Engelli Raporu ile ÖTV Muafiyetli Araç Alımı

Engelli Raporu ile ÖTV Muafiyetli Araç Alımı , binlerce vatandaşımızın ulaşım ihtiyacını karşılamak için önemli bir haktır. 2026 yılında bu konuda önemli değişiklikler yapıldı. Yeni düzenlemeler özellikle araç fiyat limiti, yerlilik oranı ve satış yasağı süresini doğrudan etkiliyor. Avukatlık ofisimiz, bu süreçte karşılaşılan hukuki sorunlara çözüm üretiyor ve müvekkillerimize yol gösteriyor.

Özel Tüketim Vergisi muafiyeti sayesinde engelli vatandaşlarımız araç alırken önemli bir mali avantaj elde ediyorlar. Bu hakkın nasıl kullanılacağını, hangi şartların gerekli olduğunu ve 2026’te nelerin değiştiğini detaylı şekilde ele alacağız.

Engelli Raporu ile ÖTV Muafiyetli Araç Alımı

Engelli Raporu ile ÖTV Muafiyetli Araç Alımı, 27 Aralık 2024 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan 7537 sayılı Kanun ile engelli araç alımında önemli düzenlemeler yapıldı. Engellilik oranı %40 ve üzerinde olan bireyler için on yılda bir defaya mahsus olmak üzere ilk iktisabı ÖTV’den müstesnadır T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı | Engelliler İçin Motorlu Taşıt Alımında Sunulan Hizmet ve Muafiyetler. Bu süreçte dikkat edilmesi gereken üç temel değişiklik var.

Birincisi, 2026 yılı için ÖTV muafiyetli araç alım üst limiti 2.290.200 TL’ye yükseldi. Yurt dışından engelli muafiyeti kapsamında ithal edilen araçlar için ÖTV Kanununa ekli (II) sayılı listede belirtilen gümrüklenmiş değeri 2.247.114 TL’yi aşanlar için ÖTV istisnası uygulanmayacaktır Engelli Kişilere Tanınan Muafiyetler. İkinci önemli değişiklik, satış yasağı süresinin 5 yıldan 10 yıla çıkarılması oldu. Üçüncüsü ise yerlilik oranının %50’ye yükseltilmesidir.

Bu değişiklikler özellikle 2026 başından itibaren araç almak isteyen engelli vatandaşlarımız için büyük önem taşıyor. Avukatlık ofisimiz, bu konuda yaşanan tereddütlerde müvekkillerimize hukuki danışmanlık sağlıyor.

Hangi Engelli Bireylerin ÖTV Muafiyeti Hakkı Vardır

Engellilik derecesi %40 veya daha fazla olan bireyler için özel tertibatlı olma şartı ve bizzat kullanma zorunluluğu aranmaz T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı | Engelliler İçin Motorlu Taşıt Alımında Sunulan Hizmet ve Muafiyetler. Yani %40 ve üzeri engelli raporuna sahip kişiler araçlarını kendileri kullanmak zorunda değiller. Bu araçlar yakınları tarafından da kullanılabilir.

%40’ın altında engelli olanların durumu biraz farklı. Bu kişilerin ÖTV muafiyetinden yararlanabilmesi için H sınıfı sürücü belgesine sahip olmaları zorunlu. Ayrıca sağlık kurulu raporunda “sadece hareket ettirici aksamda özel tertibatlı taşıt kullanması gerekir” ibaresinin bulunması gerekiyor.

Engel Oranına Göre Haklar Tablosu

İşitme engelli bireyler için durum biraz daha karmaşık. Önceden sadece hareket engelliler için uygulanan düzenleme sonradan mahkeme kararlarıyla genişletildi. Artık işitme engelli bireyler de mahkeme kararı alarak %40’ın altındaki engellilik oranlarıyla ÖTV muafiyetinden yararlanabiliyor.

%40 Engelli Raporu ile Alınan Aracı Kimler Kullanabilir

%40 ve daha fazla engellilik oranına sahip bireyler için taşıtın bizzat kullanılması şartı aranmaz T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı | Engelliler İçin Motorlu Taşıt Alımında Sunulan Hizmet ve Muafiyetler. Bu durumda aracı kullanma konusunda geniş bir yetki söz konusu. Ancak yine de bazı sınırlamalar mevcut.

Engelli aracını kullanabilecek kişiler şöyle sıralanıyor: araç sahibi engelli kişinin eşi, üçüncü dereceye kadar kan ve sıhri hısımları, kanuni mümessili veya noterce düzenlenmiş iş akdine bağlı olarak istihdam edilen bir sürücü. Beklenmeyen hal ve mücbir sebeplerin varlığında ise engelli kişinin araçta bulunması şartıyla başka bir kişi tarafından da kullanılabilir.

