindeki bakım ve gözetim yükümlülüğünün ihlali | 175/1 |
| Hayvanın tehlike yaratabilecek şekilde serbest bırakılması | 177/1 |
| İşaret ve engel koymama | 178/1 |
| Çevrenin taksirle kirletilmesi | 182/1 |
| Usulsüz ölü gömülmesi | 196/1 |
| Kıymetli damgada sahtecilik | 199/3 |
| Kamu görevlisinin ticareti | 259/1 |
| Özel işaret ve kıyafetleri usulsüz kullanma | 264/1 |
| Suçu bildirmeme | 278/1 ve 278/2 |
| Ses veya görüntülerin kayda alınması | 286/1 |
| Adil yargılamayı etkilemeye teşebbüs | 288/1 |
| Muhafaza görevini kötüye kullanma | 289/3 |
Bu liste yalnızca Türk Ceza Kanunu kapsamındaki suçları göstermektedir. Önödeme hükümlerinin uygulandığı çok sayıda özel kanun hükmü de bulunmaktadır. Adalet Bakanlığının 2026 tarihli resmi tablosunda seçim mevzuatından Orman Kanunu’na, Basın Kanunu’ndan Elektronik Haberleşme Kanunu’na kadar farklı kanunlarda düzenlenen suçlar ayrıca gösterilmektedir. Alternatif Çözümler
Özel Olarak Önödemeye Alınan Suçlar
TCK 75/6 bazı suçları ceza miktarı şartına bağlı olmadan doğrudan önödeme kapsamına almaktadır. Dolayısıyla “cezanın üst sınırı altı aydan fazla olduğu için önödeme uygulanamaz” şeklinde otomatik bir değerlendirme her zaman doğru değildir.
2026 itibarıyla bu katalogda Türk Ceza Kanunu ve bazı özel kanunlardaki suçlar bulunmaktadır.
TCK 75/6 Kapsamındaki Suçlar
Güncel düzenlemeye göre özel olarak önödeme kapsamına alınan başlıca suçlar şunlardır:
| Suç | Düzenleme |
|---|---|
| Yardım veya bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi | TCK 98/1 |
| Hakaret | TCK 125, üçüncü fıkra a bendi hariç |
| Genel güvenliğin taksirle tehlikeye sokulması | TCK 171 |
| Çevrenin taksirle kirletilmesi | TCK 182/1 |
| Özel işaret ve kıyafetleri usulsüz kullanma | TCK 264/1 |
| Suçu bildirmeme | TCK 278/1-2 |
| Kaçak orman emvaline ilişkin suç | Orman Kanunu 108/1 |
| İzinsiz araştırma kazı ve sondaja ilişkin belirli suç | 2863 sayılı Kanun 74/2 ilk cümle |
| Dernekler Kanunu kapsamındaki ilgili suç | 5253 sayılı Kanun 32/1-d |
Adalet Bakanlığının güncel açıklamasında bu suçların ceza miktarlarına bakılmaksızın TCK 75/6 gereğince önödeme kapsamına girdiği belirtilmektedir. Alternatif Çözümler
Hakaret Suçunda Önödeme
Hakaret suçu bakımından son yıllarda önemli mevzuat değişiklikleri yapılmıştır. Önce belirli hakaret biçimleri önödeme kapsamına alınmış, ardından 25 Aralık 2025 tarihinde yayımlanan 7571 sayılı Kanun ile kapsam yeniden değiştirilmiştir.
2026 itibarıyla TCK 125’te düzenlenen hakaret suçu, TCK 125/3-a kapsamında kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret hâli hariç olmak üzere, önödeme kapsamındadır. Alternatif Çözümler
Bu nedenle eski tarihli “yalnız sosyal medya veya mesaj yoluyla hakaret önödemeye tabidir” şeklindeki bilgiler 2026 mevzuatını tam olarak yansıtmayabilir.
Önödeme Nasıl Hesaplanır?
Önödeme tutarı kişinin istediği herhangi bir miktarı ödemesiyle belirlenmez. Hesaplama TCK 75’te açık şekilde düzenlenmiştir.
Suç için yalnızca maktu adli para cezası öngörülmüşse bu tutar; adli para cezası maktu değilse cezanın aşağı sınırı esas alınır.
Hapis Cezasında Hesaplama
Hapis cezasına göre yapılacak hesaplamada kanunda öngörülen hapis cezasının aşağı sınırı dikkate alınır.
