Makale Başlıkları
Sel nedeniyle pert olan araçta tazminat hakkı, aracın kasko poliçesinde sel ve su baskını teminatının bulunmasına ve aracın hasarının sigorta mevzuatındaki tam veya ağır hasar şartlarını taşımasına bağlıdır. Sel suyunun motor, şanzıman, elektronik sistemler, hava yastığı modülleri ve araç içi donanım üzerinde ciddi hasara yol açması, aracın onarımının ekonomik olmamasına neden olabilir.
Ancak aracın su altında kalması otomatik olarak “pert” kabul edildiği anlamına gelmez. Aracın onarım maliyeti, hasar tarihindeki rayiç değeri ve teknik olarak onarılabilir olup olmadığı sigorta eksperi tarafından değerlendirilir.
Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartlarına göre aracın hasar tarihindeki rayiç değeri tazminat hesabının temelidir. Onarım masrafları bu değeri aşıyor ve eksper raporuyla araç onarım kabul etmez hâle gelmiş bulunuyorsa araç tam hasarlı sayılır. SEDDK
| Konu | Temel Kural |
|---|---|
| Sel hasarı | Poliçede ek teminat bulunmalı |
| Pert kararı | Eksper ve ekonomik/teknik değerlendirme |
| Ödeme değeri | Hasar tarihindeki rayiç değer |
| Sovtaj | Hasarlı aracın kalan değeri |
| Araç sahibinde kalırsa | Rayiçten sovtaj düşülebilir |
| Hasar ihbarı | En geç 5 iş günü |
| Tazminat incelemesi | Belgeler tamamlandıktan sonra 10 iş günü |
| Genel muacceliyet | Hasar ihbarından 45 gün sonra |
Sel Nedeniyle Pert Olan Araçta Tazminat Hakkı
Sel Nedeniyle Pert Olan Araçta Tazminat Hakkı, Günlük dilde “pert araç”, aracın tam hasara uğraması anlamında kullanılmaktadır.
Sel nedeniyle motorun, elektronik sistemlerin ve diğer temel parçaların zarar görmesi aracın ekonomik değerinin büyük bölümünü ortadan kaldırabilir.
Ancak sigorta hukuku bakımından yalnızca hasarın yüksek olması yeterli değildir.
Tam Hasar Şartı Nedir?
Kasko Genel Şartlarına göre onarım masraflarının aracın rizikonun gerçekleştiği tarihteki değerini aşması ve aynı zamanda eksper raporuyla aracın onarım kabul etmez hâle geldiğinin belirlenmesi durumunda araç tam hasarlı sayılır. SEDDK
Bu durumda hurda tescil belgesiyle ilgili prosedür uygulanır.
Ağır Hasar ile Pert Aynı mı?
Her ağır hasarlı araç teknik anlamda tam hasarlı olmak zorunda değildir.
Kasko Genel Şartlarında, onarım masrafları aracın değerini aşsın veya aşmasın, aracın onarımının mümkün olduğunun eksper raporuyla belirlenmesi durumunda ağır hasarlı araç için trafikten çekme prosedürü öngörülmektedir. SEDDK
Dolayısıyla “ağır hasar” ile “tam hasar” ayrımının ekspertiz raporunda doğru kurulması önemlidir.
Sel Hasarında Yüzde 70 Kuralı Var mı?
Araç sahipleri arasında sıkça “hasar aracın değerinin yüzde 70’ini geçtiğinde araç pert olur” şeklinde bir bilgi kullanılmaktadır.
Ancak güncel Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartlarında tam hasar için tek başına sabit bir %70 oranı yer almamaktadır.
Genel şartlardaki temel ölçüt onarım maliyetinin hasar tarihindeki rayiç değeri aşması ve aracın eksper raporuyla onarım kabul etmez hâlde olduğunun belirlenmesidir. SEDDK
Bu nedenle her dosyada “%70 geçti, otomatik pert” şeklinde sonuç çıkarılması doğru değildir.
Ekonomik Pert Değerlendirmesi
Uygulamada sigorta şirketleri ve eksperler aracın onarım maliyeti, piyasa değeri, hasarlı hâlinin değeri ve onarım sonrası durumunu birlikte değerlendirebilir.
Bazı dosyalarda aracın teorik olarak tamir edilmesi mümkün olsa bile onarım maliyeti ve aracın ekonomik durumu nedeniyle pert veya ağır hasar süreci tartışmalı hâle gelebilir.
Resmî bir 2026 tarihli yargı kararına konu kasko uyuşmazlığında da suya maruz kalan aracın onarım maliyetiyle rayiç ve hasarlı değeri karşılaştırılmış; onarımın ekonomik olup olmadığı pert-total değerlendirmesinde incelenmiştir. Mevzuat
Kasko Selde Pert Aracı Öder mi?
Kasko poliçesinde sel ve su baskını teminatı bulunması gerekir.
Genel şartlarda sel ve su baskını zararı ek sözleşmeyle teminat kapsamına alınabilecek riskler arasında sayılmıştır. SEDDK
Dolayısıyla pert değerlendirmesinden önce ilk olarak olayın poliçe kapsamında olup olmadığı tespit edilir.
Genişletilmiş Kasko Yeterli mi?
Genişletilmiş kasko poliçelerinde sel teminatı sıklıkla bulunabilir ancak poliçe adı tek başına kesin cevap vermez.
Kasko Genel Şartları, genişletilmiş kaskoyu temel teminatların tamamına ek olarak genel şartlarda ek sözleşmeyle teminat altına alınabilecek risklerin bir kısmının kapsandığı ürün olarak tanımlar.
Tam kasko ise bu ek risklerin tamamını içeren ürün olarak tanımlanmaktadır. SEDDK
Bu nedenle teminat listesindeki “sel ve su baskını” maddesi kontrol edilmelidir.
Poliçede Muafiyet Olabilir mi?
Evet.
Kasko Genel Şartları poliçede belirli miktara veya hasarın belirli oranına kadar sigortacının sorumlu olmayacağı bir muafiyet kararlaştırılabilmesine izin vermektedir.
Bu muafiyetlerin poliçede açık şekilde belirtilmesi gerekir. SEDDK
Ödenecek pert tazminatı hesaplanırken poliçedeki muafiyet hükümleri de dikkate alınabilir.
Pert Araç Tazminatı Nasıl Hesaplanır?
Tam hasar hâlinde sigortacının esas aldığı temel değer aracın hasar tarihindeki rayiç değeridir.
Kasko Genel Şartlarında sigortacının aracı hasar tarihi itibarıyla rayiç değerine kadar teminat altına aldığı ve tazminat hesabında rizikonun gerçekleştiği andaki rayiç değerin esas alınacağı düzenlenmektedir. SEDDK
Rayiç Değer Nedir?
Rayiç değer, aracın selden hemen önceki piyasa değeridir.
Araç modeli, model yılı, kilometresi, donanımı, geçmiş hasarları, bakım durumu ve benzer araçların piyasa fiyatları rayiç değerin belirlenmesinde etkili olabilir.
Poliçede rayiç değer için kullanılacak referans veya hesaplama yöntemi açıkça gösterilmiş olabilir.
Kasko Genel Şartları bu yöntemin poliçede bulunmasını öngörmektedir. SEDDK
Örnek Pert Hesabı
Sel öncesinde aracın rayiç değerinin 1.500.000 TL olduğunu varsayalım.
Aracın sel sonrası hasarlı hâliyle 300.000 TL değeri bulunuyorsa ve hasarlı araç sahibinde bırakılıyorsa örnek hesap:
1.500.000 TL rayiç değer – 300.000 TL sovtaj = 1.200.000 TL
şeklinde olabilir.
Ancak bu yalnızca anlatım amaçlı basitleştirilmiş örnektir. Poliçe koşulları ve eksper raporu kesin hesabı değiştirir.
Sovtaj Bedeli Nedir?
Sovtaj, aracın hasarlı hâliyle sahip olduğu ekonomik değerdir.
Tam veya ağır hasarlı araç motor, kaporta, elektronik ve diğer parçaları nedeniyle hâlen belirli bir değere sahip olabilir.
Sigorta şirketinin bu değeri tazminat hesabında dikkate alması mümkündür.
Araç Sahibinde Kalabilir mi?
Kasko Genel Şartlarına göre hak sahibi aracın hasarlı hâliyle kendisinde kalmasını kabul ederse aracın hasar tarihindeki rayiç değeri ile hasarlı hâli arasındaki fark tazminat olarak ödenebilir. SEDDK
Bu durumda araç sahibinin sovtaj bedelini ve hasarlı aracı ne şekilde değerlendireceğini dikkatle incelemesi gerekir.
Sigorta Şirketi Sovtajı Düşürebilir mi?
Sigorta şirketi aracı sigortalıda bırakarak tazminat ödemek istiyorsa Genel Şartlara göre belirlediği sovtaj bedelini sigortalıya bildirmeli ve bu bedeli bildirimden itibaren bir ay süreyle garanti etmiş sayılır. SEDDK
Bu hüküm, gerçekçi olmayan yüksek bir sovtaj bedelinin sigortalının üzerinde bırakılması riskine karşı önemlidir.
Selden Sonra Ne Yapılmalı?
Araç tamamen suya gömülmüş olsa dahi mümkün olduğunca hızlı şekilde delil toplanmalıdır.
Özellikle aracın ilk durumu daha sonra değişeceği için fotoğraf ve video kayıtları önemlidir.
Aracı Çalıştırmamak Neden Önemli?
Su motorun emme sistemine, elektronik ünitelere veya şanzımana girdiyse motorun çalıştırılması mevcut hasarı büyütebilir.
Sigorta hukuku bakımından da sigortalının zararı önleme ve azaltma yükümlülüğü vardır.
Kasko Genel Şartları, sigortalının sel gibi rizikoların gerçekleşmesi hâlinde zararın artmasını engellemek için imkânları ölçüsünde tedbir almasını öngörmektedir. SEDDK
Bu nedenle araç çekiciyle servise veya güvenli bir alana taşınabilir.
Fotoğraf ve Video Çekilmeli mi?
Evet.
Aracın sel içerisindeki konumu, su seviyesi, yol veya otoparkın durumu ve aracın içerisindeki su izleri kayıt altına alınmalıdır.
İleride sigorta şirketiyle olayın gerçekten sel veya su baskını olup olmadığı konusunda uyuşmazlık yaşanması hâlinde bu kayıtlar önem kazanabilir.
Hasar İhbarı ve Eksper Süreci
Kasko Genel Şartları uyarınca sigortalının rizikoyu öğrendiği tarihten itibaren beş iş günü içinde hasar ihbarı yapması gerekir. SEDDK
Sigorta şirketi hasar dosyası açtıktan sonra eksper atayabilir.
Eksper aracın onarım maliyetini, hasar türünü ve aracın olay tarihindeki piyasa değerini değerlendirir.
Eksper Pert Kararı Vermezse
Araç sahibi eksper raporundaki değerlendirmeye katılmak zorunda değildir.
Örneğin araç sahibine göre motor, şanzıman ve elektronik sistemlerin gelecekte ciddi sorun çıkarma riski bulunmasına rağmen eksper onarım öneriyor olabilir.
Böyle bir durumda bağımsız teknik değerlendirme alınması, hasar kalemlerinin ayrıntılı incelenmesi ve gerektiğinde sigorta şirketine itiraz edilmesi mümkündür.
Uyuşmazlık Sigorta Tahkim Komisyonuna taşınırsa teknik bilirkişi incelemesi de yapılabilir.
Sigorta Tazminatı Ne Zaman Ödenir?
Kasko Genel Şartlarına göre sigorta şirketi gerekli belgelerin eksiksiz teslim edilmesi ve eksper raporunun kendisine ulaşmasından itibaren en geç 10 iş günü içinde gerekli incelemeleri tamamlamak zorundadır.
Ödemeye engel durum bulunmuyorsa tazminat miktarı belirlenerek sigortalıya ödeme yapılmalıdır.
Tazminat borcu her hâlde hasar ihbarından itibaren 45 gün sonra muaccel olur. SEDDK
İnceleme Üç Ay Sürerse
İncelemelerin hasar ihbarından itibaren üç ay içinde tamamlanamaması hâlinde Genel Şartlar ayrıca avans mekanizması öngörmektedir.
Tarafların mutabakatı veya mahkemece yaptırılabilecek ön ekspertiz sonucuna göre belirlenen hasarın en az yüzde 50’si avans olarak ödenebilir. SEDDK
Özellikle yüksek değerli pert araç dosyalarında bu düzenleme önem taşıyabilir.
