İbraname Örneği: Personel ve İşçi İbranamesi (2026)

İbraname örneği arayan işçi ve işverenler için belgenin hukuki niteliği, geçerlilik şartları ve doğru düzenleme biçimi büyük önem taşır. İbraname, alacaklının borçluyu borcundan kurtardığını yazılı olarak bildirdiği belgedir. Kanuni dayanağı 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 132. maddesidir. İş ilişkisinde ise aynı Kanun’un 420. maddesi ibra sözleşmelerine özel şartlar getirir. Bu yazıda personel ve işçi ibranamesinin hukuki çerçevesi, geçerlilik koşulları, doldurulmuş örnek metin, yapılan hatalar ve ibranamenin geçersizliği durumunda izlenecek yol 2026 itibarıyla açıklanmaktadır.

İbraname Nedir?

İbraname, borç ilişkisinin sona erdiğini veya alacaklının alacağından vazgeçtiğini gösteren yazılı bir belgedir. Türk Borçlar Kanunu’nun 132. maddesine göre alacaklı, borçlu ile yapacağı bir sözleşmeyle borcu ibra edebilir ve bu sözleşme borcu sona erdirir. Borçlu, alacaklının vazgeçme iradesini kabul ettiğinde borç ilişkisi kısmen veya tamamen ortadan kalkar. Uygulamada belge tek taraflı bir imzayla düzenlenir; ancak hukuken ibra, iki tarafın iradelerinin birleşmesiyle oluşan bir sözleşmedir.

İbraname yalnızca iş ilişkisinde değil, kira, satış, sigorta, miras ve ortaklık gibi hukuki ilişkilerde de kullanılır. En yaygın kullanım alanı, iş sözleşmesinin sona ermesi sonrasında işçinin işverenden bir kısım alacaklarını aldığını ve başkaca bir alacağı kalmadığını gösteren belgedir. İş hukukunda işçi, ekonomik açıdan güçsüz taraf olduğundan kanun koyucu ibraname bakımından özel koruma öngörmüştür. Bu nedenle sıradan bir ibranamedeki serbestlik, işçi ibranamesinde bulunmaz. İş hukukunda ibraname konusunda ayrıntılı bilgi için iş hukukunda ibraname yazısı da incelenebilir.

İşçi İbranamesinin Geçerlilik Şartları Nelerdir?

İşçi ibranamesinin geçerli olması için Türk Borçlar Kanunu’nun 420. maddesindeki şartların yerine getirilmesi gerekir. Yargıtay uygulaması da bu maddeyi dar yorumlar. Belgenin geçerli sayılması için aşağıdaki unsurların birlikte bulunması aranır:

• Yazılı düzenleme: İbranamenin yazılı yapılması esastır. Sözlü ibra beyanı hem ispat hem geçerlilik bakımından sorun yaratır.
• Bir aylık bekleme süresi: İşçinin iş sözleşmesinin sona ermesinden itibaren bir ay geçmeden imzaladığı ibra sözleşmesi geçersizdir. İşe girişte veya çalışma sürecinde imzalatılan boş ya da tarihsiz ibranameler bu nedenle hükümsüzdür.
• Alacakların tür ve miktarının gösterilmesi: İbranamede hangi alacakların ibra edildiği ayrı ayrı yazılmalı ve miktarları belirtilmelidir. “Tüm hak ve alacaklarımı aldım” gibi genel ifadeler tek başına yeterli sayılmaz.
• Ödemenin gerçekleşmesi: İbranamede yazılan ödemenin gerçekten yapılmış olması gerekir. Ödemenin banka aracılığıyla yapılması ispat bakımından önemlidir.
• Irade serbestisi: İşçi, baskı, aldatma veya korkutma altında imza atmamış olmalıdır. Bu durumlarda irade fesadı nedeniyle belge iptal edilebilir.
• Ehliyet: İbra sözleşmesini yapan tarafların hukuki işlem ehliyetine sahip olması gerekir.

Bu şartlardan biri eksikse ibraname bağlayıcı değildir. Bununla birlikte işçinin ibranameyi imzalamış olması, alacaklarını tamamen kaybettiği anlamına gelmez. İşçi, ibranamenin geçersizliğini ileri sürerek dava açabilir. Mahkeme, ibranamenin şartlarını ve ödemenin gerçek olup olmadığını inceler.

Personel İbranamesi ile Diğer İbranameler Arasındaki Farklar

Türk Borçlar Kanunu 420. Madde ve Yargıtay Yaklaşımı

Türk Borçlar Kanunu’nun 420. maddesi, işçinin ibra sözleşmesi yapma serbestisini işçi lehine sınırlar. Maddeye göre işçinin, iş sözleşmesinin sona ermesinden başlayarak bir aylık süre geçmeden yaptığı ibra sözleşmesi geçersizdir. Ayrıca ibra sözleşmesinde alacakların türü ve miktarı gösterilmeli, ödeme gerçekten yapılmış olmalıdır. Kanunun bu şartları, işçinin iş ilişkisi devam ederken veya hemen sona erdiğinde ekonomik baskı altında haklarından vazgeçmesini önlemeyi amaçlar.

Yargıtay uygulamasında ibranamenin kapsamı dar yorumlanır. İbranamedeki genel ifadeler işçinin bütün alacaklarından vazgeçtiği anlamına gelmez. Belgenin altındaki imza, işçinin ibranamede sayılmayan bir alacaktan vazgeçtiğini göstermez. Mahkeme, ibranamede yer alan alacak kalemlerinin gerçekten ödenip ödenmediğini araştırır. Ödeme yapılmamışsa belge sadece bir “yazılı beyan” niteliğinde kalır ve alacağı ortadan kaldırmaz. Ödenen tutarın gerçek alacaktan çok düşük olduğu hâllerde de mahkeme, ibranamenin fiilen bir feragat anlamına gelip gelmediğini inceler.

İbranamenin geçerliliği tartışmasında işçinin işyerindeki durumu, imzanın atıldığı ortam, belgenin kim tarafından hazırlandığı ve işçinin belgeyi okuma fırsatı bulup bulmadığı gibi olgular dikkate alınır. Bu nedenle ibranamenin hazırlandığı koşullar ispat bakımından önem taşır.

Alacak Kalemlerine Göre İbranamede Dikkat Edilecek Hususlar

İşçilik alacaklarında zamanaşımı süresi genel olarak beş yıldır. İbranamenin imzalanmasıyla zamanaşımı hükümleri değişmez. İbraname geçersizse işçi, kanunda öngörülen süre içinde alacaklarını talep edebilir. Alacakların hesaplanması hakkında kıdem, ihbar ve fazla çalışma tazminatı davası yazısından yararlanılabilir.

İbraname Düzenlenirken Sık Yapılan Hatalar

Arabuluculuk Anlaşması ile İbraname Arasındaki Fark

İş uyuşmazlıklarında dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuğa başvurulur. Arabuluculuk sürecinde taraflar anlaşırsa düzenlenen anlaşma belgesi, kanunda öngörülen şartlar gerçekleştiğinde ilam niteliğinde belge sayılır. Bu belge, serbest biçimde düzenlenen ibranameden farklıdır; çünkü arabulucu huzurunda yapılmış, kanunda düzenlenmiş bir usule dayanır. Arabuluculuk anlaşmasında taraflar alacakların miktarı ve ödeme koşulları konusunda mutabık kalır. İşçi bu anlaşmada belirtilen alacaklardan vazgeçmişse, anlaşma kapsamındaki talepler için ayrıca dava açamaz.

İbraname ise tek başına iş ilişkisinin sona ermesi sonrasında düzenlenen ve mahkemede ispat aracı olarak kullanılan bir belgedir. İşçi bu belgenin geçersizliğini ileri sürebilir; oysa arabuluculuk anlaşma belgesinin geçersizliğini ileri sürmek çok daha sınırlıdır. Bu farkın bilinmesi, işçi ve işveren bakımından belgenin hangi usulle düzenleneceği kararının verilmesinde önem taşır.

İbranamede Bulunması Gereken Unsurlar

• Tarafların kimlik ve unvan bilgileri
• İş sözleşmesinin başlangıç ve bitiş tarihi ile sona erme sebebi
• İbra edilen alacakların türü, dönemi ve miktarı
• Ödemenin tarihi, şekli ve banka bilgileri
• Ödeme yapılmayan veya uyuşmazlık konusu olan alacaklara ilişkin açıklama
• İşçinin ibra iradesini serbestçe açıkladığına ilişkin beyan
• Belgenin düzenlendiği tarih ve tarafların imzası

Belgede yer alan alacak kalemlerinin tamamının ödendiğinin gösterilmesi gerekir. Kısmi ödeme yapılmışsa, ödenen ve ödenmeyen alacaklar ayrı ayrı gösterilmelidir. Aksi hâlde işçi, ödenmeyen alacaklar bakımından dava açma hakkını korur.

İş Sözleşmesinin Sona Erme Şekline Göre İbraname

İbranamenin içeriği, iş sözleşmesinin hangi yolla sona erdiğine göre değişir. İşveren feshinde işçi ihbar ve kıdem tazminatı gibi alacaklara sahip olabilir; işçinin haklı nedenle feshi hâlinde de kıdem tazminatı gündeme gelir. Buna karşılık işçinin haklı neden olmaksızın istifa etmesi durumunda kıdem tazminatı çoğu hâlde doğmaz. İbranamede alacak kalemleri bu ayrım gözetilerek yazılmalıdır. Sona erme sebebi belgede açıkça belirtilmelidir.

Taraflar iş sözleşmesini karşılıklı anlaşarak sona erdirdiklerinde bu işleme ikale sözleşmesi denir. İkalede işçi çoğunlukla ek bir ödeme alır. İkale sözleşmesi de ibraname gibi işçi lehine dar yorumlanır; işçinin özgür iradesiyle yapılması ve makul bir menfaat sağlaması gerekir. İkale ile ibraname aynı belge içinde birleştirilebilir, ancak her iki işlemin şartları ayrı ayrı gözetilmelidir.

İbraname İmzalandıktan Sonra Süreç Nasıl İşler?

İbraname imzalandıktan sonra işveren belgeyi, ödeme belgeleriyle birlikte iş yeri dosyasında saklar. İşçinin belge sonrası alacak talebinde bulunması hâlinde, işveren ibranameyi savunma aracı olarak ileri sürer. Mahkeme belgenin geçerliliğini, ödemenin gerçekliğini ve işçinin iradesinin serbest olup olmadığını inceler. İbraname geçerliyse belgede yazılan alacak kalemleri bakımından dava reddedilir; geçersizse işçinin alacakları yeniden hesaplanır ve ödenen tutarlar mahsup edilir.

İşçinin alacak talebi bakımından işveren, ödeme yapıldığını banka dekontlarıyla ispatlamak zorundadır. Yalnızca ibranamedeki beyan, ödemenin yapıldığına dair kesin delil sayılmaz. Bu nedenle işverenlerin ödemeleri banka aracılığıyla yapması ve dekontları saklaması önemlidir. İşçiler bakımından da hesaba yatırılan tutarların kaydının tutulması hak kaybını önler.

İbranamenin hukuki sonuçları bakımından iş hukukunun diğer alanları da göz önünde tutulmalıdır. Sosyal güvenlik hakları, örneğin işsizlik ödeneği veya SGK bildirimleri, ibranameyle ortadan kalkmaz. İbraname yalnızca işverene karşı ileri sürülebilecek özel hukuk alacaklarını kapsar. İşsizlik ödeneği gibi kamu hukukundan doğan haklar için ayrı başvuru süreçleri geçerlidir.

Doldurulmuş Personel İbraname Örneği

Aşağıdaki örnek metin yalnızca genel bir taslaktır. Boşluklar somut olaya göre doldurulmalı, alacak kalemleri ve tutarlar gerçek ödemelere uygun olmalıdır.

İBRANAME

Ben, T.C. kimlik numaralı ……………………… (adı soyadı: ……………………………), ……/……/20… tarihinden ……/……/20… tarihine kadar …………………………… (işveren unvanı) nezdinde …………………………… pozisyonunda çalışmaktayken, iş sözleşmem ……/……/20… tarihinde …………………………… sebebiyle sona ermiştir.

İş sözleşmemin sona ermesinden itibaren bir aylık süre geçtikten sonra imzaladığım bu belge ile, aşağıda tür ve miktarı ayrı ayrı gösterilen alacaklarımın tamamını ……/……/20… tarihinde banka aracılığıyla ………………… IBAN numaralı hesabıma tam olarak aldığımı beyan ederim.

Yukarıda belirtilen alacaklarım dışında işverenden başkaca bir hak ve alacağımın kalmadığını, bu belgeyi baskı, tehdit veya yanılma altında olmaksızın kendi özgür iradem ile imzaladığımı beyan ve kabul ederim. Yukarıda belirtilen alacaklar bakımından işvereni ibra ederim.

Tarih: ……/……/20…
Ad soyad: ………………………………
İmza: ………………………………

Örnekte belirtilen alacak kalemleri yalnızca örnek amaçlıdır. Kıdem ve ihbar tazminatı gibi kalemlerin hesabı için kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı yazılarına bakılabilir.

İbranamenin Geçersiz Sayıldığı Durumlar

İbraname, kanunda aranan şartları taşımıyorsa işçiyi bağlamaz. Aşağıdaki durumlar Yargıtay uygulamasında ibranamenin geçersizliği sonucunu doğurabilir:

• İş sözleşmesi sona ermeden veya sona erdikten sonraki bir ay dolmadan imzalanan belgeler.
• İşe girişte alınan boş ya da tarihsiz ibranameler.
• Alacak kalemleri ve tutarları belirtilmeden düzenlenen genel ibranameler.
• Belgede yazılan ödemenin fiilen yapılmadığının ortaya çıkması.
• İşçinin baskı, aldatma veya korkutma sonucu imza atması.
• İbranamede gösterilen tutar ile gerçekten ödenen tutar arasında büyük fark bulunması.

İbranamenin geçersizliğini ileri süren işçi, işçilik alacakları için dava açabilir. İş uyuşmazlıklarında dava açmadan önce zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekir. Bu süreç için iş davalarında arabuluculuk yazısı incelenebilir. Genel bilgi için iş ve sosyal güvenlik hukuku sayfasından yararlanılabilir.

Örnek metinde yer alan “bir aylık süre geçtikten sonra” ifadesi, TBK 420 şartının belgeye yansıtılması bakımından yararlıdır. Belge tarihi ile iş sözleşmesinin sona erme tarihi arasında bir ay geçmemişse, metindeki bu beyan gerçeği yansıtmaz ve ibraname geçersiz sayılabilir. Bu nedenle tarihlerin doğru yazılması, belgenin hazırlanmasında en fazla dikkat gerektiren husustur. Ayrıca metindeki boşlukların eksiksiz doldurulması, sonradan belgeye ekleme yapılmasının önüne geçer. Belgenin iki nüsha düzenlenip her iki tarafta birer nüshanın kalması da ispat açısından önerilir.

İşverenin İbraname Düzenlerken Dikkat Etmesi Gerekenler

İşveren bakımından ibraname, ödemelerin belgelenmesi için önemli bir araçtır. Ancak belgenin yalnızca imza alınarak tamamlanması yeterli değildir. Ödemelerin banka kayıtlarıyla desteklenmesi, alacak kalemlerinin ayrı gösterilmesi ve ibranamenin fesihten sonraki bir aylık sürenin geçmesinden sonra imzalatılması gerekir. Ayrıca ibraname, işçinin gerçekten aldığından daha yüksek bir alacağı kapsıyormuş gibi düzenlenmemelidir. İşçiye baskı yapılması veya ödeme yapılmadan imza alınması, belgenin geçersizliği sonucunu doğurur.

İbranamede ödeme belgeleri ile hesap özetlerinin ek olarak saklanması yararlıdır. İşveren, ibranameyi iş yeri dosyasında muhafaza etmeli ve bordro ile ücret ödeme kayıtlarıyla birlikte tutmalıdır. Damga vergisi bakımından ibranamenin Damga Vergisi Kanunu’na tabi olup olmadığı, belgenin içeriğine ve tutarlarına göre belirlenir; güncel oran ve istisnalar resmî kaynaklardan kontrol edilmelidir.

İşçinin İbraname İmzalamadan Önce Dikkat Etmesi Gerekenler

• Belgenin içeriği tamamen okunmalı, boşluk bırakılmamalıdır.
• Yazılan alacak kalemleri gerçek ödemelerle karşılaştırılmalıdır.
• Ödemenin banka hesabına yatırıldığı doğrulanmalıdır.
• Ödeme yapılmadan imza atılmamalıdır.
• Tarih alanı doğru doldurulmalı ve iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten sonraki bir aylık süre gözetilmelidir.
• Belgenin bir örneği saklanmalıdır.

İşçi, imzaladığı belgeye rağmen alacaklarının ödenmediğini düşünüyorsa hak arama yollarını kullanabilir. Yargılamada belgenin hukuki şartları ve ödeme kayıtları incelenir. Somut olayda değerlendirme belgeler incelenerek yapılmalıdır.

Sık Sorulan Sorular

İbraname nedir?

İbraname, alacaklının borçluyu borcundan kurtardığını yazılı olarak gösteren belgedir. Kanuni dayanağı Türk Borçlar Kanunu’nun 132. maddesidir.

İşçi ibranamesi ne zaman geçerlidir?

İşçi ibranamesi, iş sözleşmesinin sona ermesinden itibaren bir aylık süre geçtikten sonra imzalanmış, alacak kalemlerini tür ve miktarıyla gösteren ve ödemenin fiilen yapıldığı belgeler için geçerli kabul edilir.

İbraname noter onaylı olmak zorunda mıdır?

Hayır. Kanun noter onayı şartı aramaz; ancak yazılı düzenlenmesi esastır. Noter onayı ispat bakımından fayda sağlayabilir.

İbraname imzalayan işçi dava açabilir mi?

Evet. İbranamenin geçersiz olduğu iddiasıyla veya ibraname kapsamı dışında kalan alacaklar için dava açılabilir. İş davalarında öncelikle zorunlu arabuluculuğa başvurulur.

Genel ibraname geçerli midir?

“Tüm hak ve alacaklarımı aldım” gibi genel ifadeler tek başına yeterli sayılmaz. Alacakların tür ve miktarlarının belirtilmesi gerekir.

İşe girişte imzalatılan ibraname geçerli midir?

Hayır. İş sözleşmesi devam ederken veya sona ermesinden itibaren bir ay geçmeden imzalatılan ibranameler geçersizdir.

İbranameyi baskı ile imzalayan işçi ne yapmalıdır?

İşçi, irade fesadı nedeniyle belgenin iptalini isteyebilir. Yanılma, aldatma ve korkutma hâllerinde kanunda öngörülen süre içinde beyanda bulunulması gerekir.

İbraname kıdem tazminatı hakkını ortadan kaldırır mı?

İbranamede kıdem tazminatı ayrıca gösterilmiş ve ödeme yapılmışsa alacak bakımından ibra geçerli olabilir. Ödeme yapılmadıysa belge tek başına hakkı ortadan kaldırmaz.

İbraname örneğini işçi mi işveren mi hazırlar?

Genellikle işveren hazırlar; ancak belgenin içeriği iki tarafın iradesine dayanır. İşçi, metni okuyup şartlara uygun olduğunu kontrol etmelidir.

Arabuluculuk anlaşması ibraname yerine geçer mi?

Arabuluculuk sürecinde yapılan anlaşma belgesi ayrı bir hukuki niteliğe sahiptir ve anlaşmaya konu alacaklar bakımından bağlayıcı sonuç doğurur. Arabuluculuk anlaşması ile serbest ibraname arasındaki hukuki sonuçlar farklıdır.

İbraname damga vergisine tabi midir?

Damga Vergisi Kanunu kapsamında değerlendirilir. Vergilendirme, belgenin içeriği ve tutarlarına göre belirlenir; güncel oranlar Gelir İdaresi Başkanlığı’ndan kontrol edilmelidir.

İbraname ile ödenen tutar gerçek alacaktan azsa ne olur?

İşçi, ödenmeyen kısım için dava açabilir. Mahkeme ibraname ile ödeme kayıtlarını karşılaştırır ve işçinin gerçek alacağı ile ödenen tutar arasındaki farkı değerlendirir.