Aracı Kullanabilecek Kişiler ve Şartlar

%40’ın altında engelli olanların aldığı özel tertibatlı araçları ise sadece kendileri kullanabilir. Zorunlu haller dışında bu araçların başkaları tarafından kullanılması mümkün değil. Aksi takdirde ciddi yaptırımlar söz konusu olabiliyor.

Üçüncü Derece Akrabalar Kimlerdir ve Araç Kullanma Hakları

Üçüncü dereceye kadar akrabaların belirlenmesi önemli bir konu. Birinci derece akrabalar anne, baba ve çocuklardır. İkinci derece akrabalar kardeşler, büyükanne, büyükbaba ve torunlardır. Üçüncü derece akrabalar ise amca, dayı, hala, teyze ve yeğenlerdir.

Sıhri hısımlık ise evlilik yoluyla oluşan akrabalıktır. Eşin anne-babası, kardeşleri ve diğer yakınları bu kapsamda değerlendirilir. Kayınvalide, kayınpeder, kayınbirader ve görümce gibi akrabalar da üçüncü dereceye kadar olan sıhri hısımlar arasında yer alabilir.

Bu akrabaların engelli aracını kullanabilmesi için herhangi bir özel izin belgesi gerekmez. Sadece akrabalık derecesini gösteren nüfus kayıt belgesi yeterli oluyor. Ancak trafik denetimlerinde akrabalık ispat edilemezse sorun yaşanabiliyor.

2026’te 1 Milyonluk Araçta Engelli İndirim Miktarı Nedir

ÖTV hesaplama sistemi dilimli bir yapıya sahip. 2026 yılında geçerli olan ÖTV oranları motor hacmine göre değişmekle birlikte, engelli muafiyetinde motor hacmi sınırı kaldırıldı. Şimdi sadece fiyat sınırına bakılıyor.

1 milyon TL değerinde bir araç için ÖTV hesaplaması şöyle yapılır: Vergisiz araç fiyatı üzerinden ilk dilim için %10, ikinci dilim için %40, üçüncü dilim için %80 ve dördüncü dilim için %130 oranında ÖTV uygulanır. 1 milyon TL’lik bir araçta toplam ÖTV tutarı yaklaşık 300-400 bin TL arasında değişebiliyor.

Farklı Fiyat Dilimlerinde ÖTV Tutarları

Görüldüğü üzere araç fiyatı arttıkça ÖTV muafiyetinden sağlanan kazanç da artıyor. Bu nedenle üst limit olan 2.290.200 TL’ye yakın araçlar alan engelli bireyler daha fazla kazanç elde ediyor. Ancak her markanın bu fiyat aralığında %50 yerlilik şartını sağlayan modeli bulunmuyor.

Engelli Aracı Başkası Kullanırsa Ceza Ne Kadar

Muafiyetten faydalanamayan kişi ve kurumlara izin alınmaksızın bedelli veya bedelsiz olarak ödünç verilen, devredilen veya muafiyet amacı dışında kullanılan eşyanın gümrük vergileri tahsil olunur Engelli Kişilere Tanınan Muafiyetler. Ayrıca kaçakçılık ve ceza hukuku kapsamında işlem yapılabiliyor.

Yetkisiz kişi tarafından engelli aracının kullanılması durumunda uygulanacak yaptırımlar ciddi boyutlarda. İlk olarak ÖTV muafiyeti nedeniyle ödenmeyen verginin tamamı gecikme faizi ile birlikte tahsil ediliyor. Bunun yanında idari para cezaları da devreye giriyor.

Yetkisiz Kullanımda Uygulanacak Yaptırımlar

Mahkeme kararlarında özellikle kötü niyetli kullanımlar ağır şekilde cezalandırılıyor. Aracın tamamen başkalarına kiralanması veya ticari amaçla kullanılması durumunda 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu hükümleri de devreye girebiliyor.

Avukatlık ofisimizde bu tür davalarda müvekkillerimizi savunuyoruz. Özellikle beklenmeyen hal ve mücbir sebeplerin olduğu durumlarda yetkisiz kullanım iddialarına karşı etkili hukuki savunma yapıyoruz.

Hangi Hastalıklara %40 Engelli Raporu Verilir

Sağlık Bakanlığının yayımladığı Engellilik Ölçütü, Sınıflandırması ve Engellilere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik, engel oranlarının belirlenmesinde temel düzenleme. %40 ve üzeri engel oranı alan hastalıklar oldukça geniş bir yelpazede yer alıyor.