2026 itibarıyla hapis cezasının aşağı sınırının karşılığı hesaplanırken her gün için 100 TL esas alınmaktadır. Bu tutara soruşturma giderleri de eklenebilir. Günlük miktar 7499 sayılı Kanun ile daha önce uygulanan 30 TL’den 100 TL’ye yükseltilmiştir. Alternatif Çözümler
Örneğin kanunda cezanın aşağı sınırı iki ay olarak belirlenmişse hesaplama yapılırken iki aylık sürenin gün karşılığı ve günlük 100 TL esas alınır. Ancak somut dosyadaki kesin önödeme tutarı Cumhuriyet savcılığı tarafından hesaplanarak bildirilir.
Hapis ve Para Cezası Birlikteyse
Kanunda hem hapis hem de adli para cezası birlikte öngörülüyorsa hapis cezası için hesaplanan tutar ile adli para cezasının aşağı sınırı birlikte dikkate alınır.
Hapis cezası veya adli para cezasından yalnızca birinin uygulanabileceği alternatif yaptırım bulunan durumlarda ise TCK 75/4 gereğince adli para cezası esas alınarak hesaplama yapılır. Alternatif Çözümler
| Ceza Türü | Hesaplama |
|---|---|
| Maktu adli para cezası | Belirlenen tutar |
| Alt sınırı bulunan adli para cezası | Alt sınır |
| Hapis cezası | Alt sınır × günlük 100 TL |
| Hapis + adli para cezası | İki tutar birlikte |
| Hapis veya adli para cezası | Adli para cezası esas alınır |
Bunlara soruşturma veya yargılama giderlerinin eklenmesi de mümkündür.
Önödeme Süresi Kaç Gündür?
Cumhuriyet savcısı önödeme şartlarının oluştuğunu tespit ettiğinde şüpheliye hesaplanan miktarı bildirir. Şüphelinin tebliğ edilen önödeme miktarını 10 gün içinde ödemesi gerekir.
Ödeme yapılırsa soruşturma konusu suç bakımından kamu davası açılmaz.
Önödeme Taksitle Ödenebilir mi?
Evet. Şüpheli tebliğden itibaren on gün içinde talepte bulunursa Cumhuriyet savcısı önödeme miktarının birer ay arayla üç eşit taksit hâlinde ödenmesine karar verebilir.
Taksitlerden birinin süresinde ödenmemesi hâlinde önödeme hükümsüz kalır ve soruşturma kaldığı yerden devam eder. Alternatif Çözümler
Önödeme Yapılmazsa Ne Olur?
Önödemenin teklif edilmesi şüphelinin ödeme yapmak zorunda olduğu anlamına gelmez.
Ancak teklif kabul edilmez veya belirlenen tutar süresi içinde ödenmezse önödemenin kamu davasının açılmasını engelleyen sonucu oluşmaz. Savcılık soruşturmaya devam eder ve yeterli şüphe bulunması hâlinde iddianame düzenlenmesi gündeme gelebilir.
| İşlem | Sonuç |
|---|---|
| 10 günde ödeme | Kamu davası açılmaz |
| 10 günde taksit talebi | 3 taksit imkanı |
| Taksitler zamanında ödenir | Önödeme geçerli olur |
| Bir taksit ödenmez | Önödeme hükümsüz olur |
| Hiç ödeme yapılmaz | Soruşturma devam eder |
Bu nedenle önödeme tebligatındaki sürelerin dikkatle takip edilmesi gerekir.
Önödeme ve Uzlaştırma Farkı
Önödeme ile uzlaştırma birbirinden farklı ceza muhakemesi kurumlarıdır. TCK 75 açık şekilde uzlaştırma kapsamındaki suçların önödeme dışında olduğunu düzenlemektedir.
Dolayısıyla bir suç hem ceza miktarı açısından önödeme şartlarını taşıyor hem de uzlaştırma kapsamına giriyorsa öncelikle uzlaştırma hükümleri dikkate alınır.
Önödemede Mağdurun Onayı Gerekir mi?
Önödeme, fail ile mağdur arasında yapılan bir anlaşma değildir. Bu yönüyle uzlaştırmadan ayrılır.
Önödemenin kanuni koşullarının bulunması hâlinde mağdurun şüpheliyle anlaşması veya ödeme teklifini kabul etmesi gerekmez. Ödenecek tutar da mağdura değil Devlet Hazinesine ödenir.
Önödeme Tazminat Hakkını Kaldırır mı?