Rayiç Değer Düşük Belirlenirse
Pert uyuşmazlıklarının önemli bölümü sigorta şirketinin belirlediği rayiç değerle araç sahibinin beklediği piyasa değeri arasındaki farktan kaynaklanır.
Araç sahibi aynı marka, model, model yılı, kilometre ve donanıma sahip araçların ilan ve piyasa değerlerini karşılaştırabilir.
Ancak internet ilanlarındaki talep fiyatlarının tek başına kesin piyasa değeri olmadığını da dikkate almak gerekir.
Rayiç Değere İtiraz Edilebilir mi?
Evet.
Sigorta şirketine yazılı olarak rayiç değer itirazı yapılabilir ve emsal araçlar, ekspertiz belgeleri, bakım geçmişi ve aracın özel donanımları sunulabilir.
Uyuşmazlık çözülemezse tahkim yoluna başvurulabilir.
Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulmadan önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapılması; şirketin talebi reddetmesi veya 15 iş günü cevap vermemesi gerekir. Sigorta Tahkim Komisyonu
Belediye de Sorumlu Olabilir mi?
Sel nedeniyle araç pert olsa bile yalnızca kasko şirketinin sorumluluğu düşünülmemelidir.
Selin belediyenin veya su idaresinin hizmet kusurundan kaynaklandığı ispatlanabiliyorsa ilgili kamu idaresine karşı tazminat talebi de gündeme gelebilir.
Örneğin sürekli su basan bir alt geçidin drenajının yapılmaması, rögarların bakımının ihmal edilmesi veya kanalizasyon taşması gibi durumlar hizmet kusuru bakımından değerlendirilebilir. Mevzuat
Kasko Ödemişse Belediye de Öder mi?
Sigorta şirketi ödediği tazminat tutarı ölçüsünde sigortalının sorumlu üçüncü kişiye karşı haklarına halef olur.
Bu nedenle aynı zarar iki defa tahsil edilemez.
Ancak sigorta tarafından karşılanmayan gerçek zararlar bulunuyorsa bu kalemlerin kimin tarafından karşılanacağı ayrıca incelenebilir.
Pert Araçta Değer Kaybı Alınır mı?
Tam hasarlı araçlarda klasik anlamda araç değer kaybı talebi genellikle farklı değerlendirilir.
Çünkü araç artık onarılarak piyasaya dönmek yerine rayiç değeri üzerinden tazmin ediliyorsa aracın onarım sonrası ikinci el değer düşüşünden söz edilmez.
Buna karşılık araç ağır hasarlı kabul edilerek onarıldıysa onarım sonrası piyasa değerindeki azalma konusunda farklı hukuki değerlendirmeler gündeme gelebilir.
Her dosyada hasar türü ve ödeme şekli ayrıca incelenmelidir.
Kullanım Kaybı Talep Edilebilir mi?
Kasko Genel Şartları kullanım ve gelir kaybını temel teminat değil, ek sözleşmeyle kapsama alınabilecek bir zarar olarak düzenlemektedir. SEDDK
Dolayısıyla ikame araç, kullanım kaybı veya ticari aracın gelir kaybı bakımından poliçedeki ek teminatlara bakılmalıdır.
Başka bir kusurlu kişi veya kamu idaresi varsa ayrıca genel tazminat hükümleri kapsamında değerlendirme yapılabilir.
Sigorta Şirketi Pert Ödemesini Reddederse
Sigorta şirketi teminat dışı gerekçesiyle ödeme yapmayabilir veya aracın pert değil onarılabilir olduğunu ileri sürebilir.
Bu durumda ilk olarak ret gerekçesi yazılı şekilde alınmalıdır.
Poliçedeki sel teminatı, eksper raporu ve aracın gerçek onarım maliyeti karşılaştırılmalıdır.
Sigorta Tahkimine Başvuru
Şirketin nihai cevabı talebi karşılamıyorsa veya 15 iş günü içinde cevap alınamıyorsa şartları varsa Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru yapılabilir. Sigorta Tahkim Komisyonu
Komisyon ön incelemesi en geç 15 gün içinde yapılmakta, hakeme intikal eden uyuşmazlıkların ise kural olarak en geç dört ay içerisinde karara bağlanması öngörülmektedir. Sigorta Tahkim Komisyonu
Sıkça Sorulan Sorular
Selde Su Altında Kalan Araç Pert Olur mu?