Ortopedik engellerde iki bacakta ciddi fonksiyon kaybı, kalça protezi, uzuv kaybı gibi durumlar %40 üzeri engel oranına sebep olabiliyor. Nörolojik hastalıklarda felç, MS, serebral palsi, epilepsi gibi kronik rahatsızlıklar değerlendiriliyor.

Hastalık Gruplarına Göre %40 Üzeri Engel Oranı Verilebilen Durumlar

Önemli bir nokta şu: Aynı hastalığa sahip iki kişiye farklı engel oranları verilebiliyor. Çünkü kişinin günlük yaşam aktivitelerindeki kısıtlılık derecesi esas alınıyor. Bu nedenle sağlık kurulu raporlarında itiraz hakkı önemli.

Avukatlık ofisimiz, yetersiz engel oranı verilen sağlık kurulu raporlarına karşı itiraz davalarında müvekkillerimizi temsil ediyor. Özellikle sınırda kalan %38-%39 oranları %40’a çıkarmak için idare mahkemelerinde dava açıyoruz.

Engelli Araçlarda 5 Yıl Şartı Kalktı mı

Hayır, 5 yıl şartı kalkmadı aksine daha da uzatıldı. 27 Aralık 2024 tarihli değişiklikle engelli araçların satış yasağı süresi 5 yıldan 10 yıla çıkarıldı. Kanunun 7 nci maddesinin 2 numaralı bendi çerçevesinde istisnadan yararlananlar tarafından bu istisnadan yararlanarak iktisap edilen kayıt ve tescile tabi araçların 5 yıldan fazla kullanılarak elden çıkarılması durumunda vergi alınmayacağı düzenlenmişti Malul ve Engellilerin Araç Alımında ÖTV İstisnası Uygulamasının Şartları ile İstisnadan Yararlanılan Araçların Satışında Vergi Uygulanması. | Gelir İdaresi Başkanlığı. Ancak bu süre artık 10 yıl olarak uygulanıyor.

Bu değişiklik geriye dönük olarak da uygulanıyor. Yani 2024 ve öncesinde ÖTV muafiyetli araç alan engelli bireyler de 10 yıl kuralına tabi. Dolayısıyla 2020’de araç alan biri 2026’te aracını satamaz, 2030’u beklemek zorunda.

Satış Yasağı ve İstisna Durumları

İstisna durumlar da var. İstisna kapsamında alınan taşıtların engelliler tarafından ilk iktisabından sonra on yıl geçmeden deprem, heyelan, sel, yangın veya kaza sonucu kullanılamaz hale gelmesi nedeniyle hurdaya çıkarılması halinde yeni araç alımında ÖTV istisnası uygulanır T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı | Engelliler İçin Motorlu Taşıt Alımında Sunulan Hizmet ve Muafiyetler. Bu durumda kişi 10 yıl beklemeden ikinci bir araç alabiliyor.

Bir diğer istisna veraset yoluyla intikal. Engelli aracın sahibi vefat ederse araç mirasçılara ÖTV ödenmeden geçiyor. Muristen mirasçılara intikal etmiş olan terekede taşıtın yanı sıra başkaca mal bulunması halinde diğer mirasçıların taşıt üzerindeki mülkiyet hakkından ivazsız feragatini gösteren belgenin ibrazı şartıyla istisnadan yararlanılmış olan taşıtın lehine feragat edilen mirasçıya intikali veraset yoluyla intikal olarak değerlendirilir Mirasçılara intikal eden engelli aracı ile ilgili ÖTV ve MTV mükellefiyeti hk. | Gelir İdaresi Başkanlığı.

2026 Engelli Yasası ile Getirilen Yeni Düzenlemeler

7537 sayılı Kanun ile 2026 yılında önemli değişiklikler yapıldı. Bu değişiklikler sadece ÖTV muafiyetini değil, engelli bireylerin diğer haklarını da etkiliyor. En önemli düzenleme 10 yılda bir araç alımı ve %50 yerlilik şartı.

Yerlilik oranı şartı özellikle tartışmalı. Türkiye’de üretilen ve %50 yerli katkı payı olan araç sayısı sınırlı. Fiat, Renault, Ford gibi markaların bazı modelleri bu şartı sağlıyor ancak Dacia gibi markalar artık engelli muafiyeti ile alınamıyor.

2026 Yılında ÖTV Muafiyeti Şartları

Bir başka değişiklik de ithal araçlara getirilen limit. Yurt dışından ithal edilen engelli araçları için üst limit 2.247.114 TL olarak belirlendi. Yani yerli ve ithal araçlar arasında yaklaşık 43 bin TL fark var.