Hayır. TCK 75/5 uyarınca önödeme nedeniyle kamu davasının açılmaması veya ortadan kaldırılması kişisel hakların talep edilmesini, malın geri alınmasını veya müsadereye ilişkin hükümleri ortadan kaldırmaz. Alternatif Çözümler
Bu nedenle ceza soruşturmasının önödeme ile sona ermesi, mağdurun şartları varsa hukuk mahkemesinde tazminat istemesine otomatik olarak engel değildir.
Dava Açıldıktan Sonra Önödeme
Önödemenin yalnızca savcılık soruşturmasında uygulanabileceği düşünülmemelidir. Bazı durumlarda dosya mahkemeye geldikten sonra da önödeme gündeme gelebilir.
Örneğin savcılık tarafından önödeme işlemi yapılmadan dava açılmışsa veya mahkeme aşamasında fiilin hukuki niteliği değişerek önödeme kapsamındaki başka bir suça dönüşmüşse mahkemenin önödeme prosedürünü işletmesi gerekebilir. TCK 75/2 ve 75/3 bu ihtimalleri düzenlemektedir. Alternatif Çözümler
Ödeme Yapılırsa Dava Ne Olur?
Mahkeme aşamasında gerekli bildirim yapıldıktan sonra sanık belirlenen miktarı ve ilgili yargılama giderlerini ödediğinde kamu davasının düşmesine karar verilebilir.
Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 23 Ocak 2025 tarihli bir kararında da önödeme ihtarına süresinde uyularak ödeme yapılması sonrasında verilen düşme kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Mevzuat
Bu durum önödemenin yalnızca soruşturma evresiyle sınırlı olmadığını göstermektedir.
Önödeme İkinci Kez Uygulanır mı?
Önödeme bakımından beş yıllık dönem önem taşır. Ancak tekrar hâlindeki sonuç, suçun genel önödeme kapsamında mı yoksa TCK 75/6 katalog suçlarından mı olduğuna göre değişebilir.
Taksirli suçlar hariç olmak üzere önödeme nedeniyle kovuşturmaya yer olmadığı veya düşme kararı verildikten sonraki beş yıl içinde yeniden önödemeye tabi suç işlenmesi hâlinde yeni teklif edilecek önödeme miktarı yarı oranında artırılır. Alternatif Çözümler
Katalog Suçlarda Beş Yıllık Kural
TCK 75/6’da özel olarak sayılan katalog suçları açısından daha farklı bir kural bulunmaktadır.
Bu kapsamdaki aynı suçun beş yıl içinde yeniden işlenmesi hâlinde fail hakkında o suç nedeniyle tekrar önödeme uygulanmaz. Bu nedenle örneğin katalogda açıkça bulunan bir suç bakımından geçmiş önödeme kaydının kontrol edilmesi önemli olabilir. Alternatif Çözümler
| Durum | Sonuç |
|---|---|
| İlk kez önödeme | Normal hesaplama |
| Genel kapsamdaki kasıtlı suç yeniden işlenirse | Tutar %50 artırılabilir |
| Taksirli suç | Artırım kuralı uygulanmaz |
| TCK 75/6’daki aynı suç 5 yılda tekrar | Tekrar önödeme uygulanmaz |
Önödeme kararlarının özel sisteme kaydedilmesinin nedenlerinden biri de bu tekrar kurallarının uygulanabilmesidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Önödemeye Tabi Suç Ne Demektir?
Önödemeye tabi suç, TCK 75 şartlarının gerçekleşmesi hâlinde kanunda hesaplanan miktarın ödenmesiyle kamu davasının açılmamasına veya açılmış davanın düşmesine imkan veren suçtur.
Önödemeye Tabi Suçlarda Ceza Alınır mı?
Önödeme şartları yerine getirilirse soruşturma aşamasında kamu davası açılmaz. Dava açılmış ve önödeme sonradan uygulanmışsa kamu davasının düşmesine karar verilebilir. Bu nedenle süreç mahkûmiyet hükmünden farklıdır.
Önödeme Adli Sicile İşler mi?
Önödeme sonucunda verilen kovuşturmaya yer olmadığı veya düşme kararları mahkûmiyet kararı değildir. Bununla birlikte TCK 75/7 kapsamında önödemeye özgü özel bir sisteme kaydedilir ve gerekli soruşturma veya kovuşturmalarda yetkili adli makamlarca kullanılabilir.
Hakaret Önödemeye Tabi mi?
2026 itibarıyla evet. TCK 125 kapsamındaki hakaret suçu, üçüncü fıkranın (a) bendindeki kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret hâli hariç olmak üzere önödeme kapsamındadır. Düzenleme 7571 sayılı Kanun ile 2025 sonunda güncellenmiştir. Alternatif Çözümler
Önödeme Kaç Gün İçinde Yapılır?
Cumhuriyet savcılığınca yapılan tebliğden itibaren on gün içinde ödeme yapılması gerekir. Aynı on günlük süre içerisinde talep edilirse miktarın üç eşit taksit hâlinde ödenmesine karar verilebilir.
Önödeme Kabul Edilmezse Ne Olur?
Önödemenin yapılmaması hâlinde soruşturma devam eder. Savcılık dosyada kamu davası açılması için yeterli şüphe bulunduğuna karar verirse iddianame düzenleyebilir.
Önödeme Suçu Kabul Etmek midir?
Önödeme sonucunda mahkûmiyet hükmü kurulmaz. Ancak ödeme hukuki sonuç doğuran bir işlemdir ve önödemeye ilişkin özel kayıt sisteminde tutulur. Bu nedenle somut dosyanın sonuçları değerlendirilmeden yalnızca “para ödeyip dosyayı kapatma” şeklinde görülmemelidir.
Önödeme ile Uzlaşma Aynı mı?
Hayır. Uzlaştırmada mağdur ve fail arasında uzlaşma süreci bulunurken önödemede kanunun belirlediği tutar Devlet Hazinesine ödenir. Ayrıca TCK 75 uyarınca uzlaştırma kapsamındaki suçlarda önödeme uygulanmaz.
Önödeme Tazminat Davasını Engeller mi?
Hayır. Önödeme nedeniyle kamu davasının açılmaması veya düşmesi mağdurun kişisel haklarını ve şartları varsa tazminat taleplerini kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
Özel Kanunlardaki Suçlarda Önödeme Olur mu?
Evet. Önödeme yalnızca Türk Ceza Kanunu’ndaki suçlarla sınırlı değildir. Seçim mevzuatı, Orman Kanunu, Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu, Dernekler Kanunu, Basın Kanunu ve çok sayıda başka özel kanunda önödemeye tabi hükümler bulunmaktadır. Adalet Bakanlığı bu suçları güncel bir resmi tabloda yayımlamaktadır. Alternatif Çözümler
Önödeme Sürecinde Dikkat Edilmesi Gerekenler
Önödemeye tabi suçlar belirlenirken yalnızca suçun adına bakılması yeterli değildir. Suçun hangi fıkra kapsamında işlendiği, yaptırımın niteliği, uzlaştırmaya tabi olup olmadığı ve TCK 75/6 kapsamında özel olarak sayılıp sayılmadığı birlikte değerlendirilmelidir.
2026 bakımından özellikle hakaret suçundaki değişiklik önemlidir. 25 Aralık 2025 tarihinde yürürlüğe giren değişiklik sonucunda TCK 125 kapsamındaki hakaret suçlarının önemli bölümü önödeme sistemine alınmıştır. Bu nedenle daha eski tarihli kaynaklarda bulunan hakaret ve önödeme açıklamaları güncel mevzuatla karşılaştırılmalıdır. Alternatif Çözümler
Önödeme teklifinin tebliğ edilmesi hâlinde on günlük süre de kritik öneme sahiptir. Şüpheli taksit seçeneğini kullanmak istiyorsa bu süre içinde talepte bulunmalıdır. Üç taksitten birinin zamanında ödenmemesi hâlinde önödeme geçerliliğini kaybedebilir ve soruşturma devam eder.
Ayrıca daha önce önödeme uygulanmış bir dosyanın bulunması yeni soruşturmanın sonucunu etkileyebilir. Genel sistemde belirli koşullarda önödeme miktarının yüzde elli artırılması söz konusu olurken TCK 75/6’daki katalog suçunun beş yıl içinde yeniden işlenmesi hâlinde aynı suç bakımından önödeme imkanı tamamen ortadan kalkabilir.
Bu nedenle bir suçun önödemeye tabi olup olmadığı değerlendirilirken güncel kanun metni, isnat edilen fıkra, suç tarihi ve kişinin önceki önödeme kayıtları birlikte ele alınmalıdır.
Kaynaklar
Adalet Bakanlığı Alternatif Çözümler Daire Başkanlığı tarafından yayımlanan güncel önödeme açıklamaları: Önödeme Genel Bilgiler
25 Şubat 2026 tarihli resmi suç listesi: Önödemeye Tabi Suçlara İlişkin Tablo
Türk Ceza Kanunu’nun güncel metni: Adalet Bakanlığı UYAP Mevzuat – 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu



