- +90 (312) 911 1168
- info@mdmhukuk.com
İcra ve iflas hukuku, alacaklının alacağını devlet gücüne dayanarak cebri yoldan tahsil edebilmesi için gerekli usulleri, borçlunun bu süreçteki haklarını ve borç ödemede güçlüğe düşen borçlunun kurtarılmasına veya tasfiyesine ilişkin kuralları düzenleyen hukuk dalıdır. Hukuki bir hakkın mahkeme kararıyla veya sözleşmeyle sabit hâle gelmesi, alacaklının alacağını tahsil ettiği anlamına gelmez; bu aşamada devreye giren icra hukuku, alacağın cebri icra yoluyla tahsilini sağlar.
Bu alanın temel kaynağı 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’dur. Kanun; ilamlı ve ilamsız icra takibini, kambiyo senetlerine özgü takibi, rehnin paraya çevrilmesi yolunu, haciz ve satış işlemlerini, itiraz ve şikâyet yollarını, iflas ve konkordato hükümlerini düzenler. İcra takiplerinde süreler çoğunlukla günlerle ölçüldüğünden, borçlu ve alacaklı bakımından süre takibi büyük önem taşır. Ödeme emrine itiraz süresinin kaçırılması gibi hâllerde takip kesinleşir ve borçlunun malvarlığına haciz uygulanabilir.
MDM Hukuk ve Danışmanlık Bürosu, Ankara merkezli olarak icra takibi başlatılması, takibe itiraz, haciz işlemleri, itirazın iptali ve menfi tespit davaları, iflas ve konkordato süreçlerinde hem alacaklı hem borçlu yönünde hukuki destek sunmaktadır. Bu sayfada yer alan bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut bir olayda değerlendirme, takip dosyası ve ilgili belgeler incelendikten sonra yapılabilir.
Büromuz, icra ve i̇flas hukuku alanındaki uyuşmazlıklarda ve danışmanlık süreçlerinde aşağıdaki başlıklarda hizmet vermektedir.
Sözleşme, fatura ve benzeri belgelere dayalı alacaklar için ilamsız icra takibi başlatılması ve yürütülmesi.
Mahkeme kararlarının icra yoluyla uygulanması ve ilamlı takip süreçlerinin yürütülmesi.
Çek, bono ve poliçeye dayalı hızlı takip ile imzaya ve borca itiraz süreçleri.
Ödeme emrine itiraz, icra mahkemesine şikâyet ve takibin iptali taleplerinin hazırlanması.
Haciz talepleri, haczedilemezlik itirazları ve ihtiyati haciz kararlarının alınması.
İtirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarının açılması ve takibi.
Taşınır ve taşınmaz satışı, ihalenin feshi ve sıra cetveline itiraz süreçleri.
İflas, konkordato ve borçların yapılandırılması süreçlerinde hukuki danışmanlık ve dava takibi.
İcra ve iflas hukukunun temel kanunu 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’dur. Kanunun yanı sıra hukuk muhakemesi, ticaret hukuku ve borçlar hukuku hükümleri de bu alanda birlikte uygulanır. İcra takibine konu olan alacaklar çoğunlukla sözleşme, kambiyo senedi veya mahkeme kararına dayanır.
| Mevzuat | Düzenlediği Başlıca Konular |
|---|---|
| 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu | İcra takip türleri, haciz, satış, sıra cetveli, iflas, konkordato, menfi tespit ve istirdat |
| 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu | İtirazın iptali ve menfi tespit davalarında yargılama usulü, ihtiyati tedbir |
| 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu | Kambiyo senetleri, iflas ve borca batıklık hükümleri, ticari alacaklar |
| 5941 sayılı Çek Kanunu | Çekin düzenlenmesi, ibrazı ve karşılıksız çek yaptırımları |
| 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu | Borcun ifası, temerrüt, faiz ve zamanaşımı |
| İcra ve İflas Kanunu’na Göre Elektronik Ortamda Yapılacak Satışlar Yönetmeliği | UYAP üzerinden elektronik satış usulü |
İcra takibi, alacaklının dayanağı belgeye ve alacağın niteliğine göre farklı yollarla başlatılabilir. Alacaklı, mahkeme kararı olmaksızın alacağına ilişkin belgelerle ilamsız takip başlatabileceği gibi, çek, bono veya poliçe gibi kambiyo senedine dayalı hızlı takip yoluna da başvurabilir. Mahkeme kararına dayanan alacaklarda ise ilamlı icra takibi yapılır. Rehinle teminat altına alınmış alacaklarda rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip söz konusudur.
| Takip Türü | Dayanak | Borçlunun Başlıca Tepki Süresi |
|---|---|---|
| İlamsız takip (genel haciz yolu) | Sözleşme, fatura, belge veya senet | Ödeme emrine itiraz için 7 gün |
| İlamlı takip | Mahkeme kararı veya ilam niteliğindeki belge | Ödeme veya şikâyet için kanunda belirtilen kısa süre |
| Kambiyo senetlerine özgü takip | Çek, bono ve poliçe | Borca itiraz ve şikâyet için 5 gün |
| Rehnin paraya çevrilmesi (ipotek) | İpotek veya rehin sözleşmesi | Ödeme emrine itiraz için 7 gün |
| Kiralanan taşınmazın tahliyesi | Kira sözleşmesi ve kira alacağı | Ödeme emrine itiraz için 7 gün |
Kambiyo senetlerinin türleri ve özellikleri için kambiyo senedi nedir yazımıza, imzaya itirazın nasıl yapılacağına ilişkin kambiyo senetlerine özgü takipte imzaya itiraz yazısına ve ciro ile alacağın devri arasındaki farka ilişkin kambiyo senetlerinde ciro ile alacağın devrinin farkı yazısına bakılabilir. Muaccel olmayan borçlar için de takip yolu bulunup bulunmadığı muaccel olmayan borç için icra takibi yazısında ele alınmıştır.
İlamsız takipte ödeme emrini alan borçlu, tebliğ tarihinden itibaren yedi gün içinde takibe itiraz edebilir. Borca itiraz, takibi durdurur. İtiraz süresinde yapılmazsa takip kesinleşir ve alacaklı haciz aşamasına geçebilir. Borçlunun itirazında borcun bulunmadığını, borcun zamanaşımına uğradığını, imzanın kendisine ait olmadığını veya yetkisizlik gibi hususları belirtmesi gerekir.
Borçlunun itirazı üzerine takibi sürdürmek isteyen alacaklı iki yola başvurabilir. Alacağın imzası borçlu tarafından ikrar edilmiş veya noter tasdikli belgeye ya da resmî belgeye dayanıyorsa icra mahkemesinde itirazın kaldırılması talep edilir. Diğer hâllerde ise genel mahkemede itirazın iptali davası açılır. İtirazın iptali davası, itirazın alacaklıya tebliğinden itibaren bir yıl içinde açılmalıdır. Davada alacaklı haklı çıkarsa, alacağın likit olması şartıyla asıl alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına da hükmedilir. Haksız itiraz edilmesi hâlinde ise borçlu, alacaklıya karşı tazminat ödeme riskiyle karşılaşır.
Borçlu, aleyhine icra takibi yapılan alacağın gerçekte bulunmadığını ileri sürerek menfi tespit davası açabilir. Menfi tespit davası takipten önce veya sonra açılabilir; takipten sonra açılması hâlinde icra takibinin durdurulması için ihtiyati tedbir kararı istenebilir. Borçlu, borcu ödemek zorunda kalmış ancak borçlu olmadığını sonradan ortaya koymuşsa, ödediği tutarı geri almak için istirdat davası açabilir; bu dava kural olarak ödeme tarihinden itibaren bir yıl içinde açılmalıdır. Ayrıntılı bilgi için menfi tespit davası nedir ve ticari nitelikteki menfi tespit davalarında arabuluculuk yazılarına bakılabilir.
Haciz, borçlunun malvarlığının cebri icra yoluyla alacaklının tatmini amacıyla üzerinde tasarruf edilemez hâle getirilmesidir. Takip kesinleştikten sonra alacaklı haciz talebinde bulunur. İcra memuru, borçlunun banka hesaplarına, taşınırlarına, taşınmazlarına, araçlarına ve üçüncü kişilerdeki alacaklarına haciz koyabilir. Üçüncü kişilerdeki alacak hakkında haciz ihbarnamesi gönderilir; ihbarnameye karşı üçüncü kişinin itiraz süresi yedi gündür. Ayrıntılı bilgi için genel haciz talebi nedir ve ev haciz talebi örneği yazıları incelenebilir.
İhtiyati haciz, alacağın tahsilinin tehlikeye girmesi hâlinde, henüz takip kesinleşmeden borçlunun mallarına geçici olarak el konulmasıdır. Vadesi gelmiş ve rehinle teminat altına alınmamış alacaklar için, borçlunun kaçması veya malvarlığını gizlemesi gibi sebepler yaklaşık ispatla ortaya konulursa ihtiyati haciz kararı verilebilir. Karar için alacaklıdan teminat istenebilir. Alacaklı, ihtiyati haciz kararının uygulanmasından sonra kanunda belirtilen kısa süre içinde takip başlatmak veya dava açmak zorundadır. Ayrıntılı bilgi için ihtiyati haciz nedir yazısına bakılabilir.
Haczedilen mallar için alacaklı, kanunda öngörülen süre içinde satış talebinde bulunmalıdır. Satış isteme süresi taşınırlarda altı ay, taşınmazlarda ise bir yıldır; bu süre içinde talepte bulunulmazsa haciz düşer. Satış, ilgili malın kıymetinin takdirinden sonra açık artırma yoluyla yapılır; günümüzde satışların önemli bölümü UYAP üzerinden elektronik ortamda gerçekleştirilir. İhale sonucunda satış bedeli alacaklılar arasında paylaştırılır. İhalenin usulsüz olduğu, artırmaya fesat karıştırıldığı veya ihale şartlarına uyulmadığı hâllerde, ilgililer ihalenin feshini yedi gün içinde icra mahkemesinden isteyebilir.
Birden fazla alacaklının bulunduğu takiplerde, satış bedelinin alacaklılar arasında hangi sıraya göre paylaştırılacağı sıra cetveliyle belirlenir. Alacaklılar, sıra cetvelinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine itiraz edebilir. Ayrıntılı bilgi için İcra İflas Kanunu’nda sıra cetveli yazısına başvurulabilir.
İflas, ödeme güçlüğüne düşen borçlunun malvarlığının tamamının tasfiye edilerek alacaklılar arasında paylaştırılmasıdır. İflas, esas olarak ticaret siciline kayıtlı tacirlere uygulanır. Alacaklı, tacir olan borçlu aleyhine iflas yoluyla takip başlatabilir. Sermaye şirketlerinde borca batıklık hâli de iflas sebebi oluşturur ve yönetim kurulunun buna ilişkin yükümlülükleri bulunur. İflas kararıyla birlikte borçlunun malvarlığı üzerinde tasarruf yetkisi iflas masasına geçer.
Konkordato, borçlarını ödeyemeyecek durumda olan veya ödeme güçlüğü içinde bulunan borçlunun, alacaklılarıyla anlaşarak borçlarının yapılandırılmasını sağlayan bir kurtarma yoludur. Borçlu, mahkemeye başvurarak geçici mühlet talep eder; bu mühlet süresince borçlu aleyhine takip yapılamaz. Mühlet içinde konkordato projesi hazırlanır ve alacaklıların onayına sunulur. Kanunda öngörülen çoğunluk sağlanırsa proje mahkemece tasdik edilir ve borçlar bu plana göre yeniden yapılandırılır. Ayrıntılar için konkordato nedir, şartları nelerdir ve konkordato ilan etme süreci yazılarına bakılabilir.
Alacaklı bakımından icra hukukunda başarı, doğru takip yolunun seçilmesine ve delillerin önceden hazırlanmasına bağlıdır. Alacağın dayanağının senet, sözleşme veya mahkeme ilamı olması, hangi takip türünün kullanılacağını belirler. Takip başlatılmadan önce borçlunun malvarlığının araştırılması, ihtiyati haciz ihtiyacının değerlendirilmesi ve zamanaşımı sürelerinin kontrol edilmesi gerekir. Borçlunun takip öncesinde malvarlığını devrettiği durumlarda ise tasarrufun iptali davası gündeme gelebilir. Bu dava, borçlunun alacaklıları zarara uğratmak amacıyla yaptığı hukuki işlemleri iptal ettirmeyi amaçlar.
Borçlu bakımından ise ödeme emrinin tebliğ alınması, sürelerin başladığı andır. Borçlu, alacağın gerçekte doğmadığını, ödendiğini, zamanaşımına uğradığını veya imzanın kendisine ait olmadığını ileri sürerek itiraz edebilir. Takibin kesinleşmesi hâlinde ise haczedilemeyen mallara ilişkin haklarını kullanabilir, ödeme planı için alacaklıyla görüşebilir veya kanunda öngörülen kurtarma yollarını değerlendirebilir. Borç sebebiyle mal beyanında bulunmama gibi hâllerde ise ayrıca yaptırımlarla karşılaşılabileceği unutulmamalıdır. Borçlunun icra dosyasında yapacağı beyanlar ve verdiği taahhütler, sonraki aşamalarda kendisi aleyhine delil oluşturabileceğinden dikkatle yapılmalıdır.
İcra takibinde tebligatlar çoğunlukla e-Tebligat veya posta yoluyla yapılır. Tebligatın usulüne uygun yapılıp yapılmadığı, sürelerin başlangıcını etkileyeceğinden ayrıca kontrol edilmelidir.
| Konu | Süre | Açıklama |
|---|---|---|
| Ödeme emrine itiraz (ilamsız takip) | 7 gün | Ödeme emrinin tebliğinden itibaren |
| Kambiyo senedine dayalı takipte borca itiraz | 5 gün | Ödeme emrinin tebliğinden itibaren |
| Haciz ihbarnamesine itiraz (üçüncü kişi) | 7 gün | İhbarnamenin tebliğinden itibaren |
| İhalenin feshi | 7 gün | İhale tarihinden itibaren |
| Sıra cetveline itiraz | 7 gün | Sıra cetvelinin tebliğinden itibaren |
| Satış isteme süresi | 6 ay (taşınır), 1 yıl (taşınmaz) | Haciz tarihinden itibaren |
| İtirazın iptali davası | 1 yıl | İtirazın alacaklıya tebliğinden itibaren |
| İstirdat davası | 1 yıl | Ödeme tarihinden itibaren |
Alacaklı, alacağın dayanağı belgelerle birlikte icra dairesine takip talebi sunar. İcra dairesi borçluya ödeme emri gönderir. Takip türü, alacağın dayanağına göre ilamsız, ilamlı, kambiyo senetlerine özgü veya rehnin paraya çevrilmesi yoluyla olabilir.
İlamsız takipte ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde itiraz edilmelidir. Kambiyo senetlerine özgü takipte borca itiraz süresi beş gündür.
Borca itiraz, takibi durdurur. Alacaklı, itirazın kaldırılmasını veya itirazın iptali davası açmayı seçebilir. İtiraz süresinde yapılmazsa takip kesinleşir.
İtirazın alacaklıya tebliğinden itibaren bir yıl içinde açılmalıdır. Alacaklı haklı çıkarsa, koşulları varsa icra inkâr tazminatına da hükmedilir.
Borçlunun haksız itirazı nedeniyle alacaklı lehine hükmedilen tazminattır. Alacak likit ise asıl alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere hükmedilir.
Borçlunun, aleyhine takip yapılan borcun bulunmadığının tespiti için açtığı davadır. Takipten önce veya sonra açılabilir; takipten sonra açılırsa icranın durdurulması için ihtiyati tedbir istenebilir.
Kural olarak maaşın dörtte biri haczedilebilir. Nafaka alacaklarında ise farklı esaslar uygulanabilir. Haczedilemeyecek mallar ve haklar kanunda ayrıca sayılmıştır.
Borcun ödenmesi, alacaklının haciz talebinden vazgeçmesi, haczin hukuka aykırı olduğunun icra mahkemesince tespiti veya süresinde satış istenmemesi hâllerinde haciz kaldırılabilir.
İhtiyati haciz, alacağın tahsilinin tehlikeye girmesi hâlinde takip kesinleşmeden borçlunun mallarına geçici olarak el konulmasıdır. Mahkeme kararıyla ve gerektiğinde teminat karşılığında uygulanır.
Çek, bono ve poliçe gibi kambiyo senetlerine dayalı, borçlu için itiraz sebeplerini sınırlayan ve daha kısa süreler öngören hızlı takip yoludur.
Alacaklının satış talebinde bulunmasıyla satış işlemleri başlar. Satış isteme süresi taşınırlarda altı ay, taşınmazlarda bir yıldır. Satışlar günümüzde UYAP üzerinden elektronik ortamda da yapılmaktadır.
Konkordato, ödeme güçlüğüne düşen borçlunun alacaklılarıyla anlaşarak borçlarını yapılandırdığı bir kurtarma yoludur. Mahkeme geçici mühlet verir; bu süre içinde borçlu aleyhine takip yapılamaz.
İflas esas olarak ticaret siciline kayıtlı tacirlere uygulanır. Sermaye şirketlerinde borca batıklık hâlinde de iflas gündeme gelir.
İcra takipleri UYAP kayıtlarında görünür ve kredi değerlendirmelerinde dikkate alınabilir. Bu konuda ayrıntı için ilgili yazımıza başvurulabilir; borç ödenip dosya kapatıldığında kayıt durumu değişir.
İcra takibi, ödeme emrine itiraz, haciz, itirazın iptali, menfi tespit ve konkordato süreçlerine ilişkin belgeleriniz için büromuzla iletişime geçebilirsiniz. İcra hukukunda süreler çok kısa olduğundan, başvurunun gecikmeden yapılması önemlidir.
Bu sayfada yer alan bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı içtihatları değişebileceğinden, somut bir uyuşmazlıkta güncel mevzuata ve ilgili belgelere göre değerlendirme yapılmalıdır. Son güncelleme: Eylül 2026.