Bu düzenlemeler bazı engelli bireylerin araç alımını zorlaştırdı. Özellikle Dacia gibi uygun fiyatlı markaları tercih edenler artık farklı seçeneklere yönelmek zorunda kalıyor. Avukatlık ofisimiz, bu konuda yaşanan mağduriyetlerde Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolunu değerlendiriyor.

Emeklilere ÖTV İndirimi Hangi Araçları Kapsıyor

Emeklilere özel bir ÖTV indirimi bulunmuyor. Ancak engelli emekliler genel engelli muafiyet şartlarından yararlanabiliyor. Yani emekli olup olmama ÖTV muafiyeti için belirleyici bir kriter değil. Tek şart %40 ve üzeri engelli raporu.

Bazı emekliler “emeklilik ikramiyesiyle araç alacağım, indirim var mı” diye soruyor. Maalesef sadece emekli olmak ÖTV indirimi için yeterli değil. Engelli olmayan emeklilere herhangi bir araç vergisi muafiyeti tanınmamış durumda.

Emekli ve Engelli Bireyler İçin Vergi Muafiyetleri

Ancak emekli iken engelli olan bireyler için özel durumlar var. Örneğin vazife malulü emekliler %40 ve üzeri maluliyet oranına sahipse ÖTV muafiyetinden yararlanabiliyor. Askerlik veya polis görevinden kaynaklanan sakatlıklar da bu kapsamda değerlendiriliyor.

Bir diğer grup ise işten ayrılırken meslek hastalığı veya iş kazası sonucu engelli olan emekliler. Bu kişiler SGK raporlarındaki engel oranına göre ÖTV muafiyetinden faydalanabiliyor.

Emekli memurlar da engelli raporu alarak araç alımında ÖTV muafiyetinden yararlanabiliyor. Özellikle yaşlılık nedeniyle oluşan ortopedik veya görme problemleri sonucu %40 üzeri engelli raporu alan emekliler için bu hak önemli.

Aynı Aileden 2 Kişi Engelli Aracı Kullanabilir mi

Evet, aynı aileden birden fazla kişi engelli aracı kullanabilir. %40 ve daha fazla engellilik oranına sahip bireyler için taşıtın bizzat kullanılması şartı aranmaz ve araç sahibi engelli kişinin eşi, üçüncü dereceye kadar kan ve sıhri hısımları kullanabilir T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı | Engelliler İçin Motorlu Taşıt Alımında Sunulan Hizmet ve Muafiyetler. Yani anne ve baba, kardeşler hatta amca ve teyze bile aracı kullanabilir.

Ancak dikkat edilmesi gereken bir nokta var. Aynı aileden iki ayrı kişinin ÖTV muafiyetli araç alması mümkün. Örneğin hem anne hem baba engelliyse ikisi de ayrı ayrı araç alabilir. Ya da engelli kardeşler varsa her biri 10 yılda bir araç alabiliyor.

Aile İçinde Araç Kullanım Senaryoları

Önemli bir detay daha var. Engelli aracı kullanacak aile bireylerinin trafik sigortası yapılırken beyan edilmesi gerekiyor. Aksi takdirde kaza durumunda sigorta şirketi tazminat ödememe gerekçesi bulabilir.

Maaşlı sürücü çalıştıran engelli bireyler de var. Bu durumda noter onaylı iş sözleşmesi ile çalışan sürücü de aracı kullanabiliyor. Hatta ailede kimse ehliyet sahibi değilse bu yol tek seçenek haline gelebiliyor.

Özellikle 18 yaş altı engelli çocuklar için anne-baba vasi sıfatıyla araç alabiliyor. Çocuk adına alınan araç anne-baba tarafından kullanılabiliyor. Bu konuda yaşanan hukuki sorunlarda danışmanlık hizmeti sunuyoruz.

ÖTV Muafiyeti Başvuru Süreci ve Gerekli Belgeler

ÖTV muafiyetli araç almak için izlenecek adımlar oldukça net. İlk olarak tam teşekküllü bir devlet hastanesinden engelli sağlık kurulu raporu almak gerekiyor. Bu rapor Sağlık Bakanlığına bağlı hastanelerden alınmalı.

Raporda engel oranının %40 ve üzeri olduğunun belirtilmesi şart. Ayrıca %40’ın altında engelli olanlar için “hareket ettirici aksamda özel tertibatlı taşıt kullanması gerekir” ibaresi bulunmalı. H sınıfı ehliyet almak için de ayrıca sürücü kursu eğitimi gerekiyor.

Araç seçimi yapılırken dikkat edilmesi gereken bazı kriterler var. Aracın fiyatının 2.290.200 TL’yi aşmaması, %50 yerlilik oranını karşılaması ve bayinin engelli muafiyeti ile satış yapıyor olması gerekiyor. Her marka ve model bu şartları karşılamıyor.

Bayi ile anlaşma sağlandıktan sonra 2A numaralı ÖTV beyannamesi doldurulur. Bu işlemi genellikle bayinin yetkili personeli yapar. Beyanname ile birlikte engelli sağlık kurulu raporu ve diğer belgeler vergi dairesine sunulur.

Vergi dairesi belgeleri inceler ve uygun bulursa “ÖTV Ödeme Belgesi” düzenler. Bu belge ile araç tescil işlemleri yapılabilir. Trafik tescil aşamasında da aracın ruhsatına özel şerh düşülür.

MTV Muafiyeti ve Diğer Vergi Avantajları

ÖTV muafiyetinin yanı sıra engelli bireyler Motorlu Taşıtlar Vergisinden de muaf. Engellilik derecesi %40 ve üzeri olan kişilerin kendi adlarına kayıtlı taşıtları MTV’den muaftır ve bu durumda araçta özel tertibat bulunması şart değildir T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı | Engelliler İçin Motorlu Taşıt Alımında Sunulan Hizmet ve Muafiyetler. Bu muafiyet önemli bir tasarruf sağlıyor.

MTV normalde yılda iki dönem halinde ödeniyor. Araç değerine ve motor hacmine göre yıllık 5.000 TL ile 50.000 TL arasında değişebiliyor. Engelli bireylerin bu vergiyi hiç ödememesi ciddi bir mali avantaj.

Engelli Bireyler İçin Vergi Muafiyetleri Karşılaştırması

MTV muafiyetinden yararlanmak için araç alındıktan sonra vergi dairesine başvurulması gerekiyor. Engelli sağlık kurulu raporu ve araç tescil belgesi ibraz edilir. Vergi dairesi kaydı güncelleyerek MTV muafiyeti işlemini gerçekleştirir.

Önemli bir nokta: Engelli raporu süreli ise süre bitiminde yeni rapor vergi dairesine verilmeli. Aksi takdirde MTV muafiyeti sona erer ve vergi borcu çıkabilir. Bu konuda bildirim yapmak araç sahibinin sorumluluğunda.

Köprü ve otoyol geçişlerinde de engelli araçlarına %50 indirim uygulanıyor. HGS veya OGS cihazına engelli belgesi tanımlanarak bu indirimden yararlanılabilir. Ancak bu indirim otomatik uygulanmıyor, başvuru yapmak gerekiyor.

Park yeri konusunda da ayrıcalıklar var. ÖTV istisnalı araçların engelli park yerlerinden yararlanması için Trafik Tescil Şubelerinden engelli park kartı alması gerekir Meb. Bu kart araca değil kişiye veriliyor.

Engelli Aracının Satışı veya Devri Durumunda Yapılacaklar

10 yıllık satış yasağı süresi dolmadan araç satmak zorunda kalanlar ciddi mali külfet altına giriyor. ÖTV Kanununun 15 inci maddesinin 2 nci fıkrasının (a) bendine göre istisnadan yararlananlar dışındakilerce iktisabında ilk iktisabındaki matrah esas alınarak adına kayıt ve tescil işlemi yapılandan kayıt ve tescili tarihinde geçerli olan oran üzerinden ÖTV alınacağı düzenlenmiştir Malul ve Engellilerin Araç Alımında ÖTV İstisnası Uygulamasının Şartları ile İstisnadan Yararlanılan Araçların Satışında Vergi Uygulanması. | Gelir İdaresi Başkanlığı.

Yani aracı satan engelli birey ilk alırken ödenmemiş olan ÖTV’nin tamamını gecikme faizi ile birlikte ödemek zorunda kalıyor. Bu tutar bazen aracın mevcut değerinden bile fazla olabiliyor.

Engelli Aracı Satış Senaryoları ve Mali Sonuçları

Engelli aracının başka bir engelliye devri her zaman mümkün ve ÖTV ödenmesini gerektirmiyor. Bu araçların engelli kişi tarafından başka bir engelliye herhangi bir süre kısıtı bulunmaksızın ve gümrük vergileri tahsil edilmeksizin devri mümkündür Engelli Kişilere Tanınan Muafiyetler. Bu durumda her iki tarafın da engelli raporu olması yeterli.

Vefat durumunda mirasçılara devir de özel durumlardan. Muristen mirasçılara intikal etmiş olan terekede söz konusu taşıt için mirasçıların vereceği feragatnameye istinaden taşıtı devralan mirasçı tarafından taşıt üzerindeki kendi mülkiyet hakkına karşılık gelen kısım hariç olmak üzere ÖTV hesaplanır Mirasçılara intikal eden engelli aracı ile ilgili ÖTV ve MTV mükellefiyeti hk. | Gelir İdaresi Başkanlığı. Yani mirasçılardan biri aracı alıyorsa diğerlerinin hissesi kadar ÖTV ödemesi gerekebiliyor.

Kaza, yangın, deprem gibi doğal afetlerde araç kullanılamaz hale gelirse özel bir düzenleme var. Bu durumda kişi 10 yıl beklemeden ikinci bir araç alabiliyor. Ancak ilk aracın hurdaya çıkarıldığını belgeleyen ekspertiz raporu ve hurdaya çıkarılmıştır damgalı tescil belgesi gerekiyor.

Özel Tertibat Gerektiren Durumlar ve Düzenlemeler

%40’ın altında engelli olanlar için özel tertibat zorunluluğu var. Tertibat, aracın hareket ettirici aksamında yapılan kalıcı değişiklikler anlamına geliyor. Örneğin gaz pedalının direksiyona alınması, fren sisteminin değiştirilmesi gibi.

Sağ bacağı olmayan bir birey için sol ayakla hem fren hem gaz çalıştırabileceği bir düzenleme yapılmalı. Sol kolu olmayan bireyler için direksiyon üstü topuz ve vites kolunun direksiyona taşınması gerekebilir.

Engel Tipine Göre Gerekli Özel Tertibatlar

Tertibat maliyetleri ciddi rakamlara ulaşabiliyor. Ancak bu masraflar kişinin kendisi tarafından karşılanıyor, herhangi bir devlet desteği bulunmuyor. Bazı belediyeler kendi bütçelerinden tertibat desteği sağlayabiliyor ama bu yaygın bir uygulama değil.

Tertibat yapılacak araç bayiden alındıktan sonra yetkili servislere götürülüyor. Sağlık raporunda belirtilen tertibat koduna uygun düzenlemeler yapılır. Tertibat bitince teknik belge düzenlenir ve bu belge trafik tesciline verilir.

Otomatik vitesli araçlar bazı durumlarda tertibat sayılmıyor. Sadece sol bacağı olmayan ve sağ ayağı ile gaz-fren kullanabilen bireyler için otomatik vites yeterli kabul ediliyor. Ancak yine de H sınıfı ehliyet zorunluluğu devam ediyor.

Yurt Dışından İthal Engelli Araç Alma Süreci

Türkiye’de satılmayan veya çok pahalı olan araçları yurt dışından ithal etmek isteyen engelli bireyler de var. Bu süreç yerli araç almaktan daha karmaşık. Engelli kişinin araç Türkiye’ye getirilmeden önce yetkili gümrük idaresine müracaat edip engelli komisyonundan araç getirebileceğine dair onayı alması gerekmektedir Engelli Kişilere Tanınan Muafiyetler.

İthal araçlar için üst limit 2.247.114 TL. Yerli araçlardan yaklaşık 43 bin TL daha düşük. Gümrük vergisi ve ÖTV muafiyeti birlikte uygulanıyor ancak KDV ödenmeye devam ediyor.

Yurt Dışından Araç İthalinde İzlenecek Adımlar

Gümrük komisyonu önemli bir aşama. Komisyon tarafından ibraz edilen sağlık raporu ve kişinin durumu dikkate alınarak engelli kişinin ithal etmek istediği araçtaki engelinin gerektirdiği özel tertibat belirlenir Engelli Kişilere Tanınan Muafiyetler. Komisyon üyeleri engelli bireyi görüşmeye çağırıyor ve durumunu değerlendiriyor.

El ve ayak fonksiyonlarını tamamen yitirmiş kişilerin komisyona katılması zorunlu değil. Bu durumda vekalet verilen bir kişi veya vasi temsil edebiliyor. Komisyon kararı oybirliği ile alınmalı, aksi takdirde araç ithali gerçekleşmiyor.

İthal edilen araç tertibatlı olarak Türkiye’ye gelmeli. Gümrükte tertibatın sağlık raporuna uygunluğu kontrol edilir. Uygun bulunursa trafik şahadetnamesine “satılamaz/devredilemez” şerhi konularak tescil işlemi tamamlanır.

İthal araçların satışında da 10 yıl kuralı geçerli. Bu araçların engelli olmayan başka bir kişiye aracın serbest dolaşıma girdiği tarihten itibaren üç ila on yıl arasında satışında gümrük vergileri tahsil edilir Engelli Kişilere Tanınan Muafiyetler. 10 yıl sonrasında gümrük vergisi aranmıyor.

Engelli Araç Alımında Sıkça Yapılan Hatalar

Avukatlık pratiğimizde sıkça karşılaştığımız hatalar var. En yaygın hata, engelli raporunun geçerlilik süresine dikkat edilmemesi. Süreli raporu olanlar süre bitmeden araç almalı. Süre bittikten sonra yeni rapor %40’ın altında çıkarsa muafiyet hakkı kaybediliyor.

İkinci yaygın hata, tertibat yapılmadan aracın kullanılması. %40’ın altında engelli olanlar tertibat yaptırmadan aracı kullanamazlar. Yakalananlar hem ÖTV borcu ile karşılaşıyor hem de idari para cezası alıyor.

Sıkça Yapılan Hatalar ve Sonuçları

Üçüncü sık hata, aracı yetkisiz kişilere kullandırmak. Özellikle %40 ve üzeri engellilerin araçlarını arkadaşlarına veya uzak akrabalara vermesi sorun yaratıyor. Trafik kontrolünde yakalanırsa ciddi yaptırımlar uygulanıyor.

Dördüncü hata, yerlilik oranını kontrol etmeden araç almak. 2026’te %50 yerlilik şartı getirildikten sonra bazı markalar bu şartı karşılayamıyor. Araç alındıktan sonra ÖTV muafiyeti uygulanmayınca sorun çıkıyor.

Beşinci hata, 10 yıl kuralını bilmeden araç satmak. Özellikle eski dönemde 5 yıl kuralıyla araç alanlar 5 yıl sonra satabileceğini düşünüyor. Ancak yeni düzenleme geriye dönük uygulandığı için 10 yıl beklemeleri gerekiyor.

Altıncı hata, mirasçılar arasında feragat işlemlerinde yasal prosedüre uymamak. Engelli araç sahibi vefat edince mirasçılar arasında anlaşmazlık çıkabiliyor. Noter veya mahkeme kararı olmadan yapılan devirler ÖTV borcuna yol açabiliyor.

Engelli Araç Hakkı ile İlgili Güncel Mahkeme Kararları

Anayasa Mahkemesi’nin önemli bir kararı var. Engelli vasisinin ÖTV indiriminden yararlanarak araç almasına izin verilmemesi nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği sonucuna varılmıştır Engelli Vasisinin ÖTV İndiriminden Yararlanarak Araç Almasına İzin Verilmemesi Nedeniyle Mülkiyet Hakkının İhlal Edilmesi | Anayasa Mahkemesi. Bu karar özellikle kısıtlı engelli bireyler için önemli.

Kararda vurgulandığı üzere vesayet makamları engelli bireyin mülkiyet haklarını korumak için azami özen göstermeli. Vasi engelli adına araç almak istediğinde makul gerekçeler olmaksızın red edilmemeli.

Önemli Mahkeme Kararları ve Sonuçları

İşitme engelliler için açılan davalar da önemli sonuçlar doğurdu. Önceden sadece hareket engellilere tanınan ÖTV muafiyeti işitme engelliler tarafından açılan davalar sonucu genişletildi. Artık işitme engelli bireyler de mahkeme kararı ile muafiyetten yararlanabiliyor.

Vergi mahkemelerinde ise genellikle satış yasağı süresi ve ÖTV hesaplaması konusunda davalar görülüyor. Özellikle 10 yıl kuralının geriye dönük uygulanması tartışmalı. Bazı mahkemeler geriye dönük uygulanamayacağı yönünde karar veriyor.

Avukatlık ofisimizde bu tür davalarda müvekkillerimizi başarıyla temsil ediyoruz. Özellikle haksız ÖTV tarhiyatlarına karşı vergi mahkemelerinde dava açıyoruz. Engel oranının yetersiz tespit edildiği durumlarda idare mahkemelerinde rapor iptali davası açıyoruz.

Gelecekte Beklenen Düzenlemeler ve Önerilerimiz

2026 düzenlemeleri bazı sorunlar yaratmış durumda. %50 yerlilik oranı özellikle tartışmalı. Türkiye’de bu oranı sağlayan araç sayısı çok sınırlı. Engelli bireyler için seçenek azalması hak kaybı anlamına geliyor.

Avukatlık perspektifinden bazı önerilerimiz var. İlk olarak yerlilik oranının %30’a düşürülmesi veya daha esnek kriterlerin getirilmesi gerekiyor. İkinci olarak 10 yıllık satış yasağının eski araçlar için geçerli olmaması sağlanmalı.

Önerilen Düzenlemeler ve Faydaları

Üçüncü öneri tertibat maliyetlerine devlet desteği sağlanması. %40’ın altında engelliler için tertibat zorunluluğu var ama maliyet çok yüksek. Belediyeler veya Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bu konuda destek sağlayabilir.

Dördüncü öneri işitme engellilerin mahkemeye gitmeden muafiyetten yararlanabilmesi. Şu anda her işitme engellinin ayrı dava açması gerekiyor. Bu süreç hem uzun hem masraflı. Yasal düzenleme ile doğrudan muafiyet tanınmalı.

Beşinci öneri ÖTV muafiyet limitinin enflasyona göre daha sık güncellenmesi. Yıllık güncelleme yerine altı aylık güncelleme yapılabilir. Böylece engelli bireyler fiyat artışlarından daha az etkilenir.

Ayrıca bakım maaşı alan engelli bireylere araç alımında ek destek sağlanabilir. Bazı engelli bireyler hem bakım maaşı alıyor hem de araç almak istiyor. Ancak maaş kesilmeden araç alımı konusunda belirsizlik var.

Avukatlık Ofisimizin Sunduğu Hizmetler

MDM Hukuk Bürosu olarak engelli hakları konusunda uzmanlaşmış bir ekibiz. ÖTV muafiyeti, MTV muafiyeti ve diğer engelli hakları konusunda danışmanlık veriyoruz. Müvekkillerimize başvuru sürecinden mahkeme takibine kadar tam destek sağlıyoruz.

Özellikle haksız ÖTV tarhiyatlarına karşı vergi mahkemelerinde dava açıyoruz. Engel oranının yetersiz tespit edildiği durumlarda sağlık kurulu raporlarına itiraz ediyoruz. Yetkisiz kullanım iddialarında müvekkillerimizi savunuyoruz.

Araç alımı öncesinde danışmanlık hizmeti de sunuyoruz. Hangi araçların uygun olduğu, prosedürün nasıl işlediği, dikkat edilmesi gereken noktalar hakkında detaylı bilgilendirme yapıyoruz. İletişim sayfamızdan bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Mirasçılar arasındaki engelli araç devir işlemlerinde de hukuki destek sağlıyoruz. Veraset ilamı alınması, diğer mirasçıların feragatnamesi düzenlenmesi gibi süreçleri yönetiyoruz.

Son Değerlendirme ve Önemli Hatırlatmalar

Engelli raporu ile ÖTV muafiyetli araç alımı önemli bir hak. 2026 yılında yapılan değişiklikler bu hakkı kullanmayı hem kolaylaştırdı hem de bazı açılardan zorlaştırdı. Üst limitin yükselmesi olumlu bir gelişme ancak yerlilik oranı ve 10 yıllık satış yasağı tartışmalı.

%40 ve üzeri engelli raporu olan herkes bu haktan yararlanabilir. Araç alırken 2.290.200 TL üst limitine, %50 yerlilik oranına ve motor hacmi konusunda sınırlama olmadığına dikkat edilmeli. %40’ın altında engelli olanlar ise H sınıfı ehliyet ve özel tertibat şartlarını karşılamalı.

Araç alındıktan sonra 10 yıl boyunca satış yasağı var. Bu süreyi doldurmadan satış yapanlar ÖTV borcuyla karşılaşıyor. Ancak başka engelliye devir, vefat halinde mirasçılara intikal ve doğal afet sonucu hurdaya çıkma durumlarında istisna uygulanıyor.

Aracı kullanma konusunda da net kurallar var. %40 ve üzeri engellilerin araçlarını eş ve üçüncü dereceye kadar akrabaları kullanabilir. %40’ın altında engelliler ise kendi kullanmalı, zorunlu haller hariç başkalarına kullandıramaz.

MTV muafiyeti de önemli bir avantaj. Yılda binlerce lira tasarruf sağlayan bu muafiyetten yararlanmak için vergi dairesine başvuru yapılmalı. Engelli raporu süreli ise süre bitiminde yenilenmeli ve vergi dairesine bildirilmeli.

Süreçte yaşanan hukuki sorunlarda profesyonel destek almak önemli. Avukatlık ofisimiz bu konuda yıllardır hizmet veriyor ve müvekkillerimize en iyi çözümleri sunuyoruz.

Kaynaklar:

• T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı – Engelliler İçin Motorlu Taşıt Alımında Sunulan Hizmet ve Muafiyetler
• T.C. Ticaret Bakanlığı – Engelli Kişilere Tanınan Muafiyetler
• T.C. Gelir İdaresi Başkanlığı – Malul ve Engellilerin Araç Alımında ÖTV İstisnası