Her zaman değil. Hasarın büyüklüğü, aracın rayiç değeri ve teknik onarım imkânı eksper tarafından değerlendirilir.
Motor Su Aldıysa Pert Sayılır mı?
Motorun su alması ciddi bir hasardır ancak tek başına otomatik pert sonucu doğurmaz. Toplam onarım maliyetine ve aracın değerine bakılır.
Sel Teminatı Olmadan Kasko Öder mi?
Sel ve su baskını Kasko Genel Şartlarında ek sözleşmeyle teminat altına alınan riskler arasındadır. Poliçede bu teminat bulunmuyorsa ödeme bakımından sorun yaşanabilir. SEDDK
Pert Araçta Ne Kadar Para Ödenir?
Temel olarak hasar tarihindeki rayiç değer esas alınır. Aracın hasarlı hâlinin kimde kalacağı ve sovtaj bedeli toplam ödemeyi etkileyebilir.
Sigorta Şirketi Düşük Rayiç Belirlerse Ne Yapılır?
Emsal araçlar ve aracın özellikleriyle yazılı itiraz yapılabilir. Sonuç alınamazsa Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru değerlendirilebilir.
Sovtaj Bedeli Nedir?
Aracın hasarlı hâlinin piyasa değeridir. Araç sahibinde kalıyorsa rayiç değer ile sovtaj arasındaki farkın ödenmesi gündeme gelebilir.
Pert Araç Sahibinde Kalabilir mi?
Tarafların kabul ettiği yönteme göre hasarlı aracın sigortalıda kalması mümkündür. Bu durumda sovtaj bedeli tazminattan düşülebilir. SEDDK
Sigorta Pert Dosyasını Kaç Günde Öder?
Belgeler ve eksper raporu tamamlandığında kural olarak inceleme en geç 10 iş gününde tamamlanmalıdır. Tazminat borcu her hâlde hasar ihbarından 45 gün sonra muaccel olur. SEDDK
Selde Pert Olan Araç İçin Belediyeden Para Alınabilir mi?
Selin oluşmasında ilgili idarenin hizmet kusuru bulunuyorsa mümkündür. Ancak kusur ve zarar arasında nedensellik bağı ispatlanmalıdır.
Kasko Yoksa Pert Araç Zararı Ne Olur?
Kasko bulunmuyorsa doğrudan bir özel araç sigortası ödemesi olmaz. Selin meydana gelmesine kusuruyla sebep olan özel kişi veya kamu idaresi bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.
Selde Pert Araç İçin Doğru Tazminat
Sel nedeniyle pert olan araçta tazminat hakkı değerlendirilirken üç temel konu birlikte incelenmelidir: poliçede sel teminatının bulunup bulunmadığı, aracın gerçek rayiç değeri ve teknik hasarın tam veya ağır hasar niteliğinde olup olmadığı.
Sel teminatı bulunan bir kasko poliçesinde sigorta şirketi hasarı eksper aracılığıyla değerlendirebilir. Araç tam hasarlı kabul edilirse hasar tarihindeki rayiç değer tazminat hesabının temelini oluşturur.
Hasarlı aracın sigortalıda bırakıldığı durumda sovtaj bedeli tazminattan düşülebilir. Ancak Genel Şartlar, sigorta şirketinin bildirdiği sovtaj bedelini belirli süreyle garanti etmesine ilişkin önemli bir koruma mekanizması getirmektedir. SEDDK
Rayiç değer, sovtaj bedeli veya pert kararı konusunda anlaşmazlık yaşanırsa yazılı başvuru sonrasında Sigorta Tahkim Komisyonuna gidilebilir.
Selin altyapı veya kamu hizmeti kusurundan kaynaklanması hâlinde belediye veya ilgili kamu idaresinin sorumluluğu da ayrıca araştırılmalıdır.
Sel nedeniyle pert olan aracınızda sigorta tazminatı, rayiç değer, sovtaj veya idareye karşı tazminat talebinin değerlendirilmesi için MDM Hukuk iletişim sayfası üzerinden iletişime geçebilirsiniz.
Kaynaklar
SEDDK – Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları



